Kienet ġurnata ta’ kontro-eżami aggressiv, tensjoni u diversi skambji diretti bejn l-avukata tad-Difiża Gianella de Marco u Melvin Theuma, ix-xhud ewlieni tal-Prosekuzzjoni fil-ġuri ta’ Yorgen Fenech.
Tul sigħat sħaħ, de Marco baqgħet iddur lura fuq punti li Theuma kien xehed dwarhom fil-jiem u s-snin li għaddew — mill-proklama tiegħu u serqiet antiki, sal-“impjieg fantażma” mal-Gvern, ir-relazzjonijiet tiegħu ma’ Keith Schembri, Johann Cremona, Kenneth Camilleri, Lawrence Cutajar u diversi persuni oħra.
Theuma, min-naħa tiegħu, f’diversi mumenti deher jitħawwad, jagħti b’saqajh, jgħolli leħnu u jirreaġixxi b’mod qawwi għall-mistoqsijiet.
Iżda minkejja l-pressjoni, baqa’ jinsisti fuq punt wieħed ċentrali: skontu, Yorgen Fenech kien il-mandant tal-qtil ta’ Daphne Caruana Galizia.
“Ġibuh hawn, naraw min qed jigdeb”
Wieħed mill-aktar mumenti tensi wasal meta d-Difiża kkonfrontat lil Theuma b’xhieda u verżjonijiet differenti minn tiegħu.
F’ħin minnhom, meta Kenneth Camilleri ssemma fil-kuntest ta’ allegat kuntatt ma’ Theuma, id-Difiża rrimarkat li Camilleri ma kienx semma l-istess dettalji fix-xhieda tiegħu.
Theuma mill-ewwel irreaġixxa:
“Ġibuh hawn; naraw min qed jigdeb.”
Ftit wara, meta ssemmiet xhieda ta’ Johann Cremona dwar ritratti li Theuma allegatament kien jibgħat minn quddiem Kastilja, Theuma reġa’ sploda:
“Qed jigdeb! Ġibu hawn issa, Sinjura Imħallef. Mhux vera!”
F’aktar minn okkażjoni waħda l-Qorti kellha tintervjeni biex Theuma jikkalma.
Theuma jammetti li gideb dwar Keith Schembri
L-aktar parti delikata tal-kontro-eżami kienet dik dwar Keith Schembri.
Id-Difiża fakkret lil Theuma li f’dokument li kien kiteb bħala forma ta’ protezzjoni f’każ li jiġrilu xi ħaġa, hu kien implika lil Schembri fil-qtil.
Theuma llum qal li dak ma kienx minnu.
Meta de Marco staqsietu jekk Schembri qattx tkellem miegħu dwar il-qtil, Theuma għolla leħnu u beda jirrepeti:
“Keith qatt ma kellimni fuq il-qtil!”
Meta ġie mfakkar li fid-dokument tiegħu kien kiteb li Schembri kien wieħed mill-persuni li allegatament kienu bagħtuh bħala middleman fil-qtil, Theuma ammetta:
“Gidibt. Qatt ma semmieli lil Daphne. Serraħ moħħok, qatt ma semma l-qtil. Qatt ma semma lil Daphne. Ivvintajtha.”
Aktar tard kien saħansitra aktar kategoriku:
“1000%! Elf fil-mija mhux imdaħħal Keith Schembri.”
Theuma spjega li dak iż-żmien kien ipoġġi lil Schembri u lil Fenech “fl-istess kaxxa”, għax kien jemmen li Schembri kien jgħaddi informazzjoni lil Fenech.
Meta d-Difiża ssuġġeriet li dan kollu seta’ kien riżultat ta’ konfużjoni mentali, Theuma aċċetta li kien jinsab fi stat imħawwad.
“Hu l-mandant ta’ vera”
Minkejja dan, Theuma baqa’ jisħaq fuq Fenech.
“Hu l-mandant ta’ vera minn naħa tiegħi,” qal b’leħen għoli.
Żied jgħid li jekk hemm persuni oħra wara Fenech, għandu jkun Fenech stess li jitkellem dwarhom.
Aktar kmieni, meta reġa’ rrakkonta l-ewwel allegat kuntatt tiegħu ma’ Fenech dwar il-qtil, Theuma qal li Fenech ċempillu għall-ħabta tal-4.30pm u qallu biex imur il-Blue Elephant.
Skont Theuma, hemmhekk Fenech qallu biex ikellem lil George Degiorgio, iċ-Ċiniż, għax Daphne kienet se toħroġ storja fuq zijuh.
Theuma qal ukoll li Fenech kien bagħtu għand id-Degiorgios biex il-bomba ta’ Daphne tkun “aktar b’saħħitha” minn dik ta’ Romeo Bone.
Meta de Marco staqsietu direttament jekk kienx Yorgen li bagħtu, Theuma wieġeb:
“Iva, Yorgen.”
Id-Difiża tagħfas fuq il-proklama
Parti kbira mis-seduta ddur fuq il-proklama li Theuma ngħata.
De Marco baqgħet tistaqsih għaliex talab maħfra fuq reati li llum jgħid li ma kienx involut fihom.
Theuma insista li fis-serqiet tal-HSBC u f’każijiet oħra hu ma kienx parti mill-ippjanar jew mill-eżekuzzjoni.
“Fil-qtil ta’ Caruana Galizia kont imdaħħal, għax bagħatni Yorgen inkellem lid-Degiorgio,” qal.
Meta d-Difiża staqsietu jekk allura talabx maħfra fuq “xejn”, Theuma baqa’ jinsisti li mexa fuq il-pariri legali tal-avukati tiegħu.
F’ħin minnhom qal:
“Il-proklama just kemm iffirmajtha, ma qrajtha qatt.”
Aktar tard, meta mistoqsi jekk bħala parti mill-proklama kellux jaħbi dak li allegatament għamel Keith Schembri u jitfa’ kollox fuq Fenech, Theuma ċaħad dan kategorikament.
Chats dwar ħruq ta’ vetturi
Id-Difiża użat ukoll chats antiki biex tattakka l-kredibbiltà ta’ Theuma.
F’waħda minnhom, Theuma jidher jikteb li kien jaf min ħaraq ċerti vetturi fil-Marsa.
Meta ġie kkonfrontat b’dan, Theuma qal li ma kienx jaf.
Meta de Marco fakkritu li kien kitibha hu stess, Theuma qal li dak iż-żmien kien qed jigdeb.
F’messaġġi oħra Theuma jidher jgħid:
“Illum iż-żewġ garaxxijiet se jieħdu n-nar.”
Theuma insista li kien qed jiċċajta.
Meta d-Difiża ssuġġeriet li kull darba li jgħid li kien qed jibluffja jew jiċċajta, l-affarijiet jispiċċaw jaqblu ma’ dak li ġara, il-konfront sar aktar qawwi.
Lawrence Cutajar: “Bluff mill-A sa Z”
Theuma ġie mistoqsi wkoll ripetutament dwar l-eks Kummissarju tal-Pulizija Lawrence Cutajar.
Theuma ammetta li kellu n-numru tiegħu, iżda baqa’ jinsisti li qatt ma ċempillu.
Id-Difiża ssuġġeriet li informazzjoni dwar raids u arresti setgħet kienet qed tasallu minn Cutajar permezz ta’ Edwin Brincat, il-Ġojja.
Theuma ċaħad dan.
