Kieku l-Budget 2027 kellu jkollu filmat qasir, minn Kastilja jkun wieħed ottimist ħafna.
“Direzzjoni ċara.” “Kuraġġ.” “Fiduċja.” “Pożittività.” “Serħan il-moħħ.”
Dawn huma l-kliem li l-Prim Ministru Robert Abela għażel ripetutament fl-aħħar ġimgħat biex jiddeskrivi dak li l-Gvern se jippreżenta fis-26 ta’ Ottubru. Fis-16 ta’ Settembru qal li l-Budget għandu jkompli jagħti “direzzjoni ċara, kuraġġ u fiduċja”, isaħħaħ “is-sens ta’ pożittività” u jsostni ekonomija li qed tikseb riżultati pożittivi.
Ġimagħtejn wara, il-messaġġ baqa’ kważi identiku: il-Budget, qal Abela, se jagħti “sens ċar ta’ direzzjoni u serħan il-moħħ” lill-investituri u, fuq kollox, lill-ħaddiema. Huwa qal ukoll li l-ħaddiema se jkomplu jaraw il-qagħda tagħhom titjieb u l-protezzjoni tagħhom tissaħħaħ.
U qabel dan kollu, fid-9 ta’ Settembru, Abela kien diġà żvela wieħed mill-akbar selling points politiċi tal-Budget: “titjib bla preċedent” fis-servizzi soċjali u “tnaqqis bla preċedent” fil-piż tat-taxxi.
Jekk, iżda, titlaq minn Kastilja u timxi lejn il-Ministeru għall-Finanzi, dan jinbidel.
Hemmhekk hemm Clyde Caruana.
Fit-30 ta’ Settembru, waqt it-tnedija tad-dokument ta’ qabel il-Budget, Caruana qal li s-sussidji tal-enerġija u l-ikel mistennija kważi jirduppjaw minn €188.1 miljun fl-2025 għal €391.7 miljun din is-sena. Għall-2027, il-kont mistenni jerġa’ jkun madwar €400 miljun, apparti €75 miljun oħra f’investiment fl-infrastruttura tal-enerġija.
Jiġifieri waqt li l-Prim Ministru qed jitkellem fuq “serħan il-moħħ”, il-Ministru għall-Finanzi qed jispjega kemm qed jiswa biex dak is-serħan il-moħħ jibqa’ jeżisti.
Caruana qal ukoll li fi ftit xhur il-prezzijiet internazzjonali tal-enerġija għolew b’mod sinifikanti, filwaqt li l-prezzijiet tal-fuel, tal-elettriku u tal-gass f’Malta nżammu l-istess bis-saħħa tal-intervent tal-Gvern. Huwa ddeskriva lil Malta bħala l-uniku pajjiż li għadu qed jipproteġi lill-familji u lin-negozji b’dan il-mod.
Dan, ovvjament, huwa wkoll messaġġ politiku pożittiv.
Imma huwa pożittiv b’asterisk kbir ħdejh.
Għax ftit jiem qabel, rapport maħruġ mill-MaltaToday xeħet aktar dawl fuq it-ton li Caruana kien qed juża wara bibien magħluqa.
Skont diversi persuni li attendew laqgħa tal-MCESD fil-11 ta’ Settembru, Caruana qal lis-social partners biex ma jmorrux għandu b’“wish lists” għax ma kellux minn fejn iħallas. L-istess rapport qal li l-Ministru qalilhom li kienu qed jgħixu b’“rashom fis-sħab” dwar ir-realtajiet finanzjarji li qed jaffaċċja l-Gvern. Caruana ma kkonfermax il-kliem preċiż attribwit lilu, iżda ammetta li kien ta lill-imsieħba soċjali “frank assessment” tar-restrizzjonijiet fuq l-infiq tal-Gvern.
U hawn fejn il-kuntrast isir diffiċli biex ma tarahx.
Robert Abela qed jgħid lin-nies li ġej “tnaqqis bla preċedent” fit-taxxi.
Clyde Caruana qed jgħid lis-social partners li l-Gvern għandu restrizzjonijiet serji fuq kemm jista’ jonfoq.
Abela qed jitkellem fuq kuraġġ u pożittività.
Caruana qed iqiegħed fuq il-mejda kont ta’ madwar €400 miljun f’sussidji għas-sena d-dieħla.
Abela qed jgħid li l-Budget se jserraħ moħħ il-ħaddiema.
Caruana qed ifakkar lil kulħadd li biex il-kontijiet tad-dawl, il-fuel u l-gass jibqgħu kif inhuma, il-Gvern irid ikompli joħroġ mijiet ta’ miljuni.
Fil-fatt, Abela stess jirrikonoxxi l-istess pressjonijiet li qed jitkellem dwarhom Caruana. Huwa qal li Malta qed topera f’kuntest internazzjonali ta’ inċertezza, sfidi sinifikanti u pressjoni fuq il-prezzijiet internazzjonali tal-enerġija, iżda sostna li l-Gvern se jkompli joffri stabbiltà u ċertezza.
U waqt laqgħa mal-Kamra tal-Kummerċ, Abela rrikonoxxa wkoll “it-turbulenzi internazzjonali”, iżda enfasizza tkabbir ekonomiku ta’ 3.7% imbassar għal din is-sena u 3.6% għall-2027, filwaqt li qal li s-suċċess ekonomiku għandu jitqies bħala “punt tat-tluq” għal aktar tkabbir sostenibbli u produttività.
Għalhekk il-kwistjoni mhix li wieħed qed jgħid abjad u l-ieħor iswed.
Hija aktar sottili minn hekk — u forsi aktar interessanti politikament.
Abela jrid jbigħ Budget.
Caruana jrid iħallsu.
Wieħed għandu bżonn jgħid lill-pubbliku x’se jingħata.
L-ieħor għandu jgħodd kemm se jiswa.
U bħalissa, waqt li Kastilja qed tippromwovi “serħan il-moħħ”, il-Ministeru għall-Finanzi qed jagħmel ċar kemm dak is-serħan il-moħħ ma jiġix b’xejn.
U hekk kif joqrob il-Budget, il-mistoqsija mhix jekk il-Gvern għandux storja pożittiva x’jirrakkonta.
Il-mistoqsija hi kemm jiflaħ jibqa’ jirrakkontaha qabel ma l-kont jibda jitkellem waħdu.
