L-Arċidjoċesi ta’ Malta appellat lil dawk li jfasslu l-politika biex jiżguraw li l-adozzjoni mgħaġġla tal-intelliġenza artifiċjali (IA) tkun iggwidata minn salvagwardji etiċi b’saħħithom li jipproteġu lill-ħaddiema u lill-komunitajiet vulnerabbli, u wissiet li t-teknoloġija għandha sservi lill-bniedem u mhux tissostitwih.
F’dokument ta’ pożizzjoni bit-titlu 'Ethical Adoption of AI: the position of the Archdiocese of Malta', il-Knisja tiffoka fuq l-impatt tal-IA fuq l-edukazzjoni, l-ekonomija u l-kultura, u tħeġġeġ lill-Istat jintroduċi inċentivi biex in-negozji jħarrġu mill-ġdid u jerġgħu jimpjegaw lill-ħaddiema affettwati mill-awtomazzjoni. Id-dokument jgħid li l-IA se “tirrivoluzzjona prattikament l-aspetti kollha tax-xogħol u tal-ekonomija”, u għalhekk politiki soċjali proattivi huma essenzjali.
L-awtur tad-dokument, Fr Jean Gove, qal li filwaqt li l-Knisja tilqa’ l-isforzi tal-Gvern fis-settur diġitali, hemm bżonn ta’ standards etiċi aktar b’saħħithom u ta’ litteriżmu usa’ dwar l-IA. “L-etika fl-aħħar mill-aħħar tiżgura li l-IA tkun għodda li nistgħu nafdaw,” qal, filwaqt li żied li għandhom ikun hemm salvagwardji biex is-soċjetà tiġi protetta minn użi ta’ teknoloġija li jagħmlu ħsara jew li jkunu diskriminatorji.
L-Arċidjoċesi saħqet ukoll fuq l-importanza li jinżamm aċċess mhux diġitali għas-servizzi essenzjali, u argumentat li deċiżjonijiet li jaffettwaw il-ħajja tal-bnedmin għandhom dejjem jibqgħu f’idejn il-bniedem. Il-ġustizzja, id-drittijiet tal-ħaddiema u l-protezzjoni tal-gruppi vulnerabbli, qalet, għandhom ikunu l-pedament tat-tranżizzjoni diġitali ta’ Malta.
Meta tkellem fit-tnedija, l-Isqof Awżiljarju Joseph Galea Curmi qal li l-progress teknoloġiku qatt m’għandu jiddomina fuq id-dinjità tal-bniedem. “It-teknoloġija hija għodda; il-persuna umana hija s-suġġett,” qal, filwaqt li ħeġġeġ lis-soċjetà tirrifletti jekk l-IA hix tassew qed isservi l-ġid komuni.
Filwaqt li rrikonoxxiet li l-IA tista’ ġġib magħha effiċjenza, sigurtà u innovazzjoni, il-Knisja enfasizzat in-“natura insostitwibbli tar-relazzjonijiet umani”, b’mod partikolari f’setturi bħas-saħħa, l-edukazzjoni u l-kura pastorali. Appellat ukoll għal politiki li jiżguraw li l-qligħ fil-produttività li ġġib magħha l-IA jitqassam b’mod ġust fis-soċjetà u li s-sistemi jibqgħu taħt superviżjoni umana sinifikanti.
Id-dokument iwissi li l-użu ħażin tal-IA jista’ jdgħajjef ir-responsabbiltà personali u jnaqqas l-aġenzija umana, u jappella għal viġilanza fl-edukazzjoni biex jiġi evitat il-profiling jew l-isfruttament tal-istudenti minn sistemi awtomatizzati. Jargumenta li d-dixxerniment morali, il-fehim uman u l-kura għandhom jibqgħu ċentrali fit-tagħlim u fl-iżvilupp personali.
Fl-istess ħin, l-Arċidjoċesi tindika opportunitajiet biex l-IA tintuża biex tippromwovi l-lingwa Maltija u l-wirt kulturali, u tgħid li t-teknoloġija tista’ tgħin biex tiġi ċċelebrata l-identità nazzjonali jekk tintuża b’mod responsabbli.
Flimkien mar-rakkomandazzjonijiet ta’ politika tagħha, il-Knisja qalet li qed issaħħaħ ukoll il-kapaċità diġitali tagħha stess billi qed tintroduċi taħriġ dwar il-litteriżmu u l-etika tal-IA għall-qassisin, edukaturi, ħaddiema soċjali u professjonisti fil-kura tas-saħħa, sabiex it-teknoloġija ssaħħaħ u mhux tissostitwixxi l-interazzjoni umana.
L-Arċidjoċesi qed tipprovdi wkoll taħriġ lil aktar minn 1,500 edukatur fl-iskejjel tal-Knisja, indipendenti u tal-Istat, u qed taħdem mal-Awtorità Maltija għall-Innovazzjoni Diġitali fuq sessjonijiet ta’ litteriżmu għall-ġenituri u l-gruppi vulnerabbli.
Filwaqt li rrepetiet li tirrikonoxxi l-benefiċċji li jistgħu jġibu l-avvanzi teknoloġiċi, l-Arċidjoċesi qalet li tinsab lesta biex tikkollabora mal-Gvern, in-negozji, l-edukaturi u s-soċjetà ċivili biex tiżgura li l-IA tibqa’ għas-servizz tal-bniedem u tas-soċjetà. Id-dokument sħiħ huwa disponibbli fuq is-sit elettroniku tal-Knisja.