Hu qal li dak kollu li kien jgħid fir-recordings dwar Cutajar kien:
“Bluff mill-A sa Z.”
Madankollu, de Marco baqgħet tagħfas fuq il-fatt li xi informazzjoni li Theuma kien jgħid li kien qed jivvinta kienet fil-fatt taqbel ma’ dak li kien qed jiġri.
F’recording bejn Theuma u Johann Cremona, Cremona jinstema’ jgħidlu li kien qed jiġi investigat mill-Economic Crimes Unit. Theuma, min-naħa tiegħu, jinstema’ jgħid li l-Kummissarju kien qallu li kien qed jiġi investigat ukoll mill-Murders.
Fil-Qorti, Theuma qal li dak kien eżempju ieħor ta’ bluff.
“Qed nivvinta!” qal.
Id-Difiża, iżda, argumentat li l-informazzjoni li kien qed “jivvinta” kienet spiss taqbel ma’ informazzjoni li kienet tasal permezz ta’ Cremona.
“Dak li qalli Johann sar kollox eżatt”
F’punt ieħor, Theuma stess qal li dak li kien jgħidlu Johann Cremona dwar ċerti żviluppi fil-fatt seħħ.
“Dak li qalli Johann Cremona sar kollox eżatt. Fejn mhux vera, obżoqli f’wiċċi,” qal.
Id-Difiża qabdet ma’ dan u fakkritu li kien jaf li qed jirrekordja dawn il-konversazzjonijiet.
Theuma aċċetta li kien jaf li qed jirrekordja, iżda qal li dak iż-żmien “ma kontx qiegħed sew.”
Keith Schembri u l-“phantom job”
Il-kontro-eżami mess ukoll l-hekk imsejjaħ phantom job li Theuma kien ingħata mal-Gvern.
Theuma qal li l-impjieg kien tahulu Keith Schembri, iżda baqa’ jinsisti li wara kollox kien Yorgen Fenech li “qabdu” biex jingħata.
Meta de Marco qaltlu li din il-verżjoni ma kienx semmieha f’inkjesta preċedenti, Theuma wieġeb:
“Mela qed ngħidha llum.”
Theuma ddeskriva lil Keith Schembri ta’ dak iż-żmien bħala persuna “ta’ wara Alla”.
Huwa qal ukoll li ma kienx hu li talab l-impjieg, u li dak iż-żmien ma kellux bżonn il-flus.
Theuma kkonfrontat b’chat offensiv dwar Daphne
Id-Difiża wriet ukoll chat fejn Theuma kien kiteb kliem offensiv dwar Daphne Caruana Galizia.
De Marco qaltlu li mill-messaġġ jidher ċar li ma tantx kellu rispett lejha.
Theuma wieġeb li dak iż-żmien ma kienx jafha u ma kienx jaf fiex kien dieħel.
Id-Difiża mbagħad irrimarkat li Theuma kien mill-ewwel fehem li l-messaġġ kien dwar Daphne, anke qabel ma de Marco semmiet isimha.
Theuma: Darba tajt lift lil Daphne u ma kontx naf min kienet
Theuma qal ukoll li darba kien ta lift bit-taxi lil Daphne Caruana Galizia wara li nfaqgħulha t-tyres.
Qal li ma żammilhiex flus, iżda jinsisti li dak iż-żmien ma kienx jaf min kienet.
Tonna, il-mobile u l-arresti
Parti oħra tal-kontro-eżami ffukat fuq l-eks Assistent Kummissarju Mario Tonna.
Theuma qal li kien jaf lil Tonna u maż-żmien saru ħbieb.
Jumejn wara l-arrest tal-aħwa Degiorgio, Theuma qal li mar għand Tonna biex jistaqsi jekk il-pulizija kinux sabu mobile li kien juża biex jikkomunika ma’ Alfred Degiorgio, il-Fulu.
Theuma insista li lil Tonna ma qalx bl-involviment tiegħu fil-qtil.
Meta de Marco staqsiet kif Assistent Kummissarju ma staqsiehx aktar dwar każ daqshekk jaħraq, Theuma wieġeb:
“Dik biċċa tiegħu.”
Theuma qal ukoll li aktar tard, meta Tonna kien għaddej minn żmien diffiċli, kien għenu finanzjarjament.
Theuma jgħid li beda jirrekordja meta ħaseb fil-proklama
Lejn tmiem is-seduta, Theuma ta wkoll spjegazzjoni diretta dwar meta beda jaħseb bis-serjetà fil-proklama.
Huwa qal li meta Fenech qallu li Vincent Muscat, il-Koħħu, seta’ jieħu maħfra, beda jaħseb li anke hu seta’ jingħata waħda.
“Jiena peress li Yorgen qalli li se jieħu l-proklama Vince Muscat, għidt jien xi jmissni nieħu!”
Theuma qal li wara beda jaħseb li kellu aktar ċans minn Muscat li jingħata proklama.
“U hemm bdejt nieħu r-recordings.”
Kontro-eżami li qed jattakka l-kredibbiltà
Il-linja ċara tad-Difiża tul il-ġurnata kienet li tattakka l-kredibbiltà ta’ Theuma: meta kien qed jgħid il-verità, meta kien qed jibluffja, meta kien qed jivvinta u għaliex xi verżjonijiet tiegħu nbidlu maż-żmien.
Theuma ammetta li f’ċerti każi gideb, u li f’oħrajn kien qed kollu bluff.
Iżda kull darba li d-Difiża ppruvat torbot dawn l-ammissjonijiet mal-qalba tal-każ, Theuma reġa’ lura għall-istess pożizzjoni:
Keith Schembri, skontu, ma kienx involut fil-qtil; Yorgen Fenech, skontu, kien il-mandant.
B’hekk intemmet ġurnata fejn il-kontro-eżami ma kienx biss dwar x’qal Theuma, iżda dwar jekk u meta l-ġurati għandhom jemmnuh — u fejn kull kelma, recording, chat u kontradizzjoni qed jiġu mqiegħda taħt lenti mill-aktar aggressiva.
B’hekk tintemm seduta oħra twila fil-ġuri ta’ Yorgen Fenech, b’Melvin Theuma iqatta’ l-ġurnata kollha taħt kontro-eżami intensiv mid-Difiża.
Matul il-ġurnata, Theuma ġie kkonfrontat dwar il-proklama tiegħu, is-serqiet tal-HSBC u tal-Casino di Venezia, ir-relazzjonijiet tiegħu ma’ persuni fil-Marsa, l-“impjieg fantażma” mal-Gvern, kif ukoll dwar diversi chats, recordings u ittri li fihom kien semma lil Keith Schembri.
Theuma insista ripetutament li Schembri ma kienx involut fil-qtil ta’ Daphne Caruana Galizia, u f’ħin minnhom qal b’mod kategoriku: “Elf fil-mija mhux imdaħħal Keith Schembri.”
Huwa ammetta wkoll li f’dokument li kien kiteb kien implika lil Schembri b’mod li llum jgħid li ma kienx minnu, u sostna li dak iż-żmien kien ipoġġi lil Schembri u lil Fenech “fl-istess kaxxa” minħabba l-istat mentali tiegħu.
Minkejja dan, Theuma baqa’ jinsisti li, skontu, Yorgen Fenech kien il-mandant tal-qtil.
