🔴 DIRETT
Ix-xhieda ta' Cremona, li bdiet ilbieraħ, kienet waħda mill-aktar estensivi fil-ġuri s'issa. Huwa ta rendikont dettaljat tal-konversazzjonijiet li qal li kellu ma' Melvin Theuma fix-xhur ta' qabel l-arrest tiegħu, filwaqt li sostna li Theuma kien jafdah b'dak li kien għaddej minnu.
Fost l-aktar punti li spikkaw, Cremona qal li Theuma kien irrakkontalu li Yorgen Fenech kien ordnalu jwaqqaf il-pjan qabel l-elezzjoni ġenerali, iżda li xorta waħda kien ħallas id-depożitu ta' €30,000 lill-aħwa Degiorgio. Huwa qal ukoll li Theuma allegatament kien jgħidlu li "Yorgen u Keith qabduni noqtolha", filwaqt li saħaq li dawn kienu kliem Theuma u mhux fatti li jaf bihom personalment.
Matul is-seduta, il-ġurati semgħu wkoll diversi recordings ta' konverżazzjonijiet bejn Cremona u Theuma, irreġistrati bil-moħbi minn Theuma. Cremona sostna li ħafna minn dak li jinstema' jgħid fir-recordings kien informazzjoni falza li kien jagħti lil Theuma biex jikkalmah u jżommu milli "jmur jikxef" dak li kien jaf.
Ix-xhud ta wkoll dettalji dwar il-kuntatti li qal li kellu ma' Keith Schembri f'Kastilja, kif ukoll dwar il-komunikazzjoni tiegħu ma' Yorgen Fenech u Edgar Brincat.
Illum il-Qorti mistennija tkompli tisma' x-xhieda tiegħu, inkluż is-segwitu tar-recordings li bdew jinstemgħu lbieraħ u l-kontro-eżami mill-partijiet fil-kawża.
Is-seduta terġa' tibda wara dewmien ikkawżat minn qtugħ ta' dawl
Is-seduta reġgħet bdiet wara waqfa itwal milli kien ippjanat, hekk kif il-proċeduri sfaw imfixkla minn qtugħ ta' dawl, filwaqt li l-ġenerator tal-Qorti ma ħadimx kif suppost.
L-Imħallef, il-ġurati u l-partijiet issa reġgħu daħlu fl-awla, fejn mistennija tkompli x-xhieda ta' Johann Cremona.
Il-prosekuzzjoni kompliet tistaqsi lil Johann Cremona dwar ritratt li, skont ix-xhieda tiegħu, kien irċieva mingħand Yorgen Fenech u li allegatament kellu rabta mal-każ.
Cremona qal li ma jafx għaliex Fenech bagħatlu dak ir-ritratt, għalkemm spekula li seta' kien mod kif jurih li kien jaf li hu kien qed jisimgħu ċerti dettalji mingħand Melvin Theuma.
Il-prosekuzzjoni staqsiet kif seta' jkun li, minkejja li jgħid li qatt ma tkellem ma' Fenech dwar il-każ, xorta rċieva dak ir-ritratt.
L-iskambju bejn il-prosekutur Godwin Cini u x-xhud sar aktar tensjonat, tant li l-Imħallef Edwina Grima interveniet u wissiet lill-prosekutur biex ma jargumentax max-xhud.
Min-naħa tiegħu, Cremona qal li ma kienx qed jifhem għaliex il-prosekuzzjoni dehret li ma kinitx qed temmnu, filwaqt li Cini wieġeb li kien qed jagħmel xogħlu.
Is-seduta ġiet interrotta għal ftit wara li qamet kwistjoni bejn id-difiża u l-prosekuzzjoni dwar il-mod kif kien qed jintervjeni l-avukat tal-parte civile, Jason Azzopardi.
Id-difiża sostniet li, minħabba t-tqassim tal-awla, Azzopardi seta' jinstema' mix-xhud waqt li kien qed jitkellem mal-prosekuzzjoni, u qajmet oġġezzjoni dwar dan.
L-Imħallef Edwina Grima intervjeniet u talbet lil Azzopardi biex jitkellem aktar bil-mod, sabiex il-kummenti tiegħu ma jinstemgħux waqt il-proċeduri.
