Il-Kummissjoni Ewropea titlob lil Malta twaqqaf l-insib tal-għasafar tal-għana
Brussell takkuża lill-Gvern li qed juża d-deroga għar-riċerka biex ikompli jippermetti l-insib rikreattiv, minkejja żewġ sentenzi tal-Qorti Ewropea
minn Jaelle Borg
Il-Kummissjoni Ewropea talbet formalment lil Malta twaqqaf l-insib ta’ seba’ speċi ta’ għasafar tal-għana, hekk kif sostniet li d-deroga li qed tintuża mill-Gvern Malti għal skopijiet ta’ riċerka tikser ir-regoli Ewropej għall-protezzjoni tal-għasafar.
F’opinjoni motivata maħruġa l-Ħamis, 19 ta’ Novembru, il-Kummissjoni sostniet li d-deroga Maltija ma għandhiex skop ġenwin ta’ riċerka xjentifika, iżda qed tintuża biex jitkompla l-insib rikreattiv, minkejja żewġ sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea kontra Malta.
Il-Kummissjoni qed issostni li Malta qed tikser id-Direttiva Ewropea dwar l-Għasafar, li għandha l-għan li tipproteġi l-għasafar selvaġġi u l-ħabitats tagħhom, filwaqt li twaqqaf it-tnaqqis jew l-għajbien ta’ speċi differenti.
Skont din id-direttiva, l-insib jista’ jiġi permess biss taħt kundizzjonijiet stretti u permezz ta’ derogi speċifiċi.
Il-Kummissjoni argumentat li Malta mhux qed turi li ma jeżistux alternattivi sodisfaċenti għall-insib, filwaqt li lanqas qed tiżgura infurzar adegwat tar-regoli.
Malta tingħata xahrejn biex twieġeb
Il-Gvern Malti għandu xahrejn biex iwieġeb għall-opinjoni motivata u jindirizza t-tħassib imqajjem mill-Kummissjoni Ewropea.
Jekk it-tweġiba ma tkunx sodisfaċenti, il-Kummissjoni tista’ terġa’ tressaq lil Malta quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea.
Din mhix l-ewwel darba li Malta sabet ruħha f’tilwima mal-istituzzjonijiet Ewropej dwar l-insib.
Fl-2018, il-Qorti tal-Ġustizzja tal-UE kienet iddeċidiet li d-deroga li kienet tippermetti l-insib rikreattiv tal-għasafar tal-għana kienet tikser id-Direttiva dwar l-Għasafar.
Sussegwentement, fid-19 ta’ Settembru 2024, l-istess Qorti kienet iddeċidiet kontra d-derogi għar-riċerka li Malta kienet introduċiet mill-2020.
Minkejja dawn is-sentenzi, Malta kompliet tiftaħ l-istaġun tal-insib fil-ħarifa tal-2024, l-2025 u l-2026, permezz ta’ derogi li l-Kummissjoni tqis simili għal dawk li diġà ġew iddikjarati illegali.
Il-Kummissjoni qalet li l-opinjoni motivata l-ġdida għandha l-għan li tikkontesta dawn id-derogi u tindirizza wkoll aspetti li ma kinux koperti mis-sentenza tal-2024.
Il-Gvern Malti se jiddefendi d-deroga
B’reazzjoni għad-deċiżjoni tal-Kummissjoni Ewropea, il-Gvern qal li ħa nota tat-talba formali u se jkompli d-diskussjonijiet mal-istituzzjonijiet Ewropej dwar il-kwistjoni.
Il-Gvern sostna li se jkompli jiddefendi d-deroga għar-riċerka, filwaqt li jiżgura konformità sħiħa mal-liġijiet Ewropej u jħares l-identità kulturali u t-tradizzjonijiet tal-poplu Malti u Għawdxi.
Huwa qal ukoll li, wara s-sentenza tal-Qorti Ewropea fl-2024, kienu saru emendi fil-liġi biex jiġu indirizzati l-konklużjonijiet tal-Qorti.
Fost dawn l-emendi, il-Gvern qal li ta aktar raġunijiet biex jiġġustifika għaliex, fil-fehma tiegħu, ma jeżistux alternattivi sodisfaċenti għad-deroga.
Madankollu, il-Kummissjoni Ewropea għadha mhix konvinta li dawn il-bidliet jissodisfaw ir-rekwiżiti tad-Direttiva Ewropea.
L-istaġun tal-insib jibqa’ miftuħ sal-20 ta’ Diċembru
F’Ottubru li għadda, il-Gvern kien ħabbar li l-perjodu ta’ riċerka xjentifika dwar seba’ speċi ta’ għasafar tal-għana kien se jiftaħ fl-20 ta’ Ottubru u jibqa’ għaddej sal-20 ta’ Diċembru 2026, biż-żewġ dati inklużi.
Separatament, l-istaġun għall-pluviera beda fl-1 ta’ Novembru 2026 u huwa skedat li jintemm fl-10 ta’ Jannar 2027.
L-aħħar intervent tal-Kummissjoni Ewropea għalhekk jasal waqt li l-perjodu tal-insib tal-għasafar tal-għana għadu għaddej, u jkompli jżid il-pressjoni fuq il-Gvern Malti biex jiġġustifika d-deroga tiegħu fid-dawl tas-sentenzi Ewropej preċedenti.
