Il-Prim’Awla tal-Qorti Ċivili, preseduta mill-Imħallef Spiteri Bailey, iddeċidiet li Gordon Debono, martu Yvette, u tnax-il kumpanija marbuta magħhom ma sofrew ebda ksur ta’ drittijiet fundamentali fir-rabta mal-arrest tagħhom fl-2020 u l-ordnijiet ta’ ffriżar imposti f’każ ta’ ħasil ta’ flus li għadu għaddej.
Il-kawża kostituzzjonali, li kienet tressqet fl-2022, kienet targumenta li l-arrest ta’ Debono kien illegali, li l-pulizija naqqsu milli jiżvelaw informazzjoni kruċjali, u li l-proċeduri kriminali nfetħu mingħajr identifikazzjoni ta’ reat sottostanti — dak li l-applikanti sejħulu “fishing expedition”. Huma sostnew ukoll li l-proprjetà tagħhom, il-libertà tal-moviment u d-dritt għal smigħ xieraq kienu nkisru, u talbu l-annullament tal-proċeduri kriminali, it-tneħħija tal-ordnijiet ta’ ffriżar u kumpens għad-danni.
Ir-rikors kien jinkludi għadd ta’ kumpaniji bħall-HiLow Properties, Petroplus, KB Investments, KB Lines u Petrobunkers, filwaqt li r-rispondenti kienu l-Kummissarju tal-Pulizija, l-Avukat tal-Istat u l-Avukat Ġenerali.
Il-każ idur l-aktar madwar il-ġrajjiet ta’ Novembru 2020, meta Debono kien arrestat u interrogat mill-Financial Crimes Investigation Department dwar tranżazzjonijiet li jmorru lura sal-2013. Hu sostna li ntwera biss spreadsheet ippreparat mill-pulizija u li ġie miċħud milli jkollu aċċess għall-kontabilista tiegħu.
Il-pulizija u r-rispondenti ċaħdu dawn l-allegazzjonijiet, u qalu li kien hemm suspett raġonevoli ta’ ħasil ta’ flus relatat ma’ traffikar taż-żejt fl-Italja u moviment ta’ fondi mhux spjegati. Huma fakkru wkoll li d-difiża kienet stqarret espressament fil-Qorti tal-Maġistrati fl-25 ta’ Novembru 2020 li ma kinitx qed tikkontesta l-validità tal-arrest.
Il-libertà proviżorja tal-pulizija kienet ġiet miċħuda minħabba riskju dokumentat ta’ ħarba, u l-ordni ta’ ffriżar ġiet difiża bħala miżura proporzjonata permessa taħt il-Konvenzjoni Ewropea.
Il-modifika tal-imputazzjonijiet fl-2021, li estendiet l-ordni ta’ ffriżar għal entitajiet oħra, ġiet ivvalidata bħala korrezzjoni leġittima u mhux bħala każ ġdid li jħassar dak ta’ qabel. Dak iż-żmien, l-avukati ta' Debono kienu qablu li x-xhieda li diġà nstemgħet ma kellhiex terġa’ tinstema’.
Il-qorti, fil-kunsiderazzjoni preliminari tagħha, qalet li l-Avukat tal-Istat kien korrettament imsemmi bħala parti, billi r-rikors kien effettivament jattakka deċiżjoni ġudizzjarja. Hija laqgħet ukoll l-eċċezzjoni ta’ non-exhaustion parzjalment, billi enfasizzat li kienu jeżistu rimedji ordinarji — fosthom il-possibbiltà li jintalab tibdil fl-ordni ta’ ffriżar.
Meta ddur fuq il-mertu, il-qorti sabet li ma kien hemm l-ebda ksur tad-dritt għall-libertà personali, hekk kif id-difiża kienet diġà ddeklarat li ma kinitx qed tikkontesta l-arrest. Il-Qorti tal-Maġistrati kienet diġà ddeċidiet li l-arrest kien skont il-liġi.
Fuq il-kwistjonijiet tal-proprjetà u l-moviment, il-qorti qalet li s-seduta ta’ Ġunju 2021 kienet sempliċement korrezzjoni, mhux każ ġdid, u li għalhekk l-ordnijiet ta’ ffriżar u l-kundizzjonijiet tal-bail baqgħu validi.
Anki l-allegazzjonijiet ta’ ksur tad-dritt għal smigħ xieraq ġew miċħuda, bil-qorti tgħid li l-proċeduri kriminali għadhom għaddejjin u li l-applikanti ma wrew ebda konsegwenza konkreta jew inġusta li nħolqot mill-korrezzjoni tal-2021.
Il-qorti fakkret li mhux irwolha li tkun “qorti tal-appell” fuq il-ġurisdizzjoni kriminali.
Fl-aħħar nett, billi ma nstab l-ebda ksur ta’ dritt kostituzzjonali jew konvenzjonali, il-Qorti ċaħdet ir-rikors kollu kemm hu u ordnat li l-applikanti jħallsu l-ispejjeż kollha.