Min-naħa tiegħu, Azzopardi spjega li kien sempliċement qed jitkellem mal-avukat tal-prosekuzzjoni u mhux max-xhud.
Il-prosekuzzjoni kompliet tanalizza recordings oħra bejn Johann Cremona u Melvin Theuma.
F'waħda mis-siltiet li nstemgħu, Cremona jgħid:
"Idejjaqni r-responsabbiltà tal-flus. mur itolbu"
Quddiem il-ġurati, huwa kkonferma li kien qed jirreferi għal Yorgen Fenech.
F'parti oħra tar-recording, Theuma jinstema' jgħid:
"Lil Kenneth lagħbuh...'"
Meta ġie mistoqsi dwar il-kuntest ta' din il-konverżazzjoni, Cremona qal li dak kollu li kien jgħid lil Theuma kien "bluff", u li kien qed jipprova jikkalmah.
Il-prosekuzzjoni rreferiet ukoll għal silta oħra fejn Cremona jinstema' jgħid lil Theuma:
"Mhux se jħallik tweġġa'."
Ix-xhud spjega li kien qed jirreferi għal Yorgen Fenech, u sostna li dak il-kliem kien parti mill-isforz tiegħu biex iserraħ ras Theuma, li dak iż-żmien kien jgħix fi stat ta' paniku.
Il-Qorti kompliet tisma' recordings oħra bejn Johann Cremona u Melvin Theuma.
F'waħda mill-konverżazzjonijiet, Theuma jinstema' jgħid li kien għad baqa maltempata.
F'silta oħra jżid:
"Ma nafx kemm tista' tingħalaq fuq Cardona għax Cardona jaf fuqhom,"
u aktar tard:
"Jien hekk irrid, kellha bżonn tisplodi."
Cremona jinstema' jwieġbu:
"Din trid tisplodi bilfors... però serraħ moħħok, Cardona jlaqqatha."
Meta ġie mistoqsi dwar dawn il-kummenti, Cremona qal li kien qed jivvinta biex ikompli jikkalma lil Melvin Theuma, u talab skuża lill-persuni kollha li ssemmew fir-recordings, filwaqt li sostna li ma kienx qed jitkellem fuq fatti magħrufa minnu.
Ir-recordings bejn Johann Cremona u Melvin Theuma komplew jinstemgħu fil-Qorti, b'Theuma jinstema' jgħid, fost l-oħrajn:
"Lil Arthur Azzopardi xtrawh."
F'silta oħra, Theuma jinstema' jgħid:
"Ħa ngħid lil Yorgen, ħa ngħidlu sib bniedem... jien imradt, Jo... It-Tlieta nkellmu, jien għajjejtu moħħi."
Quddiem il-ġurati, Cremona kkonferma li dawn il-kliem instemgħu fil-konverżazzjoni.
Il-prosekuzzjoni mbagħad irreferiet għal parti oħra tar-recording fejn Cremona jgħid:
"Jekk nagħmel xi ħaġa ma' Arthur Azzopardi, mhux għalihom imma għalik."
Meta ġie mistoqsi min kienu "għalihom", Cremona spjega li kien qed jirreferi għal Keith Schembri u Yorgen Fenech.
L-Imħallef Edwina Grima daħlet fl-awla, u wara l-ġurati.
Is-seduta issa reġgħet bdiet u mistennija tkompli bix-xhieda ta' Johann Cremona.
Għaddew madwar 30 minuta minn meta l-partijiet reġgħu daħlu fl-awla, iżda l-proċeduri għadhom ma reġgħux bdew.
S'issa ma ngħatat l-ebda spjegazzjoni għalfejn
Qabel l-interruzzjoni kkawżata mill-qtugħ tad-dawl, il-prosekuzzjoni kompliet tanalizza r-recordings bejn Johann Cremona u Melvin Theuma.
F'waħda mis-siltiet li nstemgħu fl-awla, Cremona jgħid:
"Ara biss tgħidli li ma għandux moħħ... ma għandux moħħ qallek dik il-kelma?"
Meta ġie mistoqsi dwar din il-konverżazzjoni, Cremona qal li ma jarax kif din għandha x'taqsam mal-każ tal-qtil, u sostna li kienet marbuta ma' kwistjonijiet tan-negozju tiegħu ma' Yorgen Fenech.
