Il-qorti ddeċidiet li BDO Services u BDO Consult ma kinux negliġenti meta rrakkomandaw Satabank lill-klijenti tagħhom, minkejja l-problemi regolatorji u l-kollass li seħħ aktar tard.
F’żewġ sentenzi mogħtija nhar l-Erbgħa, il-Qorti tal-Maġistrati eżaminat il-limiti tal-pariri professjonali u kkonkludiet li BDO ma tistax tinżamm responsabbli għal avvenimenti li ma setgħux jiġu previsti dak iż-żmien.
Il-każijiet oriġinaw minn tilwima fuq ħlasijiet bejn BDO u żewġ kumpaniji, Serfin Holdings Ltd u Leader Aviation Ltd, dwar fatturi mhux imħallsa li jammontaw għal aktar minn €22,000. Dawn il-kumpaniji, immexxija minn Giuseppe Servidei, irrifjutaw li jħallsu u ressqu kontro-talbiet, fejn sostnew li BDO kienet negliġenti meta introduċithom ma’ Satabank.
Meta nfetħu l-kontijiet fl-2017, Satabank kienet istituzzjoni li kellha liċenzja sħiħa u kienet awtorizzata mill-Awtorità għas-Servizzi Finanzjarji ta’ Malta (MFSA).
L-argument tagħhom kien ibbażat fuq il-konsegwenzi ta’ investigazzjoni fl-2018 dwar allegazzjonijiet ta’ ħasil tal-flus u nuqqasijiet fil-governanza tal-bank. L-Unità tal-Analiżi tal-Intelliġenza Finanzjarja (FIAU) kienet imponiet multa rekord ta’ €3.5 miljun fuq il-bank minħabba ksur serju u sistematiku tar-regolamenti kontra l-ħasil tal-flus.
Wara din l-investigazzjoni, il-kontijiet korporattivi ġew iffriżati, u dan ikkawża tfixkil sinifikanti fl-operat tal-kumpaniji. Id-difensuri sostnew li BDO naqset milli tagħmel verifiki adegwati u li r-rakkomandazzjoni tagħha effettivament paralizzat in-negozji tagħhom għal xhur.
BDO ċaħdet dawn l-allegazzjonijiet u sostniet li Satabank kienet waħda minn diversi għażliet bankarji offruti, u li d-deċiżjoni finali li jinfetħu l-kontijiet ittieħdet minn Servidei nnifsu.
Il-Maġistrat Joseph Gatt qabel mal-pożizzjoni ta’ BDO u nnota li Satabank kienet ilha topera f’Malta mill-2014 u kellha liċenzja valida fiż-żmien tar-rakkomandazzjoni. Huwa sab li l-problemi li feġġew aktar tard, inkluż l-iffriżar tal-kontijiet u l-irtirar tal-liċenzja, ma setgħux jiġu antiċipati fl-2017.
“Il-problemi li nqalgħu ma’ Satabank, inkluż l-irtirar tal-liċenzja tagħha, ma kinux sitwazzjoni prevedibbli dak iż-żmien,” ikkonkludiet il-qorti, u neħħiet kull responsabbiltà ta’ negliġenza minn BDO.
Madankollu, il-qorti ħadet pożizzjoni differenti dwar kif BDO trattat it-tmiem tar-relazzjoni mal-klijenti tagħha.
F’Ottubru 2018, ftit wara li faqqgħet il-kwistjoni ta’ Satabank, il-kumpaniji infurmaw lil BDO li kienu se jtemmu l-kuntratt mill-1 ta’ Jannar 2019. Minkejja li BDO rrikonoxxiet dan, aktar tard irrifjutat li tirrikonoxxi formalment it-terminazzjoni jew li tgħaddi d-dokumenti sakemm jitħallsu l-fatturi kollha.
Il-Maġistrat Gatt sab li din is-sitwazzjoni poġġiet lill-kumpaniji f’pożizzjoni diffiċli, peress li mingħajr aċċess għad-dokumenti tagħhom ma setgħux jaħtru fornituri ġodda jew jissodisfaw obbligi legali, inkluż rekwiżiti mal-Malta Business Registry u l-Kummissarju għad-Dħul.
Provi fil-qorti wrew li l-kumpaniji ġarrbu penali u imgħax minħabba sottomissjonijiet tardivi, b’ritorni annwali tal-2018 u 2019 ippreżentati biss lejn tmiem l-2020.
B’riżultat ta’ dan, il-qorti naqqset l-ammonti dovuti lil BDO. Fil-każ ta’ Serfin Holdings, it-talba tnaqqset minn €8,356 għal €3,459.74. Fil-każ ta’ Leader Aviation, il-qorti ordnat ħlas ta’ €6,953.74 għal servizzi pprovduti, iżda tat ukoll €3,386 f’danni minħabba telf li ġarrbet il-kumpanija.
Is-sentenzi waslu snin wara li l-liċenzja ta’ Satabank ġiet formalment irtirata mill-Bank Ċentrali Ewropew f’Lulju 2020. Minkejja investigazzjonijiet dwar biljuni ta’ ewro f’tranżazzjonijiet suspettużi, il-likwidaturi aktar tard iddikjaraw il-bank solventi fl-2023.
Satabank kienet ukoll fil-midja internazzjonali wara allegazzjonijiet li ntużat f’skema ta’ tixħim relatata ma’ kumpanija tal-gass Ukrena, għalkemm dawn l-allegazzjonijiet baqgħu kontroversjali.
Preċedentement, l-eks kap eżekuttiv tal-MFSA, Joseph Cuschieri, kien stqarr li fondi leġittimi ġew rilaxxati gradwalment lis-sidien tagħhom waqt l-għeluq kontrollat tal-bank.