Fost il-punti ewlenin tal-kontro-eżami kien hemm ukoll mistoqsijiet dwar informazzjoni li Theuma kien jirċievi fuq raids u arresti. Ix-xhud baqa’ jiċħad li l-eks Kummissarju Lawrence Cutajar kien qed jgħaddilu informazzjoni permezz ta’ Edwin Brincat, il-Ġojja, u qal li kull referenza tiegħu għal Cutajar fir-recordings kienet “bluff mill-A sa Z.”
Id-Difiża, iżda, insistiet li xi wħud mid-dettalji li Theuma qal li kien qed jivvinta kienu jaqblu ma’ informazzjoni li kienet effettivament qed tiċċirkola.
Lejn l-aħħar tal-ġurnata, Theuma qal ukoll li meta sema’ li Vincent Muscat, il-Koħħu, seta’ jingħata proklama, beda jaħseb li hu kellu aktar ċans minn Muscat li jingħata maħfra — u sostna li kien minn hemm li beda jieħu r-recordings aktar bis-serjetà.
Il-kontro-eżami ta’ Melvin Theuma se jkompli fis-seduta li jmiss.
Id-Difiża tistaqsi lil Melvin Theuma jekk kienx jaf minn qabel li seta’ jingħata l-proklama, qabel ma beda jitkellem mal-investigaturi.
Theuma jgħid li meta Yorgen Fenech qallu li Vincent Muscat, il-Koħħu, seta’ jingħata proklama, hu beda jaħseb li wkoll kellu ċans jikseb waħda.
“Jiena, peress li Yorgen qalli li se jieħu l-proklama Vince Muscat, għidt: jien xi jmissni nieħu?” jgħid Theuma.
Ix-xhud iżid li wara beda jaħseb li hu seta’ kellu ċans akbar minn Muscat li jingħata maħfra, u jgħid li kien minn hemm li beda jirrikorri aktar għar-recordings.
“Wara beda jaħdem moħħi li jien kelli ċans nieħu proklama aktar minn Vince Muscat — u hemm bdejt nieħu r-recordings.”
Id-Difiża tistaqsi lil Melvin Theuma dwar xhieda li kien ta Johann Cremona, fejn qal li Theuma kien jibgħatlu ritratti minn quddiem Kastilja u jheddu li kien se jmur hemm biex jikxef dak li kien jaf.
Theuma jiċħad din il-verżjoni b’mod qawwi u jgħolli leħnu:
“Qed jigdeb! Ġibu hawn issa, Sinjura Imħallef. Mhux vera!”
Ix-xhud għalhekk jinsisti li qatt ma bagħat dawk ir-ritratti jew għamel dik it-theddida kif deskritta minn Cremona.
L-avukata Gianella de Marco tistaqsi lil Melvin Theuma jekk kienx jaf minn qabel li kien se jingħata l-proklama.
Theuma jgħid li l-avukati tiegħu kienu qalulu li kien se jingħata l-maħfra.
Id-Difiża mbagħad tistaqsih jekk f’dak iż-żmien kienx qed juża l-politika bħala forma ta’ pressjoni jew theddid. Theuma jiċħad dan.
Madankollu, meta jiġi mistoqsi jekk qattx qal li Joseph Muscat “kien se jagħmel taħtu”, Theuma jikkonferma li iva, kien qal hekk.
Ix-xhud iżid li tant kien determinat li jikxef dak li kien jaf li saħansitra kien qed jikkunsidra li jmur għand l-Arċisqof Charles Scicluna.
“Kont irrid immur għand Charles Scicluna biex nikxef,” jgħid Theuma.
Melvin Theuma jgħid li l-informazzjoni li kien tah Johann Cremona dwar dak li kien se jiġri eventwalment seħħet kif kien qallu.
“Dak li qalli Johann Cremona sar kollox eżatt. Fejn mhux vera, obżoqli f’wiċċi,” jgħid Theuma.
Id-Difiża, iżda, tisħaq li Theuma kien jaf li kien qed jirrekordja l-konversazzjonijiet u għalhekk kien konxju minn dak li kien qed jgħid fihom.
Theuma jaqbel li kien jaf li kien qed jirrekordja, iżda jinsisti li dak iż-żmien ma kienx fi stat mentali tajjeb
Tkompli x-xhieda ta’ Melvin Theuma, li jerġa’ jinsisti li r-riferimenti tiegħu għall-eks Kummissarju tal-Pulizija Lawrence Cutajar kienu kollha parti minn “bluff”, filwaqt li jibqa’ jsostni li Yorgen Fenech kien il-mandant tal-qtil.
Fil-Qorti jindaqq recording bejn Theuma u Johann Cremona.
Cremona jinstema’ jgħid lil Theuma li kien qed jiġi investigat mill-Economic Crimes Unit. Fil-konverżazzjoni, Theuma jwieġeb li l-Kummissarju kien qallu li kien qed jiġi investigat ukoll mill-Murders.
Fix-xhieda tiegħu, Theuma jispjega li qal hekk għax Cremona kien infurmah li kien se jinġabar mill-FIAU u mill-Economic Crimes Unit, u jgħid li dak il-ħin ħa l-opportunità biex jibluffja billi jsemmi lill-Kummissarju.
“Qed nivvinta!” jgħid Theuma.
L-avukata Gianella de Marco, iżda, tinsisti li dak li Theuma qed jgħid li kien gideb fuqu kien fil-fatt jaqbel ma’ informazzjoni li kienet qed tiċċirkola — kemm dik li Cremona qal li kienet ġejja mingħand Kenneth Camilleri permezz ta’ Keith Schembri, kif ukoll dik li Theuma kien qed jattribwixxi lill-Kummissarju
Pawża sal 4:30pm
Id-Difiża tkompli tagħfas lil Melvin Theuma dwar ir-riferimenti tiegħu għall-eks Kummissarju tal-Pulizija Lawrence Cutajar, u tirrimarka li, kull meta Theuma jgħid li kien qed “jibluffja”, xi wħud mid-dettalji li kien isemmi kienu xorta jaqblu ma’ dak li fil-fatt kien qed jiġri.
Theuma jibqa’ jinsisti li dak kollu li kien jgħid dwar Cutajar fil-konverżazzjonijiet tiegħu kien “bluff mill-A sa Z.”
Id-Difiża tistaqsih ukoll jekk kienx jaf lil Raymond Aquilina. Theuma jgħid li ġieli rah ma’ Johann Cremona.
Meta l-avukata Gianella de Marco tistaqsih dwar id-domandi li l-investigaturi kienu mistennija jagħmlulu, Theuma jibda jitħawwad u jgħolli leħnu, filwaqt li jinsisti li kien Cremona li kien qed jagħtih din l-informazzjoni.
“Edgar l-ebda post ma tani, Johann tahomli! Xi xahar qabel!” jgħid Theuma, filwaqt li jerġa’ jiċħad li Edwin Brincat, il-Ġojja, kien tah dettalji dwar ir-rejds.
Theuma jżid li kien intqallu li l-arrest kien se jsir fis-16 ta’ Novembru, meta fil-fatt ġie arrestat fl-14 ta’ Novembru.
Ix-xhud jgħid ukoll li, peress li kien jaf li l-awtoritajiet kienu ġejjin għalih, kien qabbad żewġ persuni magħrufa bħala “is-Sigarett” u “Baldwin” biex inaddfulu dak kollu marbut mal-operat illegali tal-lottu
Id-difiża qed tinsisti ma’ Melvin Theuma dwar mingħand min kien qed jikseb l-informazzjoni dwar ir-raids. L-Avukat Giannella de Marco tgħid li Theuma kien qed jirċievi din l-informazzjoni mingħand Johann Cremona u mingħand l-eks Kummissarju tal-Pulizija Lawrence Cutajar, permezz ta’ “l-Ġojja”.