Viżibilment frustrat bl-andament tal-eżami, Cremona qal lill-prosekuzzjoni:
"Qed tipprovaw tkissruni. Ġa għidtilkom kollox."
Il-prosekutur Godwin Cini mbagħad irrefera għal ritratti li, skont ir-recordings, Melvin Theuma kien jibgħatlu minn barra d-Depot tal-Pulizija, filwaqt li kien jgħidlu li "se jmur jikxef kollox."
Meta ġie mistoqsi għaliex ma ħalliehx jagħmel dan, Cremona wieġeb li dak iż-żmien kien qed jaħseb ukoll fl-interessi tan-negozju li kellu ma' Yorgen Fenech.
Is-seduta waqfet għal ftit minuti wara qtugħ ta' dawl fl-awla tal-Qorti.
Wara interruzzjoni qasira, il-proċeduri mistennija jkomplu hekk kif tiġi solvuta l-problema teknika.
Il-prosekuzzjoni kompliet iddoqq recordings oħra bejn Johann Cremona u Melvin Theuma, irreġistrati fil-garaxx ta' Ħal Qormi li kien iservi bħala l-uffiċċju ta' Cremona.
F'waħda mill-konverżazzjonijiet, Cremona jinstema' jgħid:
"Mal-ħin kull sena bdew jibgħatuli 49... jien bdejt ngħidilhom jibgħatuli 49.9."
Meta ġie mistoqsi dwar x'kien qed jirreferi għalih, Cremona spjega li d-diskors kien marbut esklussivament man-negozju tiegħu, u mhux mal-investigazzjoni dwar il-qtil ta' Daphne Caruana Galizia.
Quddiem il-ġurati qal li l-kumpanija tiegħu u ta' Yorgen Fenech kienet għaddejja minn diffikultajiet finanzjarji, u allega li kien qed iħallas taxxa ta' 25%, filwaqt li sostna li Fenech kien għamillu ħsara finanzjarja.
Fir-recording jinstema' wkoll jgħid:
"Għandu jtini l-450 li seraqli."
Cremona spjega li, sa dak il-punt, kien għajjien mis-sitwazzjoni u ried jagħlaq dik il-kwistjoni.
Huwa żied li meta fir-recording qal lil Theuma "eħles din il-biċċa xogħol", kien qed jirreferi għat-twemmin ta' Theuma li kien se joħroġ mill-problemi li kien jinsab fihom, u mhux għal xi azzjoni marbuta mal-każ tal-qtil.
Il-prosekuzzjoni talbet lil Johann Cremona jikkjarifika jekk qattx saret laqgħa bejn Kenneth Camilleri u l-eks Kummissarju Lawrence Cutajar, jew bejn Cutajar u Edgar Brincat, magħruf bħala l-Ġojja.
Cremona wieġeb li ma riedx idaħħal persuni li, skont hu, ma kellhomx x'jaqsmu mal-każ, u qal:
"Ma għandhomx jidħlu nies li ma għandhomx x'jaqsmu."
Meta mbagħad ġie mistoqsi jekk hu stess qatt iltaqax ma' Kenneth Camilleri f'dak il-kuntest, Cremona ċaħad li qatt saret tali laqgħa.
Tul l-eżami, Cremona rrepeta għal diversi drabi lill-prosekutur Godwin Cini li, għal ċerti mistoqsijiet, għandu jistaqsi lil Melvin.
Matul il-konverżazzjonijiet li qed jiġu analizzati fil-Qorti reġa' ssemma wkoll l-eks Kummissarju tal-Pulizija Raymond Aquilina.
It-tensjoni fl-awla żdiedet meta Johann Cremona għolla leħnu u wera d-diżappunt tiegħu bil-mod kif kienet qed issir il-kontro-eżami.
Ix-xhud akkuża lill-prosekuzzjoni li kienet qed tagħmillu pressjoni biex isemmi lil Yorgen Fenech għal diversi drabi, minkejja li kien diġà wieġeb il-mistoqsijiet dwaru.
Cremona qal li diġà jinsab f'sitwazzjoni diffiċli ħafna, u sostna li ma kienx ġust li fuqu titkompla tiżdied il-pressjoni waqt ix-xhieda.
