Nitkellmu ma’ Chris Bonnet
Il-Ministru għat-Trasport Chris Bonett, li qed jikkontesta fuq it-tielet u r-raba’ distrett f’isem il-Partit Laburista, tkellem ma’ din il-gazzetta
Meta tħares lura lejn il-mandat tiegħek, x’taħseb li kien l-iktar kisba sinifikanti fil-ministeru tiegħek, u x’impatt kellha fuq il-ħajja tan-nies?
Qasam li jien partikolarment kburi bih huwa x-xogħol li bdejna fuq il-ferries u fuq il-ħolqien ta’ network serju ta’ trasport pubbliku bil-baħar.
Malta hija gżira, iżda għal ħafna snin ma użajniex il-baħar biżżejjed bħala parti mis-sistema ta’ mobilità ta’ kuljum tagħna. Il-viżjoni tiegħi kienet li nagħtu lin-nies alternattivi realistiċi, mhux biss billi ntejbu dak li diġà jeżisti, iżda billi noħolqu konnessjonijiet ġodda li joffru għażla prattika.
Bis-servizz tal-ferry bejn Għawdex, Buġibba u Tas-Sliema, ħadna pass ieħor biex din il-viżjoni ssir realtà. Diġà, fl-ewwel ġimgħa tiegħu, is-servizz intuża minn aktar minn 12,000 persuna fl-ewwel ftit jiem ta’ operat. Dan ifisser eluf ta’ vjaġġi inqas stressanti u eluf ta’ vjaġġi li naqsu l-pressjoni mit-toroq tagħna.
Jekk irridu pajjiż fejn il-mobilità tkun aktar nadifa, aktar effiċjenti u ppjanata aħjar, irridu nibqgħu nibnu fuq din id-direzzjoni. Din hija t-triq li bdejna, u din hija t-triq li rrid inkompli nimbotta ’l quddiem.
Meta tħares lura, hemm xi deċiżjoni li kont tieħu b’mod differenti? U kieku kellek l-opportunità terġa’ tieħu dik id-deċiżjoni, x’kont tbiddel?
Naħseb li tjibna ħafna fil-mod kif nikkomunikaw mal-pubbliku. Eżempju tajjeb huwa l-proġett tal-Imsida Creek, fejn in-nies kienu infurmati b’mod regolari dwar dak li kien qed iseħħ. Din hija d-direzzjoni li nemmen fiha.
Iżda jekk hemm ħaġa waħda li kont nagħmel b’mod differenti, hija li naħseb aktar fuq kif nilħqu n-nies li joqogħdu lura milli jitkellmu. B’mod partikolari, nixtieq nikkomunika aktar direttament maż-żgħażagħ u nagħtihom aktar spazju biex jiżviluppaw l-ideat tagħhom.
Iż-żgħażagħ huma konxji ħafna tal-isfidi li qed jaffaċċja l-pajjiż. Għandhom mod aktar modern kif iħarsu lejn it-traffiku, it-trasport pubbliku, l-ispazji urbani u l-kwalità tal-ħajja. Iżda ħafna drabi ma jattendux laqgħat u konsultazzjonijiet bl-istess mod bħal udjenzi oħra, u għalhekk leħinhom ma jinstemax biżżejjed.
Din hija xi ħaġa li nixtieq intejjeb aktar.
X’inhuma l-aktar tliet sfidi urġenti li se jaffaċċja l-pajjiż fil-ħames snin li ġejjin?
L-ewwel sfida hija l-modernizzazzjoni tal-ekonomija. Malta nbidlet malajr, u n-niċeċ ekonomiċi tagħna jridu jibqgħu jadattaw. Għandna bżonn ekonomija kompetittiva, li tattira investiment ta’ kwalità, toħloq karrieri aħjar, u tkun sostnuta minn infrastruttura moderna u aktar awtomazzjoni.
It-tieni sfida hija trasport pubbliku aħjar. Ma nistgħux nitkellmu bis-serjetà dwar il-kwalità tal-ħajja, il-produttività jew is-sostenibbiltà jekk ma nindirizzawx il-mobilità. In-nies għandhom bżonn trasport pubbliku affidabbli, frekwenti u prattiku.
It-tielet sfida hija infrastruttura aktar ekoloġika. Is-sostenibbiltà trid issir parti mill-mod kif nibnu, nimxu u ninvestu. Dan ma jfissirx li nnaqqsu tal-ekonomija, iżda li nippreparawh aħjar għall-futur.
X’wasslek biex tikkontesta l-elezzjoni?
Iddeċidejt li nikkontesta l-elezzjoni għaliex dejjem kont interessat intejjeb is-soċjetà.
Għalija, il-politika ma kinitx deċiżjoni li ġiet f’daqqa. Kienet kontinwazzjoni naturali ta’ dak li dejjem emmint fih minn età żgħira. Kont involut fl-attiviżmu, dejjem segwejt il-ħajja pubblika mill-qrib, u anke d-deċiżjonijiet professjonali li ħadt kienu marbuta mas-servizz lejn il-pajjiż.
Il-politika hija l-ambjent fejn tista’ ddawwar l-ideat f’deċiżjonijiet, u d-deċiżjonijiet f’bidla konkreta.
Semmi kwistjoni li int partikolarment appassjonat dwarha, u għaliex?
Il-kwistjoni li jien l-aktar appassjonat dwarha hija l-ġustizzja soċjali, speċjalment l-ugwaljanza fl-opportunitajiet.
Nemmen li kull persuna għandu jkollha ċans ġust biex timxi ’l quddiem fil-ħajja, tkun xi tkun il-familja li ġejja minnha, l-iskola li attendiet, jew iċ-ċirkostanzi li twieldet fihom. Il-Gvern għandu r-responsabbiltà li jiftaħ il-bibien, ineħħi l-ostakli u jiżgura li t-talent u l-impenn tan-nies ma jinħlewx.
Huwa għalhekk li nemmen tant fil-ħidma ta’ Gvernijiet Laburisti. Matul dawn l-aħħar snin, Malta rat id-deprivazzjoni materjali u l-faqar jinżlu għal livelli baxxi, filwaqt li d-dħul reali tal-familji kompla jitjieb. Għalija, dan huwa sinjal ta’ pajjiż li jemmen fil-prinċipji soċjali u jwettaqhom fil-prattika.
Barra mill-politika, kif tħobb tqatta’ l-ħin liberu tiegħek?
Barra mill-politika, inħobb insegwi l-futbol u nqatta’ l-ħin mal-familja.
Il-ħajja pubblika hija impenjattiva ħafna, għalhekk napprezza dawk il-mumenti fejn inkun nista’ nnaqqas ftit mir-ritmu u nkun ma’ marti Maxilene u t-tfal tiegħi, Luca u Matteo. Li nara lil uliedi jikbru u jiskopru d-dinja huwa wieħed mill-akbar ferħiet għalija.
Dan iżommni wkoll b’saqajja mal-art. Fl-aħħar mill-aħħar, ir-raġuni għalfejn naħdmu biex intejbu l-pajjiż hija biex nagħtu ġejjieni aħjar lill-ġenerazzjoni li jmiss.