Theuma jiċħad dan u jinsisti li mingħand “il-Ġojja” qatt ma rċieva dettalji dwar raids. Ix-xhud jgħid li l-informazzjoni kienet tasallu jew mingħand Yorgen Fenech jew mingħand Johann Cremona.
Fil-Qorti tinqara wkoll traskrizzjoni ta’ recording bejn Theuma u Cremona, fejn Theuma jinstema’ jgħidlu fejn ma riedx li jsirulu raids. Cremona jsemmi Ħal Qormi, Wied il-Għajn u ż-Żurrieq bħala l-postijiet fejn kienu se jsiru r-raids.
De Marco taqra parti oħra mill-konverżazzjoni, fejn fost l-oħrajn jissemma li għandu jkellem lil Kenneth u jgħidlu biex “jinsihom”, b’mod partikolari fir-rigward tal-post fejn kienet toqgħod it-tifla.
F’ħin minnhom, Theuma jinstema’ jgħid: “Mela sewwa qallu l-Kummissarju!”
Meta jiġi mistoqsi dwar din il-frażi, Theuma jgħid li kien “qed nibluffja”.
“Qed tivvinta?” tistaqsih De Marco.
“Le,” iwieġeb Theuma.
“L-istess ħaġa tfisser,” tkompli l-avukat.
“Ma nafx, m’għandix skola,” jgħid Theuma.
Fil-Qorti tindaqq konverżazzjoni telefonika bejn l-eks Kummissarju tal-Pulizija Lawrence Cutajar u Edwin Brincat, il-Ġojja, b’rabta mar-recordings u ma’ dak li kien qal Melvin Theuma wara l-interrogazzjoni tiegħu.
Fir-recording, Brincat jinstema’ jgħid lil Cutajar kliem fis-sens li Theuma kien tkellem tajjeb ħafna, u jżid: “Ktibthom. Studjahom… l-interpretazzjoni kienet perfetta.”
Meta jiġi mistoqsi dwar dan, Theuma jgħid li jekk dik kienet konverżazzjoni bejn Brincat u Cutajar, għandhom ikunu huma li jispjegawha.
L-avukata Gianella de Marco mbagħad tistaqsi lil Theuma jekk kienx jaf minn qabel meta kien se jiġi arrestat.
Theuma jgħid li kien jaf bid-data tas-16 ta’ Novembru, u jsostni li din l-informazzjoni kienet waslitlu jew mingħand Yorgen Fenech jew mingħand Johann Cremona.
Meta de Marco tistaqsih direttament jekk kienx il-Kummissarju li tah dik l-informazzjoni, Theuma jwieġeb: “Le, mhux il-Kummissarju.”
Theuma jgħid ukoll li Cremona kien bagħtlu messaġġ fuq Signal li hu ma fetħux. Skont Theuma, il-messaġġ infetaħ aktar tard mill-pulizija u kien jgħid, fis-sens, li “ġejja minn naħa tal-Kummissarju” li kellu jinġabar.
Il-Qorti mbagħad tipprepara biex tisma’ recording ieħor
Melvin Theuma jerġa’ jinsisti b’mod qawwi li, skontu, Keith Schembri ma kienx involut fil-qtil ta’ Daphne Caruana Galizia.
“1000%! Elf fil-mija mhux imdaħħal Keith Schembri,” jgħid Theuma.
Id-Difiża tfakkru li fl-ittra li kien kiteb bħala forma ta’ protezzjoni f’każ li jiġrilu xi ħaġa, hu kien implika lil Schembri kemm fl-assassinju ta’ Daphne kif ukoll f’dak li Theuma kien jaħseb li seta’ jkun attentat biex jinqatel hu stess.
Theuma jgħid li dak iż-żmien kien iħossu tradut, iżda minkejja dan jerġa’ jipponta lejn Yorgen Fenech bħala l-persuna li, skontu, ikkummissjonah biex jintermedja fil-qtil.
B’leħen għoli jgħid:
“Hu l-mandant ta’ vera minn naħa tiegħi. Issa x’hemm minn wara Yorgen Fenech, jitkellem Yorgen Fenech! U nieħu pjaċir jekk jiġri hekk!”
Il-kontro-eżami mbagħad idur fuq kemm Theuma kellu recordings u CDs, u kemm minnhom seta’ sema’ Edwin Brincat, il-Ġojja.
Theuma jgħid li ma jafx.
Id-Difiża tistaqsi lil Melvin Theuma jekk, bħala parti mill-ftehim tal-proklama, kellux jaħbi dak li allegatament wettaq Keith Schembri u minflok idawwar kollox fuq Yorgen Fenech.
Theuma jibqa’ jiċħad din is-suġġeriment u jinsisti li le, ma kien hemm l-ebda kundizzjoni bħal din marbuta mal-maħfra tiegħu.
Id-Difiża terġa’ ddur fuq iż-żjara ta’ Melvin Theuma f’Kastilja, u tissuġġerixxi li seta’ dam hemm aktar minn sagħtejn. Theuma jiċħad u jinsisti li ma damx daqshekk. Jgħid ukoll li l-għada ma reġax mar Kastilja.
Il-mistoqsijiet imbagħad jerġgħu jiffukaw fuq Johann Cremona u Kenneth Camilleri.
Id-Difiża tirreferi għar-relazzjoni ta’ Cremona ma’ Camilleri, u għall-fatt li Camilleri kien jaħdem f’Kastilja u kien qrib Keith Schembri.
Theuma jirrakkonta li f’okkażjoni minnhom Cremona ċempillu u talbu jinżel mill-flat tas-sieħba tiegħu fiż-Żurrieq. Jgħid li Cremona wasal bil-karozza u miegħu kien hemm Kenneth Camilleri.
Skont Theuma, Camilleri ħareġ mill-karozza u qallu: “X’ġralek issa reġa’?”
Meta l-avukata Gianella de Marco tistaqsih għaliex Camilleri uża l-kelma “issa”, Theuma jgħid li l-ġurnata ta’ qabel Yorgen Fenech kien bagħat għalih biex jgħidlu li Vincent Muscat, il-Koħħu, kien qed jikxef.
De Marco tistaqsih jekk kienx Johann Cremona li qallu dan.
Theuma jwieġeb: “Le, Yorgen.”
Melvin Theuma jinsisti li qatt ma talab lil Edwin Brincat, il-Ġojja, biex jagħmillu kuntatt mal-eks Kummissarju tal-Pulizija Lawrence Cutajar, minkejja li jgħid li Brincat kien jafu sew.
Id-Difiża tistaqsih direttament jekk qattx talab lil Brincat biex ikellem lill-Kummissarju ħalli jsir jaf meta kienu se jsiru r-rejds, fejn kienu se jsiru u x’mistoqsijiet kienu se jagħmlulu jekk jiġi arrestat.
Theuma jiċħad li għamel talba bħal din.
L-avukata Gianella de Marco tkompli tagħfas lil Melvin Theuma dwar l-ittra li kien ħa lil Yorgen Fenech f’Portomaso Level 21, dokument li fih kien implika kemm lil Fenech kif ukoll lil Keith Schembri.
