Il-President Myriam Spiteri Debono qalet li s-suċċess tal-Gvern fil-ħames snin li ġejjin se jitkejjel mill-kapaċità tiegħu li jwettaq inizjattivi li jagħmlu differenza konkreta fil-ħajja tan-nies, hekk kif indirizzat il-ftuħ uffiċjali tal-15-il leġiżlatura fil-Parlament.
“Ir-responsabbiltà se titkejjel mill-implimentazzjoni ta’ proġetti u inizjattivi li jħallu differenza konkreta fil-ħajja tan-nies u f’kull aspett tagħha,” qalet il-President waqt id-diskors li fih ippreżentat il-programm tal-Gvern għall-leġiżlatura l-ġdida.
Il-ftuħ tal-Parlament beda aktar kmieni b’quddiesa fil-Konkatidral ta’ San Ġwann fil-Belt Valletta, qabel il-membri parlamentari ħadu l-ġurament tal-ħatra tagħhom.
Matul l-ewwel seduta, il-membri parlamentari ħadu l-ġurament qabel il-Kamra għaddiet għall-elezzjoni tal-Ispeaker u d-Deputy Speaker.
L-eks ministru Carmelo Abela ġie elett unanimament Speaker tal-Kamra tad-Deputati wara li ġie nnominat mill-Prim Ministru Robert Abela u approvat miż-żewġ naħat tal-Kamra. Aktar tard, id-deputat Nazzjonalista Bernard Grech ġie elett Deputy Speaker bl-appoġġ kemm tal-Gvern kif ukoll tal-Oppożizzjoni.
Fl-indirizz tagħha, il-President qalet li l-leġiżlatura għandha tiffoka fuq it-titjib tal-kwalità tal-ħajja, it-tisħiħ tal-familji u d-drittijiet tal-ħaddiema, il-protezzjoni tal-ambjent u sistema fejn il-progress ekonomiku jitkejjel ukoll permezz tal-benesseri tan-nies.
Hija rrimarkat ukoll li r-riżultat elettorali ġab miegħu responsabbiltà kbira għall-Gvern u laqgħet iż-żieda fir-rappreżentanza tan-nisa fil-Parlament permezz tal-mekkaniżmu korrettiv tal-ġeneru. Il-President osservat li numru ta’ nisa li daħlu fil-Parlament permezz tal-mekkaniżmu fil-leġiżlatura preċedenti issa ġew eletti direttament, u ddeskriviet dan bħala pass pożittiv.
Dwar is-sitwazzjoni internazzjonali, Spiteri Debono qalet li l-elezzjoni saret fi żmien ta’ inċertezza ġeopolitika u kunflitti li qed iħallu impatt ekonomiku madwar id-dinja. Hija qalet li l-Gvern għandu l-intenzjoni jkompli jipproteġi lill-ħaddiema, lill-familji u lin-negozji minn dawn il-pressjonijiet filwaqt li jżomm tkabbir ekonomiku sostenibbli u finanzi pubbliċi b’saħħithom.
Il-President spjegat li l-programm ekonomiku tal-Gvern huwa ffukat fuq il-kwalità aktar milli l-kwantità, b’investimenti mmirati lejn oqsma bħas-servizzi finanzjarji, il-fintech, is-semikondutturi, it-teknoloġiji diġitali, il-manifattura avvanzata, l-avjazzjoni, is-servizzi marittimi, il-gaming, l-esports, l-assi diġitali u l-medtech.
Hija qalet li kumpaniji li jinvestu fid-diġitalizzazzjoni, l-awtomazzjoni u l-intelliġenza artifiċjali se jibbenefikaw minn skemi ta’ għajnuna u inċentivi fiskali biex itejbu l-kompetittività tagħhom.
Fuq il-qasam tax-xogħol, il-President qalet li l-Gvern irid jibni fuq il-prestazzjoni b’saħħitha tas-suq tax-xogħol permezz ta’ aktar appoġġ għall-ħaddiema. Fost il-miżuri msemmija hemm tnaqqis fit-taxxi, żieda fil-paga minima, tibdil fil-benefiċċju in-work u bonus annwali ta’ €1,000 mingħajr taxxa permezz ta’ sistema ġdida ta’ ċekkijiet. Żgħażagħ li jidħlu fid-dinja tax-xogħol jew jibdew negozju ġdid se jkunu eżentati mit-taxxa fuq l-ewwel €30,000 li jaqilgħu matul l-ewwel tliet snin.
