Id-deputat Nazzjonalista Joe Giglio kiser il-kodiċi tal-etika parlamentari meta naqas milli jiddikjara l-interess professjonali tiegħu f’liġi li aktar tard ippermettiet lil żewġ klijenti tiegħu jwaqqfu proċeduri kriminali kontrihom permezz ta’ ftehim mal-awtoritajiet tat-taxxa.
Din kienet il-konklużjoni tal-Kummissarju għall-Istandards fil-Ħajja Pubblika, Joseph Azzopardi, li sab li Giglio kellu jiddikjara l-interess tiegħu qabel il-Parlament approva l-leġiżlazzjoni f’Awwissu 2025.
Madankollu, Giglio ċaħad il-konklużjonijiet tal-Kummissarju u rrifjuta li jitlob skuża, bil-konsegwenza li l-każ tressaq quddiem il-Kumitat Parlamentari għall-Istandards.
Il-każ jikkonċerna liġi li tippermetti lil persuni li jkunu għaddejjin minn proċeduri kriminali relatati ma’ evażjoni tat-taxxa jilħqu ftehim mal-awtoritajiet, biex b’hekk il-proċeduri kontrihom jintemmu.
Fost dawk li bbenefikaw minn din il-leġiżlazzjoni kien hemm Nigel u Mikaela Scerri, li kienu rrappreżentati minn Giglio fi proċeduri kriminali dwar allegata evażjoni tat-taxxa u ħasil ta’ flus li jinvolvu madwar €1.5 miljun.
Wara li daħlet fis-seħħ il-liġi, il-koppja laħqet ftehim mal-Kummissarju tat-Taxxi, li wassal biex il-proċeduri kriminali kontrihom twaqqfu.
Il-liġi kienet għaddiet mill-istadji parlamentari li kien għad fadal f’seduta waħda fl-4 ta’ Awwissu 2025, qabel daħlet fis-seħħ fil-11 ta’ Awwissu.
Mir-rekords parlamentari jirriżulta li Giglio ma għamel l-ebda dikjarazzjoni ta’ interess matul dik is-seduta, minkejja li kien ilu jirrappreżenta lill-koppja minn tal-inqas Jannar tal-istess sena.
L-ilment tressaq minn Matthew Caruana Galizia
L-investigazzjoni tal-Kummissarju bdiet wara lment li Matthew Caruana Galizia ressaq fit-13 ta’ April 2026.
Fl-ilment tiegħu, Caruana Galizia sostna li Giglio kien naqas milli jiddikjara kunflitt ta’ interess meta l-Parlament iddiskuta l-abbozz ta’ liġi, minkejja r-relazzjoni professjonali tiegħu mal-koppja Scerri.
Giglio, min-naħa tiegħu, ċaħad l-allegazzjonijiet u argumenta li l-leġiżlazzjoni kienet ta’ natura ġenerali u ma kinitx maħsuba biex tibbenefika lil xi persuna partikolari.
Huwa sostna wkoll li l-kodiċi tal-etika m’għandux jobbliga lid-deputati jiddikjaraw l-interessi professjonali tagħhom kull darba li tiġi diskussa liġi li tista’ taffettwa lil persuni li jirrappreżentaw fil-professjoni tagħhom.
Skont Giglio, interpretazzjoni bħal din timponi restrizzjonijiet mhux raġonevoli fuq deputati li jibqgħu jipprattikaw professjonijiet oħra, fosthom avukati u tobba.
Id-deputat enfasizza wkoll li huwa kien ivvota kontra l-abbozz ta’ liġi, flimkien ma’ deputati oħra tal-Partit Nazzjonalista.
Il-Kummissarju: L-interess tal-klijenti kien dirett u sostanzjali
Minkejja dawn l-argumenti, il-Kummissarju Azzopardi kkonkluda li Giglio kien obbligat jiddikjara l-interess professjonali tiegħu.
