L-Istat jitħalla jappella ordni ta’ ħelsien interim f’każ ta’ detenzjoni ta’ persuna li talbet ażil

Qorti tat permess lill-Avukat tal-Istat u lill-Aġenzija għall-Protezzjoni Internazzjonali (IPA) biex jappellaw digriet li kien ordna l-ħelsien interim mid-detenzjoni tal-persuna li talbet ażil Ajil Al Muhsen, minkejja kritika qawwija minn imħallef dwar l-evidenza ppreżentata mill-gvern u d-dubji tiegħu dwar il-mertu tad-detenzjoni kontinwa.

Qorti tat il-permess lill-Avukat tal-Istat u lill-Aġenzija għall-Protezzjoni Internazzjonali biex jappellaw digriet li kien ordna l-ħelsien interim ta’ Ajil Al Muhsen mid-detenzjoni.

Al Muhsen daħal Malta inizjalment bl-użu ta’ passaport Ġermaniż falz u applika għall-protezzjoni internazzjonali f’Awwissu tal-2020. Waqt li l-applikazzjoni tiegħu kienet għadha pendenti, huwa tressaq b’akkużi kriminali relatati mat-terroriżmu, għalkemm f’Marzu tal-2024 kien ingħata l-libertà proviżorja.

F’Ottubru tal-2025, l-Aġenzija għall-Protezzjoni Internazzjonali ċaħdet it-talba tiegħu għall-ażil. Wara l-appell tiegħu, l-Uffiċjal Prinċipali tal-Immigrazzjoni ħareġ ordni ta’ detenzjoni fis-17 ta’ Novembru, billi kkwota s-sigurtà nazzjonali, l-ordni pubblika u r-riskju li jaħrab.

L-avukati ta’ Al Muhsen talbu miżura interim, u argumentaw li d-drittijiet fundamentali tiegħu kienu qed jinkisru peress li ħsibijiet suwiċidali mhumiex raġuni suffiċjenti biex persuna tinżamm detenuta. F’Diċembru, il-qorti laqgħet din it-talba.

Wara dan, l-Istat ippreżenta rikors urġenti fejn argumenta li, minħabba li d-detenzjoni taħt il-liġi tal-ażil hija kwistjoni relattivament ġdida għall-qrati, ikun “għaqli” li l-Qorti Kostituzzjonali tipprovdi gwida dwar is-suġġett.

Id-deċiżjoni reċenti li tippermetti l-appell ma kinitx ibbażata fuq is-saħħa tal-evidenza tal-Istat. Għall-kuntrarju, l-imħallef kien kritiku ħafna tal-ġustifikazzjoni tal-gvern għad-detenzjoni ta’ Al Muhsen, u nnota li l-każ kien ibbażat fuq “evidenza indiretta u limitata ħafna”. Huwa osserva li l-Istat kien sempliċement “iddikjara” riskju għas-sigurtà nazzjonali jew biża’ li jaħrab, mingħajr ma ppreżenta prova konkreta.

Barra minn hekk, l-imħallef enfasizza li l-Istat naqas milli jiċħad li lanqas biss kien ikkunsidra miżuri inqas drastici qabel ma għażel id-detenzjoni.

Il-punt kruċjali fis-sentenza kien l-influwenza ta’ sentenza preċedenti tal-Qorti Kostituzzjonali, fejn il-qorti superjuri ssuġġeriet li miżuri interim m’għandhomx jipprovdu rimedju finali jew jesprimu opinjoni dwar il-mertu ta’ każ qabel ma tinstema’ l-evidenza kollha.

L-imħallef esprima nuqqas ta’ qbil qawwi personali ma’ din il-loġika. Huwa argumenta li qorti ma tistax tevita li tifforma opinjoni provviżorja dwar il-mertu meta tkun qed tiddeċiedi jekk id-drittijiet ta’ persuna humiex qed jinkisru.

Huwa qal li r-rekwiżit ta’ każ “plawżibbli” jew “prima facie” huwa essenzjali biex jiġi evitat sistema ta’ abbuż fejn kulħadd ikun jista’ jwaqqaf proċess sempliċement billi jallega ksur tad-drittijiet.

Skont ġurisprudenza preċedenti fil-każ ta’ Al Muhsen, dan ikun ifisser li r-rikorrent ikollu jibqa’ detenut tul il-battalja legali kollha, u b’hekk effettivament jiġi miċħud rimedju sa tmiem il-proċess.

Minkejja r-riżervi tiegħu u t-twemmin li l-argumenti tal-Istat x’aktarx ifallu fuq il-mertu tagħhom, l-imħallef ikkonkluda li, bħala qorti tal-ewwel istanza, kien marbut bid-dmir li jsegwi l-prattika li jaderixxi mal-“preċedenti” ta’ qrati superjuri, anke meta ma jaqbilx magħhom.

Is-sentenza ngħatat mill-Imħallef Henri Mizzi. L-avukati Jose Herrera u Martina Herrera qed jirrappreżentaw lil Al Muhsen.

More in Qrati u Pulizija