Momentum qed jitlob riforma sħiħa tas-sistema tal-ġustizzja f’Malta, fosthom il-ħolqien ta’ Prosekutur Speċjali indipendenti u separazzjoni aktar ċara tal-poteri fi ħdan il-ġudikatura.
“Il-prosperità ekonomika ftit li xejn tfisser jekk iċ-ċittadini tagħna ma jkunux jistgħu jserrħu fuq il-qrati biex jagħtu ġustizzja fil-ħin, b’mod viżibbli u imparzjali,” qal Karl Anthony Borg, konsulent tal-politika ta’ Momentum.
Il-moviment qal li għal għexieren ta’ snin il-Gvern baqa’ jkaxkar saqajh fuq riformi legali essenzjali u sostna li, bl-elezzjoni ġenerali tal-2026 issa għaddiet, wasal iż-żmien li l-wegħdiet elettorali jinbidlu f’azzjoni.
Momentum esprima l-appoġġ tiegħu għal żewġ settijiet ta’ proposti għal riforma li diġà tressqu fil-passat: il-mozzjoni privata ta’ Franco Debono ta’ Novembru 2011 u l-pakkett ta’ 12-il abbozz ta’ liġi kontra l-korruzzjoni mressaq minn Jason Azzopardi f’Jannar 2022.
Fost il-proposti ta’ Debono li Momentum qed jappoġġja hemm is-separazzjoni bejn ir-rwol investigattiv u dak tal-prosekuzzjoni fi ħdan il-Korp tal-Pulizija, kif ukoll bejn il-funzjonijiet tal-maġistrati li jmexxu inkjesti u dawk li eventwalment jiġġudikaw il-kawżi.
Il-moviment irid ukoll li titnaqqas id-diskrezzjoni tal-Avukat Ġenerali billi jkun meħtieġ li jingħataw raġunijiet pubbliċi għal deċiżjonijiet dwar quddiem liema qorti jitressqu każijiet.
Qed jipproponi wkoll bidliet fil-mod kif jintgħażlu l-ġurati, bil-għan li l-proċess ikun aktar trasparenti u każwali.
Liġijiet kontra ġid mhux spjegat u abbuż tal-poter
Momentum qal li jappoġġja wkoll il-proposti ta’ Azzopardi biex jiddaħħlu ordnijiet dwar ġid mhux spjegat, li permezz tagħhom uffiċjali pubbliċi jkollhom jiġġustifikaw minn fejn ikunu ġejjin l-assi tagħhom.
Il-proposti jinkludu wkoll uffiċċju ġudizzjarju speċjalizzat biex jinvestiga l-korruzzjoni u l-kriminalità organizzata, kif ukoll reati kriminali ġodda dwar l-abbuż tal-awtorità pubblika u t-tfixkil tal-kors tal-ġustizzja.
Momentum qed jappoġġja wkoll il-kriminalizzazzjoni ta’ assoċjazzjonijiet fuq stil mafjuż, kif ukoll protezzjoni kostituzzjonali għal-libertà tal-media u liġijiet kontra kawżi SLAPP fil-konfront tal-ġurnalisti.
Il-moviment ressaq ukoll proposti tiegħu, fosthom li r-rakkomandazzjonijiet tal-Ombudsman ma jibqgħux biss konsultattivi iżda jsiru legalment vinkolanti, filwaqt li l-uffiċċju jingħata riżorsi adegwati.
Qed jipproponi wkoll inċentivi fiskali għal dawk li jservu bħala ġurati u verifiki annwali tal-assi tal-persuni kollha eletti, li jsiru mill-Uffiċċju Nazzjonali tal-Verifika.
Momentum insista li bidliet parzjali m’għadhomx biżżejjed.
“Malta ma tistax tibqa’ taffordja aġġustamenti kożmetiċi,” qal il-moviment. “Iż-żmien ta’ bidliet superfiċjali u frammentati jrid jintemm.”
