Fil-15 ta’ Frar 1982, Lino Cauchi, accountant ta’ 32 sena, telaq mid-dar tiegħu f’Santa Venera wara li kiel mal-familja. Qabel ħareġ, qal lil martu Anna: “Narak illejla.” Dik kienet l-aħħar darba li semgħetu. Sa filgħaxija, minkejja li l-karozza tiegħu kienet għadha pparkjata barra, Cauchi kien sparixxa.
Ftit jiem wara, il-bagalja tiegħu nstabet miftuħa u vojta qrib Wied il-Qlejgħa – sinjal ċar li kien hemm indħil kriminali. Imma għal snin twal, il-każ baqa’ wieħed ta’ persuna nieqsa, sakemm fl-1985 ġiet skoperta x-xena makabra: partijiet minn ġisem uman, imqattgħin u ppakkjati f’boroż tal-plastik, instabu f’bir fil-Buskett flimkien ma’ martell.
Esperti forensiċi kkonfermaw li l-fdalijiet kienu ta’ Cauchi. L-inkjesta kkonkludiet li kien inqatel b’daqqa qawwija fuq wara ta’ rasu, li kissritlu l-kranju fi 28 post, u li ġismu nqata’ b’srieq – kemm manwali kif ukoll elettriċi.
Il-ħajja f’nofs intriċċi politiċi u negozji korrotti
Cauchi ma kienx accountant ordinarju. Ismu beda jidher f’xhieda marbuta ma’ sensiela ta’ ftehimiet dubjużi ta’ art fis-snin 80, f’kuntest politiku turbolenti. Negozjanti li kienu involuti f’dawn il-ftehimiet qalu li Cauchi kien preżenti għal laqgħat sensittivi u anke ħejja dokumenti kruċjali.
F’laqgħa partikolari, Cauchi allegatament ippreżenta kontijiet li wrew kif xi partijiet kienu qed jinflaw l-ispejjeż u jimmanipulaw il-valur tal-proprjetà biex jiksbu vantaġġ. Din l-espożizzjoni setgħet poġġietu f’periklu.
Barra minn hekk, kien responsabbli mill-abbozz ta’ ftehim privat importanti li kien jinvolvi t-trasferiment ta’ art. Dan id-dokument – li kien jinżamm minn Cauchi – sparixxa fl-istess ħin li sparixxa hu, u qatt ma nstab.
Żjarat suspettużi u fajls li sparixxew
Wieħed mill-aktar episodji misterjużi seħħ l-għada tal-għejbien tiegħu. Uffiċjal mid-Dipartiment tat-Taxxa mar id-dar ta’ Cauchi u talab fajls speċifiċi. Martu tathomlu, peress li kien jaf lill-familja. Aktar tard irriżulta li kien qed jaġixxi fuq ordni ta’ uffiċjal għoli. X’kien fihom dawn il-fajls qatt ma ġie ċċarat.
Fl-istess perjodu, kien hemm ukoll sinjali li Cauchi seta’ kien qed jibża’ għal ħajtu. Wara mewt suspettuża tal-eks imgħallem tiegħu ftit jiem qabel, huwa kien żied il-valur tal-assigurazzjoni tal-ħajja tiegħu – deċiżjoni li l-familja interpretat bħala indikazzjoni ta’ biża’ imminenti.
Indikazzjonijiet strambi u xhieda kontradittorja
Dettall ieħor li jqanqal mistoqsijiet huwa l-imġiba ta’ xi persuni wara l-għejbien. Saċerdot li kien jaf lill-familja allegatament qal lill-mara tiegħu biex tfittex lil żewġha f’“reservoirs” – kumment li aktar tard inbidel meta ġie interrogat mill-pulizija.
Ix-xhieda dwar ir-rwol ta’ Cauchi fil-ftehimiet tal-art kienet ukoll kontradittorja: filwaqt li xi wħud qalu li kien attivament involut u preżenti għal laqgħat kruċjali, oħrajn ċaħdu li kellu rwol sinifikanti.
Każ li għadu miftuħ fil-kuxjenza nazzjonali
Il-każ ta’ Cauchi sar uffiċjalment investigazzjoni ta’ qtil biss fl-1989, wara li ġie identifikat il-ġisem. Sa dak iż-żmien, ħafna provi kienu mitlufa u xhieda kienet diġà sfumat.
Illum, dan jibqa’ wieħed mill-aktar delitti mhux solvuti f’Malta. L-ebda persuna qatt ma ġiet akkużata. Fl-2023, aktar minn 40 sena wara l-qtil, il-Qorti Kostituzzjonali kienet sabet li l-Istat Malti falla milli jinvestiga sew il-qtil tiegħu.
Bħala riżultat, il-mara tiegħu u ibnu ngħataw kumpens ta’ €615,000 – somma kkalkulata fuq snin twal ta’ tbatija u nuqqas ta’ ġustizzja.
Il-Qorti saħqet li l-investigazzjoni kienet “falliment totali” u li dan wassal biex illum kważi impossibbli li qatt tkun magħrufa l-verità.
F’nofs omertà, allegazzjonijiet ta’ korruzzjoni u nuqqas ta’ investigazzjoni effettiva, il-mewt ta’ Lino Cauchi tibqa’ mistoqsija: min qatel lil Lino Cauchi – u għaliex?
.jpeg)
