Il-Qorti Maltija ddeċidiet li ma għandhiex ġurisdizzjoni biex ġġiegħel lill-espert finanzjarju Jeremy Harbinson jixhed fil-proċeduri kriminali marbuta mal-konsessjoni tal-isptarijiet Vitals-Steward, u lanqas ma tistax timponi sanzjonijiet fuqu talli ripetutament naqas milli jattendi.
Harbinson hu meqjus bħala xhud ewlieni fil-proċess kontra l-eks Prim Ministru Joseph Muscat u l-eks kap tas-Segretarjat tiegħu Keith Schembri, iżda l-Qorti qalietx b’mod ċar li kwalunkwe obbligu fuq ix-xhud jew konsegwenza għall-assenteiżmu tiegħu huma kompetenza tal-awtoritajiet Irlandiżi.
Il-Maġistrat Lara Lanfranco spjegat li Harbinson kellu jagħti x-xhieda tiegħu quddiem Qorti Irlandiża permezz ta’ video link, f’kuntest ta’ mekkaniżmu ta’ kooperazzjoni legali wara Brexit. Għalhekk, kull obbligu biex jattendi — jew piena jekk jonqos — jaqa’ taħt il-liġi Irlandiża.
Il-prosekuzzjoni kienet sostniet li, bħala espert maħtur mill-Qorti u ċ-ċavetta fl-investigazzjoni fuq il-konsessjoni tal-isptarijiet, Harbinson għandu dmir ċar li jixhed. Huma wissew li n-nuqqas kontinwu tiegħu jista’ jammonta għal reat, tant li l-Qorti Maltija setgħet saħansitra tordna l-arrest tiegħu jew tgħaddilu multi kbar.
Imma l-Qorti “ma qablitx”, tgħid id-deċiżjoni, filwaqt li spjegat li dawn ir-regoli japplikaw biss fil-pajjiż fejn ix-xhud ikun issejjaħ formalment.
Il-Qorti ordnat lill-prosekuzzjoni tivverifika jekk Harbinson kienx tabilħaqq issejjaħ formalment quddiem Qorti Irlandiża u jekk hemmx xi passi pendenti kontrih hemmhekk.
Il-Maġistrat irrimarkat li l-ġurisdizzjoni Maltija ma testendix biex timponi arrest, multi jew pieni oħra fuq xhud li għandu jagħti x-xhieda barra minn Malta taħt qafas ta’ kooperazzjoni internazzjonali.
Harbinson ilu jċaħħad lill-Qorti mix-xhieda tiegħu għal xhur twal, anke billi qal li ma setax jivvjaġġa Malta minħabba “biża’ għas-sigurtà tiegħu”.
Din il-ġimgħa, il-Qorti Kriminali kienet imponietlu multa ta’ €500 f’procedura separata talli ma attendiex, iżda llum sar ċar li dawn il-miżuri ma jistgħux jkomplu jiġu imposti.
Dokumenti ppreżentati fil-Qorti juru wkoll li Harbinson m’għadux fir-Renju Unit u mhux mistenni jirritorna dalwaqt, filwaqt li l-awtoritajiet Brittaniċi informaw lil Malta li ma se jieħdu l-ebda pass ulterjuri biex jiżguraw l-attendenza tiegħu.
Minkejja dan, il-prosekuturi qalu lill-Qorti li se jkomplu jesploraw il-mezzi legali kollha possibbli biex jipperswaduh jixhed. Id-difiża rrispondew li l-każ tal-prosekuzzjoni huwa mibni kważi kompletament fuq is-sejbiet tal-esperti ta’ Harbinson, u li l-preżenza tiegħu hija indispensabbli. Huma wissew li l-imġieba tiegħu tista’ tippreġudika serjament il-ġustizzja tal-proċeduri sakemm il-qorti ma tieħux azzjoni soda.
Il-Qorti ordnat li kopja tad-deċiżjoni tintbagħat lill-awtoritajiet Irlandiżi u tat lill-Uffiċċju tal-Avukat Ġenerali tliet xhur, mid-data li toħroġ verżjoni bl-Ingliż, biex jieħu l-passi meħtieġa barra minn Malta.
Il-prosekuzzjoni tmexxiet mill-avukati tal-AG Francesco Refalo, Rebekah Gatt u Shelby Aquilina.
Għall-akkużati dehru: l-avukati Vince Galea, Ishmael Psaila, Charlon Gouder u Etienne Borg Ferranti għal Joseph Muscat; l-avukati Franco Debono u Jonathan Thompson għal Jean Carl Farrugia u Kevin Deguara; l-avukat Charles Mercieca għal Mario Victor Gatt; l-avukat André Portelli għal David Joseph Meli; l-avukati Edward Gatt u Mark Vassallo għal Keith Schembri u Konrad Mizzi; l-avukat Stephen Tonna Lowell għal Brian Tonna, Karl Cini u Nexia BT; l-avukat Chris Cilia għal MTrace; l-avukat Stefano Filletti għal Adrian Hillman u l-avukati Shazoo Ghaznavi; Alex Scerri Herrera u Jessica Formosa għal Clarence John Conger Thompson, Shaukat Ali u Wasay Bhatti.