L-iskambju bejn Cremona u l-prosekutur Godwin Cini sar tant aħrax li kellha tintervjeni l-Imħallef Edwina Grimabiex terġa' ġġib il-kalma fl-awla.
Waqt il-mistoqsijiet tal-prosekutur Godwin Cini, Johann Cremona qal li Kenneth Camilleri kien qallu li l-Kummissarju kien iltaqa' "mal-ieħor", b'referenza, qal ix-xhud, għal Keith Schembri.
Cremona mbagħad ta l-interpretazzjoni tiegħu tar-relazzjoni li Melvin Theuma kellu ma' persuni oħrajn.
Skont ix-xhud, Theuma ma kellux għalfejn ifittxu biex jikseb informazzjoni, għax, kif qal hu, "kellu l-poter."
Viżibilment emozzjonat, Cremona qal:
"Melvin lagħabni. Sempliċement biex illum hawn dawn," qal b'referenza għar-recordings.
Huwa kompla jgħid:
"Dan kellu l-poter kollu, ma kellux bżonni lili."
Johann Cremona qal lill-ġurati li, f'ċertu punt, beda jipprova jbeżża' lil Melvin Theuma bil-għan li ma jibqax ifittxu u jgħabbih bl-istess stejjer u tħassib.
Skont ix-xhud, kien saħansitra qallu li xi ħadd kien qed jisma' l-konversazzjonijiet tagħhom, bit-tama li Theuma jieqaf imur għandu.
Cremona żied li kien qal lil Theuma wkoll li l-camera li dwarha kien għamel rapport kienet tas-Servizzi Sigrieti, iżda quddiem il-Qorti ċċara li ma kellux bażi għal dik l-istqarrija.
Huwa qal li ma jafx minn fejn Theuma kien ġab l-idea li l-camera kienet tas-Servizzi Sigrieti, u saħaq li lanqas hu ma kien jaf jekk dan kienx minnu.
Johann Cremona qal lill-ġurati li kien ta parir lil Melvin Theuma biex ma jibqax jiltaqa' mal-aħwa Degiorgio, bil-għan li ma jkomplix jikkomplika s-sitwazzjoni tiegħu.
Huwa rrakkonta wkoll episodju li fih, skont hu, Theuma kien għamel rapport fl-għassa tal-pulizija dwar camera installata qrib ir-residenza taz-ziju ta' Cremona.
Skont Cremona, il-pulizija kienu qalulu li ma setgħux jagħtuh informazzjoni dwar għaliex kienet tpoġġiet il-camera, risposta li, qal ix-xhud, żiedet it-tħassib u l-paniku ta' Theuma.
Aktar tard, il-prosekutur Godwin Cini rrefera għal recording ieħor li fih jissemma għal darb'oħra l-isem "Ramon".
Cremona spjega li, skont dak li kien jgħidlu Theuma, dan kien jiltaqa' ma' persuna jisimha Ramon, iżda qal li ma jafx f'liema kuntest kienu jsiru dawk il-laqgħat.
Il-prosekuzzjoni kompliet tgħaddi fuq ir-recordings li nstemgħu fil-Qorti, fosthom waħda li fiha jinstema' jingħad:
"Yorgen wegħdu li ma kienx se jinġabar... mhux fuq dik il-ħaġa, imma fuq xi ħaġa oħra."
Meta ġie mistoqsi dwar il-kuntest ta' din il-konverżazzjoni, Johann Cremona qal diversi drabi li ma jafx għal min jew għal xiex kienet qed tirreferi.
Il-prosekuzzjoni mbagħad irreferiet għal parti oħra tar-recording fejn Cremona jinstema' jgħid:
"Edwin ma kien jaf b'xejn."
Il-prosekutur spjega li "Edwin" kienet referenza għal Edgar Brincat, magħruf bħala l-Ġojja.
Viżibilment urtat, Cremona ċaħad dik l-interpretazzjoni u wieġeb:
"Mhux hekk, hux. L-Edwin nitfgħuh ġo bozza? X'affarijiet dawn?"
Il-prosekuzzjoni kompliet tanalizza recording ieħor, li fih Johann Cremona jinstema' jistaqsi lil Melvin Theuma:
"Isma' din biss... minn meta tħawwad Yorgen, min tah ir-recordings?"
