Il-President tal-Istati Uniti Donald Trump u l-President Ukren Volodymyr Zelenskyy qalu li t-taħditiet immirati biex tintemm il-gwerra fl-Ukrajna għamlu progress sostanzjali waqt laqgħat fi Florida, għalkemm it-tnejn ammettew li għad hemm kwistjonijiet ewlenin li għadhom ma ġewx solvuti.
Meta tkellem mal-ġurnalisti wara t-taħditiet f’Mar-a-Lago, Trump qal li “kwistjoni jew tnejn delikati ħafna” għadhom pendenti, u indika b’mod partikolari l-kwistjoni tal-art li bħalissa tinsab okkupata mir-Russja. Min-naħa tiegħu, Zelenskyy qal li ż-żewġ naħat qablu fuq madwar 90% ta’ pjan ta’ paċi propost ta’ 20 punt.
“Kellna diskussjoni sostantiva dwar il-kwistjonijiet kollha u napprezzaw ħafna l-progress li t-timijiet Ukreni u Amerikani għamlu matul l-aħħar ġimgħat,” qal Zelenskyy fi stqarrija fuq Telegram.
Trump qal li l-garanziji tas-sigurtà għall-Ukrajna huma “qrib li jkunu lesti 95%”, iżda ma impenjax ruħu dwar appoġġ loġistiku Amerikan jew it-tqegħid ta’ truppi biex jiskoraġġixxu attakki Russi futuri. Huwa żied li proposta biex ir-reġjun tad-Donbas fil-Lvant tal-Ukrajna jinbidel f’żona demilitarizzata għadha mhux solvuta.
“Xi wħud minn dik l-art ittieħdet,” qal Trump. “Xi wħud minn dik l-art forsi għadha tista’ tinbidel l-idejn, iżda tista’ tittieħed matul ix-xhur li ġejjin.”
Ir-Russja nediet invażjoni fuq skala sħiħa tal-Ukrajna fi Frar tal-2022 u bħalissa tikkontrolla madwar 20% tat-territorju Ukren. Moska għandha madwar 75% tar-reġjun ta’ Donetsk u kważi r-reġjun kollu ta’ Luhansk fil-qrib — magħrufa flimkien bħala d-Donbas. Ir-Russja talbet li l-Ukrajna tirtira mill-oqsma li għadha tikkontrolla hemmhekk, filwaqt li Kyiv ipproponiet li r-reġjun jinbidel f’żona ekonomika ħielsa taħt il-kontroll tal-forzi Ukreni.
Trump biddel diversi drabi l-pożizzjoni tiegħu dwar it-territorji mitlufa tal-Ukrajna. F’Settembru, huwa ssuġġerixxa li Kyiv setgħet terġa’ tikseb l-art okkupata, qabel ma aktar tard irtira minn dik il-pożizzjoni. “Dik hija kwistjoni diffiċli ħafna,” qal. “Waħda li se tissolva.”
Zelenskyy qal li t-timijiet Amerikani u Ukreni se jerġgħu jiltaqgħu l-ġimgħa d-dieħla biex ikomplu d-diskussjonijiet, u ssuġġerixxa li uffiċjali Ukreni jistgħu jivvjaġġaw lejn il-White House f’Jannar, possibbilment flimkien ma’ mexxejja Ewropej.
Trump semma wkoll l-idea ta’ taħditiet trilaterali bejn l-Istati Uniti, ir-Russja u l-Ukrajna, u qal li dawn jistgħu jsiru “fil-mument it-tajjeb”. Madankollu, huwa wissa li n-negozjati jistgħu jikkrollaw jekk imorru “ħażin ħafna”, u b’hekk il-gwerra tkompli.
Aktar kmieni, Trump kellu telefonata mal-President Russu Vladimir Putin. Filwaqt li ta ftit dettalji, Trump qal li jemmen li Putin “irid li l-Ukrajna tirnexxi”, iżda ammetta li Moska toġġezzjona għal kwalunkwe waqfien mill-ġlied li jippermetti lill-Ukrajna żżomm referendum fl-oqsma okkupati.
“Nifhem dik il-pożizzjoni,” qal Trump.
Il-konsulent tal-politika barranija Russa Yuri Ushakov qal li t-telefonata kienet inizjata minn Trump u li ż-żewġ mexxejja ddiskutew proposti reċenti mill-UE u mill-Ukrajna biex tintemm il-gwerra. Ushakov qal li Trump u Putin jaqsmu l-fehma li waqfien temporanju mill-ġlied propost minn Brussell u Kyiv jittawwal biss il-kunflitt.
Il-mexxejja Ewropej laqgħu b’mod pożittiv il-progress irrappurtat iżda enfasizzaw il-ħtieġa ta’ impenji sodi dwar is-sigurtà. Il-President tal-Kummissjoni Ewropea Ursula von der Leyen qalet li t-taħditiet fi Florida wrew “progress tajjeb”, filwaqt li saħqet fuq l-importanza ta’ “garanziji tas-sigurtà sodi mill-ewwel jum”.
Il-President Franċiż Emmanuel Macron qal li l-alleati tal-Ukrajna se jiltaqgħu f’Pariġi fil-bidu tas-sena d-dieħla biex jiffinalizzaw il-kontribuzzjonijiet tagħhom. “Se nġibu flimkien il-pajjiżi tal-Koalizzjoni tar-Rieda f’Pariġi fil-bidu ta’ Jannar biex niffinalizzaw il-kontribuzzjonijiet konkreti ta’ kull wieħed,” qal Macron f’messaġġ fuq X.
.png)