De Marco tfakkru li għall-ewwel, meta ġie mistoqsi jekk kienx hemm recordings ta’ Keith Schembri, Theuma qal li ma kienx jaf, u wara qal li ma kien hemm l-ebda recording tiegħu.
Id-Difiża tistaqsih ukoll jekk Edwin Brincat, il-Ġojja, kienx qallu x’għandu jikteb fl-ittra.
Theuma jinsisti li d-dokument kitbu hu, iżda dwar jekk Brincat tahx xi direzzjoni jgħid li ma jiftakarx.
“Assolutament ma niftakarx, dottoressa… jista’ jkun iva, jista’ jkun le,” jgħid Theuma.
Il-kontro-eżami mbagħad idur fuq ir-relazzjoni bejn Brincat u l-eks Kummissarju tal-Pulizija Lawrence Cutajar.
De Marco tistaqsi lil Theuma jekk kienx jaf li Brincat kien qrib ħafna ta’ Cutajar u jekk kienx mar għandu fuq ċitazzjoni. Theuma ma jidħolx fid-dettall, iżda jikkonferma li Brincat kien mar għand il-Kummissarju.
Theuma jinsisti wkoll li hu qatt ma ċempel lil Lawrence Cutajar, minkejja li jammetti li kellu n-numru tal-mobile tiegħu.
Ix-xhud iżid li, skontu, Yorgen Fenech ma kellux in-numru ta’ Cutajar.
Lura fl-awla
Pawża sat-3pm
Id-Difiża turi messaġġi fejn Yorgen Fenech bagħat lil Melvin Theuma stħarriġ ta’ MaltaToday li kien juri vantaġġ ta’ 80,000 vot għall-Partit Laburista.
F’messaġġ, Theuma jwieġeb: “Dak li nixtieq.” F’ieħor jikteb lil Fenech: “Jien nirrispettak daqskemm tirrispetta lili.”
Aktar ’il quddiem fil-konversazzjoni, Theuma jikteb ukoll lil Fenech: “Kieku mhux għalik, kont ġewwa.”
Fix-xhieda tiegħu, Theuma jgħid li, skontu, ir-raġuni għaliex Fenech ma kienx se joqtlu kienet marbuta mar-recordings u mal-ittra li kien kiteb. Jgħid ukoll li kieku kellu l-opportunità jirrekordja lil Keith Schembri, kien jagħmel dan.
Meta l-avukata Gianella de Marco tistaqsih jekk qattx ħassar recordings, Theuma jinsisti li qatt ma ħassar xejn u li qatt ma kellu recording ma’ Keith Schembri.
Theuma mbagħad jgħid li, fil-fehma tiegħu, Fenech u Schembri kienu ppruvaw joqtluh.
Id-Difiża turi wkoll skambju fejn Theuma jikteb lil Fenech: “Tħallihomx joqtluni, Yorg.”
Fenech iwieġbu: “Sakemm int miegħi, ma jiġrilek xejn.”
Meta de Marco tistaqsi min kienu “huma”, Theuma jispjega li dak iż-żmien kien ipoġġi lil Fenech u lil Schembri fl-istess kaxxa.
Id-Difiża tkompli tistaqsi lil Melvin Theuma dwar il-poter u l-influwenza li, skontu, kellu Keith Schembri minħabba l-pożizzjoni tiegħu qrib il-Gvern. Theuma jaqbel ma’ din il-premessa.
Fuq talba tad-Difiża, tindaqq telefonata bejn Theuma u Edgar Brincat, il-Ġojja. Fl-isfond jinstemgħu tfal, filwaqt li l-kwalità tal-awdjo mhix ċara.
Minn dak li jista’ jinftiehem, Brincat jinstema’ jgħid lil Theuma biex jikteb kollox fuq karta biex ma jinsa xejn. Theuma jitkellem ukoll dwar il-ħsieb li jikteb dokument ieħor, separat minn dak li kien diġà ħejja, b’aktar dettalji tal-istorja li ried jirrakkonta.
Id-Difiża mbagħad tikkonfrontah bid-dokument prinċipali li fih kien semma lil Keith Schembri u Yorgen Fenech bħala mandanti, u fejn kien kiteb ukoll li xi ħadd kien qed jipprova joqtlu.
Meta jiġi mfakkar li f’okkażjoni oħra kien qal li qatt ma beża’ minn Fenech, id-Difiża tistaqsih min, mela, kien jaħseb li ried joqtlu.
Theuma jirreferi għal Kenneth Camilleri, u jgħid li dan kien saħansitra mar għalih f’ristorant flimkien ma’ Johann Cremona.
Id-Difiża tirrimarka li Camilleri ma semma xejn minn dan fix-xhieda tiegħu.
Theuma jirreaġixxi u jgħid:
“Ġibuh hawn; naraw min qed jigdeb.”
Id-Difiża tkompli tagħfas lil Melvin Theuma dwar id-dokument li fih kien semma lil Keith Schembri, u tistaqsih jekk dak li kiteb kienx riżultat tal-konfużjoni u l-istat mentali tiegħu dak iż-żmien.
Theuma jaqbel u jgħid li kien ipoġġi lil Schembri u Yorgen Fenech “fl-istess keffa.”
Meta l-avukata Gianella de Marco tagħmillu referenza għal dak li kien qal dwar Kastilja u l-qtil, Theuma jinterrompiha u jgħid: “Żball!”
Id-Difiża tissuġġerixxi li seta’ kien Edgar Brincat, il-Ġojja, li għenu jifformula dak li kiteb. Theuma jiċħad dan u jinsisti li kiteb kollox hu stess.
Huwa jgħid li waħda mill-kundizzjonijiet tal-maħfra kienet li jgħid il-verità kollha, u għalhekk, kieku Keith Schembri kien involut fil-qtil, kien jgħidha:
“Biex ħadt il-proklama kelli ngħid il-verità. Kieku kien involut kont ngħidha żgur.”
Il-kontro-eżami mbagħad jieħu ton inqas serju meta de Marco tistaqsih jekk kienx ried avukat Nazzjonalista.
Theuma jwieġeb: “Iva, u ċempilt lilek ukoll!”
L-awla tinfaqa’ tidħak.
De Marco tkompli tgħidlu li fost l-ismijiet li kien semma kien hemm Karol Aquilina, Jason Azzopardi, Beppe Fenech Adami u anke David Casa, li mhuwiex avukat.
Theuma jwieġeb: “Iva, taf min intom.”
Id-daħk ikompli tant li l-Imħallef ikollha tordna lill-awla biex tieqaf.
Meta de Marco tirrimarka li isimha ma kienx fost dawk li Theuma semma formalment, huwa jaqbel.
Hija mbagħad tistaqsih jekk kienx qal li Beppe Fenech Adami kien iċempel lil Yorgen Fenech ta’ spiss.
Theuma jwieġeb: “Iva, imma Yorgen ma kienx iwieġbu.”
Id-Difiża tkompli tagħfas lil Melvin Theuma dwar ir-relazzjoni tiegħu ma’ Keith Schembri u dwar dokument li Theuma jgħid li kien kiteb hu stess biex jibqa’ bħala forma ta’ protezzjoni jekk jinqatel.
Theuma jgħid li f’dak id-dokument kien semma lil Schembri għax dak iż-żmien kien ipoġġih “fl-istess kaxxa ma’ Yorgen Fenech”.