Fir-recording, Theuma jwieġeb:
"Ma tawniex ċans."
Meta ġie mistoqsi dwar din il-konverżazzjoni, Cremona spjega li kien qed jgħid lil Theuma li, jekk dak li kien qed jirrakkonta kien minnu, kellu jgħidu direttament lil Yorgen Fenech u mhux lilu.
Skont ix-xhud, dak iż-żmien Theuma kien ilu jirrepetilu l-istess affarijiet għal tul ta' żmien, u qal li "kien qed jifqagħli moħħi."
Il-prosekuzzjoni kompliet tgħaddi fuq ir-recordings bejn Johann Cremona u Melvin Theuma, hekk kif l-espert Martin Bajada baqa' jdoqq il-konverżazzjonijiet fil-Qorti.
F'waħda minnhom, il-prosekuzzjoni rreferiet għal frażi fejn Cremona jinstema' jgħid:
"Seba' xhur ilu ppruvaw, meta twerwer Yorgen."
Meta ġie mistoqsi dwarha, Cremona spjega li Theuma kien qallu li madwar seba' xhur qabel dik il-konverżazzjoni kienu ppruvaw jikxfu lil Yorgen Fenech, u li għalhekk Fenech kien imbeżża'.
Matul ix-xhieda reġa' ssemma wkoll Kenneth Camilleri, li dak iż-żmien kien jagħmel parti mis-sigurtà ta' Joseph Muscat f'Kastilja.
Cremona qal li ilu madwar sitt snin ma jkellem lil Camilleri, jiġifieri mill-2020.
Il-prosekuzzjoni kompliet tanalizza r-recordings li nstemgħu fil-Qorti, u ffukat fuq diversi kummenti li għamel Johann Cremona waqt il-konverżazzjonijiet ma' Melvin Theuma.
Fosthom, Cremona kien instema' jgħid:
"Qabel ma narak ħieles minn kollox."
Quddiem il-ġurati, huwa spjega li kien qal dan biex jagħti kuraġġ lil Theuma u jikkonvinċih li kien se joħroġ mill-problemi li kien jinsab fihom.
Cremona kkonferma wkoll li, f'dik il-konverżazzjoni, id-diskors kien qed idur fuq Yorgen Fenech.
Il-prosekuzzjoni semmiet ukoll frażi oħra fir-recording fejn Cremona jgħid "dak tela' disa' xhur ilu", iżda meta ġie mistoqsi għal min kien qed jirreferi, huwa qal li ma jiftakarx.
F'punt ieħor tar-recording, Cremona jinstema' jgħid "dawn iħallsu l-Maġistrat". Quddiem il-Qorti, huwa talab skuża lill-maġistrat involut, mingħajr ma semmieh b'ismu.
Is-seduta reġgħet bdiet bir-recordings tal-konverżazzjonijiet bejn Johann Cremona u Melvin Theuma.
Madankollu, bħalma ġara lbieraħ, il-kwalità tal-awdjo għadha dgħajfa ħafna, u dan qed jagħmilha diffiċli biex il-ġurnalisti fl-awla jifhmu b'mod ċar x'qed jingħad.
Pero ġejna nfurmati li l-problema teknika mistennija tiġi indirizzata waqt il-waqfa ta' nofsinhar, bil-għan li r-recordings li jifdal ikunu jistgħu jinstemgħu b'mod aktar ċar.
L-għodwa t-tajba u merħba għad-19-il jum tal-ġuri ta' Yorgen Fenech
Il-ġuri fil-konfront ta' Yorgen Fenech ikompli llum quddiem l-Imħallef Edwina Grima, hekk kif il-ġurati mistennija jkomplu jisimgħu x-xhieda ta' Johann Cremona.
Cremona temm ilbieraħ l-ewwel parti tax-xhieda tiegħu, li matulha ta rendikont dettaljat tal-konversazzjonijiet li qal li kellu ma' Melvin Theuma, filwaqt li l-Qorti semgħet ukoll diversi recordings irreġistrati bil-moħbi minn Theuma.
Illum, Cremona mistenni jkompli jwieġeb il-mistoqsijiet tal-prosekuzzjoni qabel il-kontro-eżami mid-difiża.
Inwasslulkom l-aħħar żviluppi mill-awla hekk kif iseħħu matul il-ġurnata.