Il-mexxejja tal-pajjiżi tal-MED5, fosthom il-Prim Ministru Malti Robert Abela, appellaw lill-Kummissjoni Ewropea biex tiġi assigurata risposta Ewropea rapida u koordinata wara l-inċident li involva t-tanker Russu Arctic Metagaz fil-Mediterran.
F’ittra indirizzata lill-President tal-Kummissjoni Ewropea Ursula von der Leyen, il-mexxejja wissew li l-każ tal-vapur, li ġarrab splużjoni u nar, qed joħloq theddida dejjem tikber għas-sigurtà marittima u għall-ambjent fil-qalba tal-ibħra Ewropej.
Huma spjegaw li dan l-inċident juri biċ-ċar ir-riskji serji li sitwazzjonijiet bħal dawn jistgħu joħolqu mhux biss għall-protezzjoni ambjentali iżda wkoll għat-traffiku marittimu u s-sigurtà tan-navigazzjoni fil-Mediterran u lil hinn minnu.
Il-mexxejja tal-MED5 saħqu li l-isfida hija waħda komuni għall-pajjiżi Ewropej fir-reġjun, u li qed taffettwa direttament l-ilmijiet tagħhom, l-Istati Membri involuti, il-ħajja tal-baħħara u l-libertà tan-navigazzjoni.
Filwaqt li nnutaw li l-vapur jinsab f’kundizzjoni prekaria u qed iġorr merkanzija speċjalizzata, huma wissew dwar riskju imminenti ta’ diżastru ekoloġiku kbir jekk ma tittieħedx azzjoni effettiva u koordinata fil-ħin.
F’dan il-kuntest, il-pajjiżi tal-MED5 qed jitolbu li jissaħħaħ ir-rwol tal-mekkaniżmi Ewropej eżistenti, inkluż il-Union Civil Protection Mechanism, sabiex ikun hemm mobilizzazzjoni aktar effiċjenti u koordinata tal-kapaċitajiet tal-Istati Membri.
Huma indikaw ukoll li aġenziji Ewropej bħall-European Maritime Safety Agency għandhom ikunu involuti b’mod attiv, b’appoġġ tekniku, monitoraġġ tat-tniġġis u sorveljanza marittima msaħħa biex jitnaqqsu r-riskji ambjentali u jiġu evitati konsegwenzi agħar.
L-ittra tqajjem ukoll tħassib dwar l-implikazzjonijiet fuq l-infurzar tas-sanzjonijiet, filwaqt li tfakkar li l-Arctic Metagaz huwa parti mill-hekk imsejħa “shadow fleet” Russa li qed tevita miżuri restrittivi Ewropej.
Il-mexxejja wissew li każijiet bħal dawn mhux biss jesponu lill-Unjoni għal ħsara ambjentali serja, iżda jistgħu wkoll idgħajfu l-effettività tas-sanzjonijiet Ewropej jekk ma jittieħdux passi deċiżivi.
Għalhekk, il-MED5 qed jinsistu li jkun hemm rispons Ewropew ċar, viżibbli u koordinat f’livell tal-Unjoni, u indikaw li se jqajmu din il-kwistjoni fil-laqgħa tal-Kunsill Ewropew li jmiss.
Il-mexxejja esprimew ukoll ir-rieda tagħhom li jaħdmu flimkien mal-Kummissjoni Ewropea biex jiġi żgurat li jittieħdu passi immedjati li jiggarantixxu s-sigurtà u s-sigurtà tal-Mediterran.