Meta l-avukata Gianella de Marco tistaqsih jekk Keith Schembri qattx tkellem miegħu dwar il-qtil, Theuma jibda jgħolli leħnu u jirrepeti:
“Keith qatt ma kellimni fuq il-qtil!”
Id-Difiża mbagħad tikkonfrontah bil-fatt li fid-dokument Theuma kien kiteb li Schembri kien wieħed mill-persuni li allegatament bagħtuh biex ikun il-middleman fil-qtil.
Theuma jammetti li dak li kiteb ma kienx minnu:
“Gidibt. Qatt ma semmieli lil Daphne. Serraħ moħħok, qatt ma semma l-qtil. Qatt ma semma lil Daphne. Ivvintajtha.”
De Marco tirrimarkalu li jidher li jigdeb faċilment dwar nies oħra, iżda Theuma jirreaġixxi u jgħid li fil-recordings hemm il-prova ta’ dak li qed jgħid.
Il-Qorti tintervjeni u twissi lil Theuma biex jikkalma.
Meta d-Difiża tistaqsih jekk, għalhekk, kienx jagħmel bluff meta jsemmi lil Schembri fir-recordings, Theuma jwieġeb iva, u jqabbel dan ma’ dak li kien jagħmel ukoll ma’ Johann Cremona
Id-Difiża tkompli tistaqsi lil Melvin Theuma dwar ir-relazzjoni tiegħu mal-eks Assistent Kummissarju Mario Tonna.
Theuma jgħid li sar jafu meta Tonna kien għadu Spettur tal-Pulizija, b’rabta ma’ kwistjoni li kellu mal-eks sieħeb tas-sieħba tiegħu. Jgħid li maż-żmien saru ħbieb u kienu jċemplu lil xulxin.
Theuma jaċċetta li jista’ jkun li mar għand Tonna f’Diċembru 2017. Jispjega li l-aħwa Degiorgio ġew arrestati fil-5 ta’ Diċembru u li jumejn wara, fis-7 ta’ Diċembru, mar għand Tonna biex jistaqsih dwar mobile li kien juża biex jikkomunika ma’ Alfred Degiorgio, il-Fulu, u biex jara jekk dan kienx instab fit-Tinda tal-Patata.
Fil-Qorti jindaqq recording ta’ dik il-konversazzjoni. F’parti minnu tinstema’ kelma li tista’ tkun “bomba” jew “pompa”, iżda la Theuma u lanqas l-avukata Gianella de Marco ma huma ċerti x’intqal jew f’liema kuntest.
Id-Difiża tistaqsi lil Theuma jekk qalx lil Tonna bl-involviment tiegħu fl-assassinju ta’ Daphne Caruana Galizia.
Theuma jgħid li le. Iżid li, fl-aħħar, kien qallu biss li kellu xi ħaġa marbuta ma’ money laundering.
Meta jerġa’ jiġi mistoqsi jekk semmielux l-omiċidju, Theuma jerġa’ jiċħad u jgħid li lil Tonna kien qallu biss li hu u l-Fulu kienu ħbieb.
Id-Difiża tistaqsih ukoll jekk qattx ta xi ħaġa lil Tonna. Theuma jgħid li dakinhar le, iżda jammetti li f’perjodu ieħor, meta Tonna kien għaddej minn żmien diffiċli u bla xogħol, kien għenu finanzjarjament.
Jinsisti li ma kellu l-ebda obbligu lejh, iżda sempliċement għenu meta kien fil-bżonn.
Meta de Marco tistaqsi kif Assistent Kummissarju tal-Pulizija ma jistaqsix aktar dwar każ daqshekk jaħraq, Theuma jwieġeb:
“Dik biċċa tiegħu.”
Pawża sal-11:30am
Fil-Qorti jinstema’ recording datat 7 ta’ Diċembru 2017, ta’ telefonata bejn Melvin Theuma u l-eks Assistent Kummissarju Mario Tonna. Skont Theuma, ir-recording kien sar mill-karozza tiegħu.
Fit-telefonata, Tonna jinstema’ jagħti lil Theuma xi dettalji dwar mobile, filwaqt li Theuma jitolbu jiċċekkja xi records relatati ma’ telephone.
Meta d-Difiża tistaqsih ta’ min kien il-mobile li ried jiġi ċċekkjat, Theuma jwieġeb li ried ikun jaf “jekk hux ittappjat jew hekk.”
Theuma mbagħad jikkonferma li kien mar jiltaqa’ ma’ Tonna fl-uffiċċju tiegħu fid-Depot, u jgħid li mar għandu biex jistaqsih jekk il-pulizija kinux qabdu jew kienu qed jimmonitorjaw il-mobile li kien juża biex jikkomunika ma’ Alfred Degiorgio, il-Fulu.
Melvin Theuma jerġa’ jirrakkonta l-mument meta, skontu, Yorgen Fenech qallu li ried lil Daphne Caruana Galiziatinqatel.
Theuma jgħid li Fenech ċempillu għall-ħabta tal-4.30pm u talbu jmur il-Blue Elephant. Hemmhekk, skont ix-xhud, Fenech qallu biex ikellem lil George Degiorgio, iċ-Ċiniż, għax Daphne kienet se toħroġ storja dwar zijuh.
Theuma jgħid li mbagħad kellem lil Vincent Muscat, il-Koħħu, biex dan jagħmel kuntatt maċ-Ċiniż.
Id-Difiża mbagħad tistaqsih jekk kienx imur regolarment fl-uffiċċju ta’ Fenech, u għaliex kwistjoni daqshekk delikata kellha tingħadlu barra minn ristorant.
“Iva, hekk ġara,” iwieġeb Theuma.
Id-Difiża tkompli tistaqsi lil Melvin Theuma dwar l-impjieg li ngħata mal-Gvern u dwar is-sens ta’ saħħa li seta’ ġab miegħu.
Theuma jgħid li biex ikollok xogħol u ma tmurx għalih, bilfors ikun hemm ċertu poter wara dik id-deċiżjoni. Jinsisti li l-impjieg ngħatalu minn Keith Schembri, iżda jgħid li, skontu, il-poter li wassal biex dan iseħħ kien ġej minn Yorgen Fenech.
“Ma tlabtx għalih ix-xogħol,” jinsisti Theuma, u jżid li dak iż-żmien ma kellux bżonn il-flus, għax finanzjarjament kien sejjer tajjeb.
Id-Difiża mbagħad tistaqsih jekk qattx beża’ li Daphne Caruana Galizia setgħet tikkawżalu problemi jew ittelliflu dak l-impjieg. Theuma jgħid li ma jiftakarx.
F’dan il-punt, l-avukata Gianella de Marco taqra chat miktub minn Theuma, li fih jinstema’ juża kliem offensiv dwar Daphne u jikteb kliem fis-sens: “Nirra tmut... ħa naraw tfottilhiex daċ-ċekk.”
De Marco tgħidlu li minn dak il-messaġġ jidher li ma tantx kellu rispett lejha.
Theuma jwieġeb li dak iż-żmien ma kienx jafha personalment u ma kienx jaf fiex kien dieħel.
L-avukata mbagħad tirrimarka li, minkejja li hi ma kinitx għadha semmiet lil Daphne b’isimha, Theuma mill-ewwel fehem għal min kienet qed tirreferi meta bdiet taqra ċ-chat.
