L-Awtorità tal-Ippjanar approvat l-ewwel krematorju f’Malta, propost fuq art ODZ biswit iċ-ċimiterju storiku ta’ Ta’ Brija fis-Siġġiewi.
Il-Bord tal-Ippjanar approva l-proġett b’seba’ voti favur u tnejn kontra. Is-Sindku tas-Siġġiewi Ryan Cachia u r-rappreżentant tal-NGOs Romano Cassar ivvutaw kontra.
Punt kruċjali fid-deċiżjoni kien il-mod kif il-proġett ġie kklassifikat mill-PA.
Minflok ma ġie evalwat bħala krematorju separat, il-case officer qiesu bħala estensjoni taċ-ċimiterju eżistenti ta’ Ta’ Brija u għalhekk applika l-Policies and Design Guidance for Cemeteries tal-2015.
Dan kien sinifikanti għaliex il-PA għandha wkoll policy separata, approvata fl-2024, li tirregola krematorji standalone u tillimita dawn il-faċilitajiet għall-Principal Urban Area. Tali restrizzjoni kienet teskludi żoni rurali aktar sensittivi bħal dik fejn qed jiġi propost il-proġett tas-Siġġiewi.
Waqt il-laqgħa, Cassar staqsa jekk il-policy dwar estensjonijiet ta’ ċimiterji setgħetx tapplika għal Ta’ Brija, fid-dawl tal-fatt li l-aħħar dfin hemmhekk sar fl-1936.
Huwa qajjem ukoll il-kwistjoni dwar jekk il-klassifikazzjoni setgħetx effettivament tippermetti lill-proġett jevita r-restrizzjonijiet li japplikaw għal krematorji indipendenti.
Il-Kunsill Lokali tas-Siġġiewi wkoll ikkontesta l-mod kif il-proġett ġie kklassifikat.
Min-naħa tiegħu, l-applikant argumenta li faċilitajiet ta’ dfin kienu diġà ġew approvati bħala parti minn estensjoni preċedenti taċ-ċimiterju u għalhekk il-proġett kellu jitqies f’dak il-kuntest.
Il-proposta, imressqa mill-undertaker Mario Tonna, se tieħu madwar 11,615-il metru kwadru ta’ art ODZ.
Il-proġett jinkludi l-krematorju nnifsu, kappella, mortwarju u 2,480 columbarium għall-ħażna tal-urni bl-irmied.
Matul id-diskussjoni tqajmu wkoll oġġezzjonijiet dwar l-impatt ambjentali u fuq iż-żona rurali, fosthom tħassib dwar emissjonijiet, traffiku, għargħar u aktar żvilupp fuq art ODZ.
L-eks Ministru John Dalli qal li ma kienx kontra l-kremazzjoni bħala prinċipju, iżda qajjem mistoqsijiet dwar l-impatt tal-faċilità fuq is-saħħa u dwar kemm il-proġett ikun kummerċjalment vijabbli.
Huwa staqsa wkoll jekk, biex il-faċilità tibqa’ vijabbli, ikunx hemm bżonn li jinġiebu katavri minn barra Malta.
L-eks Deputat Nazzjonalista Karol Aquilina wkoll oppona l-post magħżul, u argumenta li krematorju ma kienx kompatibbli mal-karattru rurali tal-madwar.
Huwa qajjem ukoll tħassib dwar l-effett potenzjali fuq residenti fil-viċinanzi.
Minkejja l-approvazzjoni tal-permess tal-ippjanar, il-proġett għadu ma jistax jibda jopera bħala krematorju.
Se jkunu meħtieġa wkoll awtorizzazzjonijiet ambjentali u permessi operattivi oħra qabel il-faċilità tkun tista’ tibda tintuża.