Huwa spjega li hemm differenza bejn leġiżlazzjoni li taffettwa setturi wesgħin tas-soċjetà b’mod limitat u liġi li tagħti benefiċċju sostanzjali lil grupp aktar ristrett ta’ persuni.
F’dan il-każ, il-leġiżlazzjoni kienet tapplika għal persuni li kienu qed jiffaċċjaw proċeduri kriminali dwar evażjoni tat-taxxa u reati relatati, u kienet tippermettilhom jevitaw pieni kriminali potenzjali, inkluż il-ħabs.
Għaldaqstant, il-Kummissarju sab li l-klijenti ta’ Giglio kellhom interess dirett u sostanzjali fil-liġi.
Azzopardi osserva wkoll li Giglio seta’ jiddikjara l-interess professjonali tiegħu mingħajr ma jiżvela l-identità tal-klijenti jew informazzjoni kunfidenzjali dwar il-każijiet tagħhom.
Il-fatt li d-deputat ivvota kontra l-liġi ma kienx ineħħilu l-obbligu li jagħmel id-dikjarazzjoni.
Madankollu, il-Kummissarju qies dan il-fatt meta evalwa l-gravità tal-ksur u kkonkluda li l-ksur ma kienx wieħed serju.
Għalhekk ippropona li l-każ jingħalaq permezz ta’ apoloġija bil-miktub mingħand Giglio, flimkien ma’ impenn li ma jerġax jikser l-Artikolu 5(2)(a) tal-Kodiċi tal-Etika tad-Deputati.
Giglio jirrifjuta li jitlob skuża
F’ittra datata 29 ta’ Ottubru, Giglio għamilha ċara li ma kienx se jitlob skuża.
Huwa baqa’ jinsisti li ma jaqbilx mal-interpretazzjoni tal-Kummissarju dwar l-obbligu tad-dikjarazzjoni tal-interessi professjonali.
Giglio staqsa wkoll kif il-Kummissarju seta’ jikkonkludi li kien seħħ ksur meta fl-istess ħin irrikonoxxa li d-dispożizzjoni rilevanti tal-kodiċi tal-etika kienet miftuħa għall-interpretazzjoni.
Minħabba r-rifjut ta’ Giglio li jaċċetta r-rakkomandazzjoni, Azzopardi ressaq ir-rapport tiegħu quddiem il-Kumitat Parlamentari għall-Istandards biex il-każ jiġi kkunsidrat.
Appell għal regoli aktar ċari dwar il-kunflitti ta’ interess
Fir-rapport tiegħu, il-Kummissarju ma waqafx mal-każ ta’ Giglio, iżda ġibed l-attenzjoni wkoll għal nuqqasijiet fil-kodiċi tal-etika parlamentari.
Huwa osserva li r-regoli attwali dwar id-dikjarazzjoni tal-interessi huma limitati għal-leġiżlazzjoni li tkun qed tiġi kkunsidrata mill-Parlament u ma jestendux għal attivitajiet parlamentari oħra, fosthom il-mistoqsijiet parlamentari.
Il-Kummissarju qal ukoll li r-regoli ma jindirizzawx b’mod adegwat sitwazzjonijiet li jinvolvu interessi personali tad-deputati, tal-familjari tagħhom jew ta’ persuni oħra qrib tagħhom.
F’Marzu 2026, il-Gvern kien ippreżenta proposta għal kodiċi tal-etika ġdid li kellu jwessa’ l-obbligi tad-dikjarazzjoni tal-interessi għal attivitajiet parlamentari oħra.
Madankollu, il-proposta waqgħet meta l-Parlament ġie xolt qabel l-elezzjoni ġenerali ta’ Mejju.
Azzopardi appella biex din l-opportunità tintuża sabiex ir-regoli jiġu ċċarati u msaħħa qabel jitressaq kodiċi rivedut.
Skont il-Kummissarju, obbligi aktar ċari dwar id-dikjarazzjoni tal-interessi jistgħu jgħinu biex tissaħħaħ il-fiduċja tal-pubbliku fl-integrità tal-proċess leġiżlattiv.