Melvin Theuma jiddeskrivi lil Keith Schembri f’dak iż-żmien bħala persuna “ta’ wara Alla”, hekk kif id-Difiża tkompli tistaqsih dwar l-impjieg li ngħata mal-Gvern.
L-avukata Gianella de Marco tistaqsih jekk il-fatt li Schembri tah xogħol fejn, skont ix-xhieda tiegħu, ma kienx meħtieġ jagħmel xogħol proprju, ma tahx sens ta’ poter jew protezzjoni.
Theuma jerġa’ jwieġeb li, skontu, kien Yorgen Fenech li “qabdu” biex jingħata dak l-impjieg.
Id-Difiża tikkontesta din il-verżjoni u tgħid li Theuma qed jasal għal konklużjonijiet tiegħu stess u li kontinwament jipprova jorbot kollox ma’ Fenech.
De Marco tirrimarkalu wkoll li din il-verżjoni ma kienx qalha fl-inkjesta.
“Mela qed ngħidha llum,” iwieġeb Theuma.
Ix-xhud imbagħad jinsisti li Keith Schembri żbalja fix-xhieda tiegħu. Skont Theuma, Schembri kien qal li kien hu stess li talab għax-xogħol.
Theuma jiċħad dan u jgħid li “għandu żball”, filwaqt li jsostni li kien Schembri li qallu biex ma jmurx għax-xogħol.
id-Difiża tkompli tistaqsi lil Melvin Theuma dwar iż-żjara tiegħu f’Kastilja u r-ritratt li ttieħed ma’ Keith Schembri.
L-avukata Gianella de Marco tistaqsih jekk ħassx li Schembri kien tah importanza, u Theuma jwieġeb: “Eħe.”
Meta jiġi mistoqsi jekk kienx hu li talab biex jittieħed ir-ritratt, Theuma jgħid: “La naf jien u lanqas hu.”
Theuma jgħid ukoll li lanqas kien jaf li Joseph Muscat kien jidher fir-ritratt.
De Marco mbagħad tirreferi għall-fatt li fir-ritratt Theuma jidher qed iżomm lil Schembri, u tistaqsih dwar dan.
Theuma jwieġeb b’mod sarkastiku: “Għax inħobbu.”
Melvin Theuma jgħid li Sandro Craus kien ċempillu biex jinfurmah li l-għada kellu appuntament f’Kastilja ma’ Keith Schembri, iżda jinsisti li Craus ma kienx qallu għaliex ried jiltaqa’ miegħu.
Theuma jgħid li kien Yorgen Fenech li qallu minn qabel li Craus kien se jagħmel kuntatt miegħu.
“Yorgen qalli li kien se jċempilli Sandro Craus minn Kastilja,” jgħid ix-xhud.
Theuma jirrakkonta li meta wasal Kastilja, Keith Schembri laqgħu fit-taraġ, ħadlu b’idu u dawwru mal-binja.
Ix-xhud jgħid li ma damx hemm ħafna u jiddeskrivi kemm ried jitlaq malajr bi kliem tiegħu:
“Kelli seba’ mitt sena biex nitlaq, mela jien ta’ Kastilja.”
Melvin Theuma jgħid fil-Qorti li darba kien ta lift bit-taxi lil Daphne Caruana Galizia wara li nfaqgħulha t-tyres, u jgħid li ma żammilhiex flus tal-vjaġġ. Madankollu, jinsisti li dak iż-żmien ma kienx jaf min kienet.
Id-Difiża mbagħad terġa’ ddur fuq l-ikla fir-ranch ta’ Yorgen Fenech, fejn Theuma jgħid li Keith Schembri kien bilqiegħda faċċata tiegħu.
Meta l-avukata Gianella de Marco tistaqsih dwar xiex tkellmu, Theuma jgħid li ma jiftakarx. Jiftakar biss li Frans Fenech, magħruf bħala s-Central, qal lil Schembri li kienu qed jitilfu l-voti.
Theuma jgħid li mar Kastilja jumejn wara dik l-ikla.
Fl-istess waqt, jinsisti li Yorgen Fenech kien avviċinah bejn ġimagħtejn u tliet ġimgħat qabel ma tħabbret l-elezzjoni ġenerali fl-1 ta’ Mejju 2017, biex imur ikellem lil George Degiorgio, iċ-Ċiniż.
Meta de Marco tistaqsih jekk marx Kastilja f’April, Theuma jwieġeb “Iva.” Mistoqsi jekk kienx mar hemm qabel, jgħid “Le.”
L-avukata Gianella de Marco tkompli taqra messaġġi attribwiti lil Melvin Theuma dwar ħruq ta’ vetturi u garaxxijiet.
F’wieħed minnhom, Theuma jidher jikteb: “Bejnietna, illum stennew oħra, imma toqogħdux tibżgħu għax naf fiċ-ċert, imbagħad infehmek għada.”
Theuma jgħid li hemmhekk kien qed jiċċajta.
De Marco tkompli taqra riferiment għal “il-Fulu”, u messaġġ ieħor li jgħid: “Illum iż-żewġ garaxxijiet se jieħdu n-nar.”
Theuma jistaqsi jekk fil-fatt ħadux in-nar u jekk id-Difiża għamlitx riċerka dwar dan, filwaqt li jerġa’ jinsisti li kien qed jitkellem biċ-ċajt.
F’messaġġ ieħor jinqara: “Naħseb jagħtuh xi ħaġa.” Meta jiġi mistoqsi għal min kien qed jirreferi, Theuma jgħid li kien qed jitkellem dwar ħlas mill-insurance, u jinsisti li ma kienx qed jirreferi għal Alfred Degiorgio.
De Marco tistaqsih ukoll jekk jitħawwadx meta jiġi kkonfrontat b’mistoqsija li ma jkunx ippreparat għaliha. Theuma jgħid li “lanqas xejn”
Il-kontro-eżami mbagħad idur fuq Keith Schembri.
Theuma jerġa’ jgħid li l-ewwel darba li ltaqa’ miegħu kienet fir-ranch ta’ Yorgen Fenech, u li dakinhar kien hemm ukoll membri tal-familja ta’ Fenech.
Meta de Marco tistaqsih dwar xiex tkellem ma’ Schembri, Theuma jwieġeb:
“Ma niftakarx. Naf li ħadtlu b’idu… imma s’hemm niftakar.”
Kuntest fuq il-każ ta' Romeo Bone
Il-każ ta’ Romeo Bone seħħ fl-20 ta’ Frar 2017, meta karozza Renault splodiet fi Triq Marina, l-Imsida, qrib il-monument tal-ħaddiema. Bone, li kellu 40 sena u kien mill-Furjana, tilef iż-żewġ saqajn fl-isplużjoni u ttieħed fit-taqsima tal-kura intensiva tal-Isptar Mater Dei. Persuni oħra li kienu f’karozzi fil-qrib indarbu wkoll.
Dak iż-żmien, kollox kien qed jindika li kienet karozza bomba, għalkemm dan ma kienx għadu ġie kkonfermat uffiċjalment fir-rapport inizjali. L-isplużjoni kienet it-tieni waħda ta’ dak it-tip f’inqas minn xahar: fid-29 ta’ Jannar 2017, Victor Calleja, iċ-Chippy, kien inqatel f’karozza bomba fil-Marsa.
