Il-partit Momentum appella għal aktar investiment fil-kapaċitajiet ta’ difiża u sigurtà ta’ Malta, filwaqt li wissa li n-newtralità waħedha mhix biżżejjed biex tipproteġi lill-pajjiż minn theddid modern.
L-appell sar hekk kif Malta qed tfakkar 47 sena minn meta l-aħħar bastiment militari Brittaniku telaq mill-Port il-Kbir, avveniment li wassal għall-adozzjoni tan-newtralità, li aktar tard ġiet inkluża fil-Kostituzzjoni.
Filwaqt li esprima kburija b’din id-deċiżjoni storika, il-partit sostna li fil-kuntest attwali ta’ instabbiltà globali, in-newtralità trid tkun sostnuta b’kapaċitajiet konkreti.
Momentum irrefera għal kummenti tal-eks viċi kmandant tal-Forzi Armati ta’ Malta, David P. Attard, li nnota li n-newtralità ma teliminax ir-riskji iżda sempliċement tiddefinixxi l-allinjament militari tal-pajjiż.
Il-partit irrimarka li n-nefqa ta’ Malta fuq id-difiża tibqa’ fost l-inqas fl-Unjoni Ewropea bħala proporzjon tal-prodott domestiku gross, u li parti kbira mill-baġit limitat tmur fuq pagi.
Skont Momentum, il-Forzi Armati ta’ Malta huma prinċipalment iffukati fuq rwoli ta’ appoġġ ċivili, bħal tfittxija u salvataġġ u għassa kostali limitata u qed jiffaċċjaw diversi sfidi operattivi. Dawn jinkludu nuqqas ta’ bastimenti attivi bħall-P71, li ilha mhux operattiva għal diversi xhur, helikopters wieqfa u strateġiji ta’ difiża li jeħtieġu aġġornament.
Il-kandidat tal-partit, Carmel Asciak, sostna li n-newtralità trid tkun akkumpanjata minn riżorsi konkreti.
Huwa qal li filwaqt li l-partit japprezza n-newtralità militari ta’ Malta, hemm bżonn li din tkun appoġġjata b’mezzi reali biex jiġi żgurat li l-Forzi Armati jkollhom l-għodod meħtieġa biex iżommu l-paċi u l-istabbiltà fuq l-art, fl-ajru u fil-baħar.
Momentum irrefera wkoll għal inċidenti reċenti qrib l-ibħra Maltin, fosthom attakk fuq tanker u attakk bi drones fuq bastiment ċivili qrib Hurd’s Bank, li skontu juru l-limitazzjonijiet tal-pajjiż biex jirreaġixxi malajr għal theddid possibbli ta’ sigurtà jew ambjentali.
Il-partit enfasizza li s-sigurtà nazzjonali tmur lil hinn mill-assi militari tradizzjonali, u appella għal aktar investiment fis-sigurtà ċibernetika u fil-protezzjoni tal-infrastruttura kritika.
Huwa wissa dwar riskji dejjem jiżdiedu minn attakki ċibernetiċi, diżinformazzjoni u theddid għas-servizzi essenzjali bħall-enerġija, il-banek u l-komunikazzjoni, filwaqt li talab li tissaħħaħ l-unità tal-Protezzjoni tal-Infrastruttura Kritika, li skontu għandha nuqqas ta’ riżorsi umani.
Momentum temm jgħid li Jum il-Ħelsien għandu jservi bħala punt tat-tluq għal diskussjoni nazzjonali dwar is-sigurtà u d-difiża, biex jiġi żgurat li l-indipendenza miksuba fl-1979 tkun akkumpanjata mill-investiment meħtieġ biex tiġi mħarsa.
