Il-Pakistan jipprepara sabiex jibda jospita taħdidiet sensittivi bejn l-Istati Uniti u l-Iran
Islamabad qiegħda tħejji biex tospita taħditiet nhar il-Ġimgħa bejn l-Istati Uniti u l-Iran dwar riżoluzzjoni għall-gwerra u l-Istrett ta’ Hormuz, li għadha ma ġietx irrealizzata minkejja l-ftehim tal-waqfien mill-ġlied għall-perjodu ta' ġimagħtejn
minn Eman Farrugia
Il-Pakistan kien lest nhar il-Ġimgħa sabiex jospita delegazzjonijiet Iranjani u Amerikani għal negozjati fil-kapitali tiegħu, għalkemm il-parteċipazzjoni ta’ Tehran baqgħet inċerta wara skambju ta’ sparar bejn Iżrael u l-grupp Lebaniż Hezbollah.
Dawn l-aħħar attakki fin-Nofsinhar tal-Libanu mill-Iżrael qegħdin jitqiesu bħala theddida u ostaklu għall-istabbilita' tal-ftehim tal-waqfien mill-ġlied temporanju li ntlaħaq matul din il-ġimgħa, fejn l-Istati Uniti ħabbret illi se tieqaf tattakka l-Iran għall-ġimagħtejn li ġejjin.
Separatament, Iżrael u l-Libanu se jkollhom taħditiet f’Washington il-ġimgħa d-dieħla, qal uffiċjal tad-Dipartiment tal-Istat tal-Istati Uniti, fost tħassib internazzjonali dejjem jikber li l-kampanja ta’ bumbardament ta’ Iżrael fuq il-militanti ta’ Hezbollah; li huma appoġġjati minn Tehran; tista’ twassal sabiex jitħassa il-ftehim tal-waqfien mill-ġlied diġà fraġli li ntlaħaq bejn l-Istati Uniti u l-Iran.
Islamabad kien qiegħed ikompli bil-preparazzjonijiet tiegħu għan-negozjati ta’ riskju għoli, li sorsi uffiċjali jgħidu li se jindirizzaw diversi punti sensittivi, inkluż l-arrikkiment nukleari ta’ Tehran u l-fluss liberu tal-kummerċ permezz tal-punt ta’ pressjoni marittima strateġika tal-Istrett ta’ Hormuz.
Iżda, anke hekk kif żdiedet is-sigurta' f’Islamabad u lukanda lussuża ewlenija tinsab lesta sabiex tospita d-delegati u ġiet żvojtata mill-mistednin tagħha, l-Iran wera li l-parteċipazzjoni tiegħu tista’ tiddependi fuq waqfien fl-attakki Iżraeljani fuq il-Libanu.
"It-tmexxija ta' taħditiet sabiex tintemm il-gwerra tiddependi fuq l-Istati Uniti li żżomm mal-impenji tagħha ta' waqfien mill-ġlied fuq il-fronti kollha, speċjalment fil-Libanu," qal Esmaeil Baqaei, kelliem tal-ministeru tal-affarijiet barranin tal-Iran.
"Jekk il-pjan tal-ivvjaġġar jiġi ffinalizzat, il-kompożizzjoni tad-delegazzjoni titħabbar ukoll," żied jgħid.
Madankollu, il-Gwardji Rivoluzzjonarji elite tal-Iran (IRGC) urew l-impenn tagħhom għall-waqfien mill-ġlied, skont ix-xandar immexxi mill-istat.
"Nixtiequ ninfurmawkom li l-forzi armati tar-Repubblika Iżlamika tal-Iran ma nedew xejn lejn l-ebda pajjiż matul is-sigħat tal-waqfien mill-ġlied sa issa," qal l-IRGC.
Nhar l-Erbgħa, l-aktar attakki qawwija ta' Iżrael fuq il-Libanu minn meta Hezbollah daħal fil-gwerra tal-Lvant Nofsani fil-bidu ta' Marzu qatlu mijiet, u heżżew l-ftehim tal-waqfien mill-ġlied fraġli bejn Washington u Tehran inqas minn 48 siegħa wara li daħal fis-seħħ.
Il-Pakistan insista li l-Libanu huwa inkluż fil-waqfien mill-ġlied, u Washington għamlet pressjoni biex tinkludi lil Beirut f'taħditiet paralleli.
"Nistgħu nikkonfermaw li d-Dipartiment se jospita laqgħa l-ġimgħa d-dieħla sabiex jiddiskuti n-negozjati tal-waqfien mill-ġlied li għaddejjin ma' Iżrael u l-Libanu," qal uffiċjal tad-Dipartiment tal-Istat tal-Istati Uniti.
La Iżrael u lanqas il-gvern Lebaniż ma kkonfermaw pubblikament dawn it-taħditiet, għalkemm it-tħabbira saret ftit wara li l-Prim Ministru Iżraeljan Benjamin Netanyahu ordna lill-ministri tiegħu sabiex ifittxu djalogu dirett mal-Libanu ffukat fuq id-diżarm ta' Hezbollah.
Uffiċjal tal-gvern Libaniż qal lill-AFP li Beirut se teħtieġ ftehim ta' waqfien mill-ġlied qabel ma tidħol fi kwalunkwe negozjati ma' Iżrael.
