L-MEP Laburista Thomas Bajada kiseb appoġġ qawwi fil-Kumitat għall-Affarijiet Ekonomiċi u Monetarji (ECON) tal-Parlament Ewropew għal miżuri mmirati sabiex isaħħu r-rikonoxximent ta’ reġjuni gżejjer bħal Malta fil-qafas baġitarju fit-tul li jmiss tal-Unjoni Ewropea.
Il-kumitat approva l-pożizzjoni tiegħu dwar il-Pjanijiet ta’ Sħubija Nazzjonali u Reġjonali futuri nhar il-Ħamis, billi adotta rapport abbozzat minn Bajada fir-rwol tiegħu bħala rapporteur. Il-pjanijiet huma mistennija li jiffurmaw pilastru ewlieni tal-Qafas Finanzjarju Pluriennali (QFP) li jmiss tal-Unjoni Ewropea, li se jirregola l-prijoritajiet ta’ nfiq tal-blokk mill-2028 ’il quddiem.
Ir-rapport jiddeskrivi l-viżjoni tal-Parlament Ewropew għall-investiment ta’ biljuni ta’ ewro f’finanzjament tal-Unjoni Ewropea madwar l-istati membri u r-reġjuni tagħhom. Ir-rapport jappoġġja l-ħolqien ta’ Pjanijiet ta’ Sħubija Nazzjonali u Reġjonali ġodda li jikkonsolidaw il-politika ta’ koeżjoni, il-finanzjament agrikolu, l-appoġġ għas-sajd u l-finanzjament tal-affarijiet interni taħt qafas wieħed.
Taħt il-proposta attwali tal-Kummissjoni Ewropea, ir-rata ta’ kofinanzjament ta’ Malta titnaqqas għal 40%, li jfisser li l-fondi tal-Unjoni Ewropea jkopru 40% biss tal-ispejjeż tal-proġett filwaqt li l-bqija jkollhom bżonn jiġu ffinanzjati mill-gvern jew mill-benefiċjarji.
Ir-rapport ta’ Bajada jappella sabiex gżejjer bħal Malta jibbenefikaw minn rata ta’ kofinanzjament preferenzjali ta’ 75%, u jargumenta li r-reġjuni gżejjer jeħtieġu appoġġ addizzjonali sabiex jikkompetu b’mod ġust fis-Suq Waħdieni Ewropew.
Huwa ddeskriva l-proposta bħala pass importanti sabiex jiġi żgurat li l-gżejjer ikollhom l-għodod meħtieġa biex jegħlbu l-isfidi permanenti assoċjati mal-insularità u sabiex jibbenefikaw bis-sħiħ mill-parteċipazzjoni fis-Suq Waħdieni .
Ir-rapport jintroduċi wkoll, għall-ewwel darba, kapitlu ddedikat li jiffoka fuq żoni żvantaġġati ġeografikament, inklużi l-gżejjer. Dispożizzjonijiet simili tradizzjonalment kienu riżervati għar-reġjuni l-aktar imbiegħda u l-gżejjer tal-Eġew fil-Greċja.
Matul in-negozjati, Bajada argumenta li l-mekkaniżmi futuri ta’ finanzjament tal-Unjoni Ewropea għandhom iqisu l-iżvantaġġi strutturali li jiffaċċjaw l-istati gżejjer u r-reġjuni gżejjer.
“Malta, bħal gżejjer oħra, ma tistax tiġi trattata bl-istess mod bħar-reġjuni kontinentali. L-insularità toħloq sfidi permanenti marbuta mat-trasport, il-konnettività, il-ktajjen tal-provvista u d-daqs tas-suq. Dawn ir-realtajiet mhumiex teoretiċi; jaffettwaw direttament lill-familji, lill-ħaddiema u lin-negozji,” qal.
Bajada indika tfixkil reċenti fil-konnettività marittima kkawżata minn temp sever bħala tfakkira tal-vulnerabbiltajiet li jiffaċċjaw il-komunitajiet gżejjer.
"Matul dawn l-aħħar sentejn, fakkart lil kulħadd b'mod konsistenti li l-insularità hija realtà ta' kuljum. Huwa għalhekk li l-baġit futur tal-Ewropa jrid jipprovdi aktar flessibbiltà, appoġġ immirat u kundizzjonijiet ta' finanzjament aktar ġusti għall-gżejjer," qal.
Ir-rapport jenfasizza wkoll l-importanza tar-responsabbiltà demokratika u l-parteċipazzjoni lokali fil-ġestjoni tal-fondi tal-Unjoni Ewropea. Iwissi kontra l-ħolqien ta' rabtiet riġidi żżejjed bejn l-allokazzjonijiet ta' fondi u r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż jew l-indikaturi makroekonomiċi, filwaqt li jargumenta li l-komunitajiet m'għandhomx jiġu penalizzati għal sfidi lil hinn mill-kontroll tagħhom.
"Il-komunitajiet ma jistgħux jiġu ġestiti minn spreadsheets fi Brussell. Il-finanzjament Ewropew jagħti l-aħjar riżultati meta l-awtoritajiet lokali, l-imsieħba soċjali, l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili u ċ-ċittadini jkunu involuti fit-tiswir tal-prijoritajiet mill-bidu nett," qal Bajada.
Wara l-vot, l-MEP Malti qal li l-finanzjament tal-Unjoni Ewropea għandu jibqa' ffukat fuq in-nies, il-komunitajiet u r-reġjuni aktar milli jsir eżerċizzju purament teknokratiku.
"Il-finanzjament Ewropew irid isaħħaħ ir-reżiljenza, itejjeb il-benesseri u jgħin lill-komunitajiet jippreparaw għall-isfidi tal-futur. Irid jibqa' konness mar-realtajiet li ċ-ċittadini jesperjenzaw kuljum, inklużi dawk li jgħixu fuq gżejjer madwar l-Ewropa," qal.
Bajada qal li l-vot tal-kumitat jibgħat sinjal qawwi hekk kif in-negozjati dwar il-QFP li jmiss ikomplu.
"L-Ewropa trid tkun ekonomikament responsabbli, territorjalment ġusta u demokratikament responsabbli. Se nkompli naħdem biex niżgura li l-baġit li jmiss tal-UE jagħti opportunitajiet reali għal Malta, Għawdex u r-reġjuni tal-gżejjer madwar l-Ewropa, filwaqt li jpoġġi l-benesseri u l-kwalità tal-ħajja tan-nies fil-qalba tad-deċiżjonijiet ta' investiment," qal.