Il-bilanċ bejn ix-xogħol u l-ħajja privata wkoll ingħata importanza, bil-Gvern jippjana li jestendi l-leave tal-maternità għal 26 ġimgħa, jirdoppja l-leave tal-paternità għal xahar u jintroduċi sitt xhur leave tal-ġenituri mħallas mill-Gvern. Se jiġu introdotti wkoll miżuri favur arranġamenti flessibbli tax-xogħol.
Fil-qasam tal-edukazzjoni, il-President qalet li l-Gvern se jaġġorna l-kurrikulu nazzjonali b’konsultazzjoni mal-edukaturi, l-esperti, il-ġenituri u l-istudenti. Fost il-miri hemm li r-rata ta’ studenti li jitilqu kmieni mill-iskola tinżel taħt it-8% u li r-rata ta’ gradwati titla’ għal 50%.
L-akkomodazzjoni kienet ukoll fost il-prijoritajiet imsemmija. Il-Gvern qed jippjana aktar għajnuna għall-first-time buyers, familji li jeħtieġu djar akbar u persuni li jkunu qed jibdew ħajja ġdida wara separazzjoni. Ġew imħabbra wkoll riformi li jinkludu buyers’ charter, reġistru tal-proprjetà u aktar protezzjoni għas-sidien u l-kerrejja.
Il-President qalet li se jkomplu ż-żidiet annwali fil-pensjonijiet, filwaqt li se jitlestew riformi relatati mal-pensjonijiet tar-romol u miżuri biex jiġu indirizzati anomaliji li jolqtu persuni mwielda qabel l-1962.
Fis-saħħa, il-Gvern se jkompli jinvesti fl-isptarijiet, iċ-ċentri tas-saħħa reġjonali u s-servizzi tas-saħħa mentali. Fost il-proġetti msemmija hemm ir-riġenerazzjoni ta’ St Luke’s u l-Isptar Ġenerali t’Għawdex, l-estensjoni tad-dipartiment tal-emerġenza ta’ Mater Dei u skema pilota għal check-ups psikoloġiċi b’xejn.
L-ambjent kien ukoll tema ewlenija fid-diskors. Spiteri Debono qalet li l-Gvern se jkompli joħloq u jirriġenera spazji miftuħa, parks u żoni naturali filwaqt li jipproteġi l-wirt kulturali. Hija semmiet ir-ritorn ta’ Manoel Island u White Rocks għall-pussess pubbliku bħala kisbiet importanti li se jingħataw protezzjoni legali.
Dwar l-enerġija, il-Gvern qed iżomm mal-mira li sal-2030 kwart tal-elettriku tal-pajjiż jiġi minn sorsi rinnovabbli, filwaqt li l-emissjonijiet jitnaqqsu b’40% meta mqabbla mal-livelli tal-2005.
Fuq it-trasport, il-President qalet li l-Gvern se jkompli jinvesti fit-toroq, it-trasport pubbliku, it-trasport marittimu u soluzzjonijiet futuri ta’ mass transport.
Għawdex ukoll ingħata prominenza fil-programm tal-Gvern, b’pjanijiet biex tittejjeb il-konnettività permezz ta’ aktar bastimenti tal-Gozo Channel, servizzi mtejba tal-fast ferry u investiment fl-ajruport ta’ Xewkija. Ġew imsemmija wkoll proġetti relatati mal-qorti l-ġdida, it-tieni interconnector tal-elettriku, modernizzazzjoni tal-iskejjel u faċilitajiet sportivi ġodda.
Fi tmiem l-indirizz tagħha, il-President qalet li l-viżjoni tal-Gvern tmur lil hinn mill-indikaturi ekonomiċi tradizzjonali u hija mibnija fuq Indiċi tal-Benesseri li jqis is-saħħa, il-ħin ta’ kwalità, l-ambjent u l-kuntentizza tan-nies.
Hija temmet tgħid li l-leġiżlatura l-ġdida għandha tibni fuq il-pedamenti tas-snin li għaddew sabiex is-suċċess ekonomiku jissarraf f’kwalità ta’ ħajja aħjar għall-ġenerazzjonijiet tal-lum u ta’ għada.
.png)