L-attakki komplew matul il-lejl, b'sireni ta' attakk mill-ajru f'Tel Aviv u partijiet oħra ta' Iżrael, u Hezbollah ħabbar li wettaq attakki bid-drones u r-rokits kmieni nhar il-Ġimgħa fuq il-forzi Iżraeljani fuq iż-żewġ naħat tal-fruntiera kif ukoll belt fit-tramuntana ta' Iżrael.
L-attakki ta’ Iżrael qegħdin jagħmlu t-taħditiet mal-Pakistan “bla sens”
Fil-Pakistan, ħafna toroq fil-kapitali ngħalqu nhar il-Ġimgħa waqt btala pubblika ta' jumejn, u biddlu l-belt f'belt fantażma hekk kif kienet qed tipprepara għall-wasla tad-delegati.
Il-ftehim tal-waqfien mill-ġdid ta’ ġimagħtejn intlaħaq sabiex tippermetti negozjati bejn uffiċjali Amerikani u Iranjani bil-għan li jtemmu kunflitt li diġà qatel eluf ta’ nies u xeħet l-ekonomija globali f’taqlib kbir.
Uffiċjali Iranjani qalu li l-attakki ta’ Iżrael qegħdin jagħmlu t-taħditiet mal-Pakistan “bla sens” u li l-Libanu kien “parti inseparabbli mill-waqfien mill-ġlied.”
L-ambaxxatur ta’ Tehran fil-Pakistan nhar il-Ħamis ħassar post fuq il-midja soċjali fejn qal li delegazzjoni Iranjana kienet se tasal fil-pajjiż aktar tard dakinhar.
Xorta waħda, il-Viċi President tal-Istati Uniti JD Vance mistenni jmexxi d-delegazzjoni tal-Istati Uniti nhar is-Sibt, flimkien mal-mibgħut speċjali Steve Witkoff u t-tifel ta’ Trump, Jared Kushner.
Ħarġu ksur ġdid fil-proċess ta’ medjazzjoni meta l-Ministru tad-Difiża tal-Pakistan Khawaja Asif kiteb kritika qawwija tal-attakki ta’ Iżrael fuq il-Libanu nhar il-Ħamis filgħaxija, f’post li tneħħa sigħat wara nhar il-Ġimgħa.
L-uffiċċju tal-Prim Ministru Iżraeljan sejjaħ ir-rimarki skandalużi, u qal: “Din mhijiex dikjarazzjoni li tista’ tiġi tollerata minn xi gvern, speċjalment mhux minn wieħed li jsostni li hu arbitru newtrali għall-paċi.”
Il-Pakistan ma jirrikonoxxix formalment lil Iżrael; fatt li jista’ jikkomplika l-irwol tiegħu bħala medjatur; u insista li l-waqfien mill-ġlied jinkludi l-Libanu, li Iżrael jikkontesta.
Bil-biża’ li l-ftehim tal-waqfien mill-ġdid jista’ tkun fil-periklu, il-Kanċillier Ġermaniż Friedrich Merz; li tenna t-tħassib f’bliet kapitali oħra; wissa li l-qerda fil-Libanu tista’ tikkawża li “l-proċess ta’ paċi kollu kemm hu jfalli.”
Netanyahu, li jinsisti li l-Libanu mhuwiex kopert mill-waqfien mill-ġlied, qal li l-messaġġ tiegħu kien ċar: “Lil kull min jaġixxi kontra ċ-ċivili Iżraeljani, aħna se nolqtuhom. Se nkomplu nolqtu lil Hezbollah kull fejn ikun meħtieġ.”
Trump qal lil NBC News li Iżrael kien qed “inaqqas” l-attakki fil-Libanu u li Netanyahu kien assigurah li l-attakki tiegħu kienu se jsiru aktar “diskreti.”
Il-President Trump jgħid li “l-Iran qed jagħmel biċċa xogħol ħażina ħafna”
Jekk it-taħditiet ikomplu, punt ewlieni ta’ kontestazzjoni jibqa' l-Istrett ta' Hormuz, li minnu jgħaddi ħamsa taż-żejt tad-dinja kif ukoll kwantitajiet vasti ta' gass naturali u fertilizzant fi żmien ta' paċi.
Trump akkuża lill-Iran li qiegħed jagħmel "biċċa xogħol ħażina ħafna" sabiex jassigura li ż-żejt jgħaddi mill-istrett u li qiegħed jikser it-termini tal-ftehim ta' waqfien mill-ġlied tagħhom.
F'sensiela ta' postijiet fuq il-midja soċjali li qanqlu biżgħat ġodda għall-ftehim tal-waqfien mill-ġlied prekarju, huwa wissa wkoll lil Tehran kontra l-impożizzjoni ta' nollijiet fuq vapuri li jgħaddu mill-passaġġ navigabbli kruċjali.
"L-Iran qed jagħmel biċċa xogħol ħażin ħafna, diżonorabbli xi wħud jgħidu, sabiex iħalli ż-żejt jgħaddi mill-Istrett ta' Hormuz," qal Trump fuq il-pjattaforma Truth Social. "Dak mhux il-ftehim li għandna!"
Id-dejta ta' MarineTraffic uriet li t-tanker MSG irreġistrat fil-Gabon għadda mill-istrett nhar il-Ħamis, l-ewwel tanker taż-żejt mhux Iranjan li għamel dan minn meta tħabbar il-waqfien mill-ġlied.