Bone kien magħruf mal-pulizija. Sena qabel l-isplużjoni kien inħeles minn akkużi relatati ma’ serqa ta’ ġojjelli minn Luxe Pavilion Diamonds International f’Portomaso fl-2007, b’valur ta’ madwar €233,000. Kellu wkoll każ ieħor pendenti fil-Qorti dwar allegat fastidju u intenzjoni ta’ qtil fil-konfront ta’ uffiċjal tal-pulizija.
Dan huwa l-każ li Melvin Theuma qed jirreferi għalih fil-kontro-eżami meta jgħid li Yorgen Fenech bagħtu jkellem lill-aħwa Degiorgio biex il-bomba ta’ Daphne Caruana Galizia tkun “aktar b’saħħitha” minn dik ta’ Romeo Bone. Din tal-aħħar hija allegazzjoni ta’ Theuma fil-ġuri, mhux parti mir-rapport oriġinali tal-2017.
Kuntest fuq il-każ tal-karozza bomba f'Ħal Qormi
Il-każ imsemmi huwa l-qtil ta’ Victor Calleja, magħruf bħala ċ-Chippy, li miet fid-29 ta’ Jannar 2017 meta splodiet bomba fil-karozza li kien qed isuq fi Triq Ħal Qormi, il-Marsa, qrib id-depot tal-MaltaPost. L-isplużjoni seħħet għall-ħabta tat-8.10am u kienet qawwija biżżejjed biex instemgħet minn lokalitajiet fil-qrib, fosthom Ħal Luqa u Ħaż-Żebbuġ.
Skont ir-rapport ta’ dak iż-żmien, il-bomba kienet tqiegħdet ġewwa l-karozza, wara s-seat, u dehret li kienet ġiet attivata elettronikament. Calleja, li kellu 65 sena u kien mill-Ħamrun, kien magħruf mal-pulizija u kien ġie implikat ukoll f’hold-up fuq vann tas-sigurtà Group 4 fl-1998, li fih insterqu Lm50,000.
Il-qtil tiegħu kien l-ewwel car-bomb fatality tal-2017 u ġie wara sensiela ta’ każijiet simili fl-2016, fosthom il-qtil tan-negozjant John Camilleri, magħruf bħala Giovann tas-Sapuna, f’Buġibba, u splużjonijiet oħra f’Marsaskala u l-Marsa
Id-Difiża tistaqsi lil Melvin Theuma dwar inċident fil-Marsa li fih inħarqu diversi vetturi, fosthom waħda li allegatament kienet ta’ persuna qrib il-familja tiegħu u li setgħet inħarqet bi żball.
Meta jiġi mistoqsi jekk kienx jaf minn qabel x’kien se jiġri, Theuma jgħid li le.
L-avukata Gianella de Marco tistaqsih jekk iħobbx jigdeb, u Theuma jwieġeb li le.
Id-Difiża mbagħad turi fuq il-monitors chat bejn Theuma u Shayenne, bint is-sieħba tiegħu.
F’din il-konversazzjoni, Theuma jidher jikteb: “Jien naf min kien involut, ta’, min ħaraqhom.”
Meta jiġi kkonfrontat b’dan, Theuma jgħid: “Ma nafx.”
De Marco tirrimarkalu li dak hu proprju dak li kiteb, u tkompli taqra l-iskambju, fejn Shayenne tistaqsih x’kien jaf. Theuma jwieġeb li “hekk kien hemm bżonn.”
Meta de Marco tistaqsih jekk dik hix risposta normali, Theuma jwieġeb: “Ħeqq.”
Fuq il-monitors tidher iċ-chat flimkien ma’ Theuma bilqiegħda jħares lejha.
L-Imħallef Edwina Grima tistaqsih jekk jiftakarx lil Shayenne tibgħatlu dawk il-messaġġi, iżda Theuma jgħid li ma jiftakarx.
Id-Difiża taqra wkoll messaġġ ieħor li fih Theuma allegatament kiteb biex “ma joqogħdux iparlaw fil-vojt”, għax xi ħadd kien diġà qallu li kien lest jagħmel “ħerba” f’dik it-triq.
Theuma jerġa’ jgħid li ma jafx.
Meta de Marco taqra n-numru tal-mobile u tistaqsih jekk kienx tiegħu, Theuma jikkonferma li iva, iżda jinsisti li f’dik il-konversazzjoni kien qed jigdeb.
Id-Difiża ddur fuq sensiela ta’ splużjonijiet u bombi bejn l-2016 u l-2017.
Melvin Theuma jgħid li jiftakar b’mod partikolari l-każ ta’ Victor Calleja, magħruf bħala ċ-Chippy, u dak ta’ Romeo Bone.
F’dan il-kuntest, Theuma jgħid:
“Naf li Yorgen bagħatni biex inkellem lid-Degiorgio biex ta’ Daphne Caruana Galizia tkun aktar b’saħħitha minn ta’ Bone.”
L-avukata Gianella de Marco terġa’ tistaqsih direttament jekk kienx Yorgen Fenech li bagħtu.
“Iva, Yorgen,” iwieġeb Theuma.
Meta d-Difiża tistaqsih dwar omiċidji oħra li seħħew permezz ta’ bombi, Theuma jgħid li ma kienx jaf bihom u jinsisti li hu kien biss jieħu tè magħhom.
De Marco mbagħad terġa’ tqajjem ix-xhieda dwar kemm-il darba Theuma kien ikun taħt it-Tinda tal-Patata, u tgħid li skont dak li semgħet il-Qorti, hu kien ikun hemm regolarment.
Theuma jirreaġixxi b’mod qawwi u jgħid:
“Ġibhomli quddiemi hawnhekk. Gidbu.”
Id-Difiża ddur fuq ix-xhieda li Melvin Theuma kien ta fis-snin preċedenti dwar l-hekk imsejjaħ “impjieg fantażma”mal-Gvern u dwar ir-riferimenti għal Keith Schembri.
Theuma jgħid li dak iż-żmien ma kienx xehed fuq ċerti aspetti tal-każ fuq parir legali.
Ix-xhud isostni wkoll li kien xehed quddiem diversi persuni, fosthom Keith Schembri u Sandro Craus, iżda l-Qorti tirrimarka li fl-atti ma tidhirx referenza għal din ix-xhieda.
Id-Difiża tisħaq li dak li qed jgħid Theuma ma jirriżultax mill-proċess.
Il-mistoqsijiet huma marbuta mal-każ tal-xogħol fantażma li kien deher quddiem il-Maġistrat Monica Vella.
Meta Theuma jiġi mistoqsi wkoll jekk, qabel ma daħal fl-awla f’okkażjoni minnhom, marx jieħu b’idejn Keith Schembri, huwa jgħid li ma jiftakarx.
Aktar tard, id-Difiża terġa’ lura għas-serqiet li kienu qed jiġu diskussi aktar kmieni, u tistaqsi lil Theuma jekk kienx involut f’xi waħda minnhom.
Theuma jerġa’ jinsisti li ma kien involut fl-ebda waħda.
Kuntest fuq is-serqa tal-HSBC f'Ħal Qormi
Is-serqa mill-kwartieri tal-HSBC f’Ħal Qormi seħħet f’Ġunju tal-2010, f’serata li kienet tinkludi żjara statali tal-President Taljan u l-Isle of MTV. Skont rapporti ta’ dak iż-żmien, tliet irġiel ħarġu mill-bank u daħlu fi sparatura mal-pulizija li waslu fuq il-post. Fost dawk identifikati fil-każ kien hemm Vincent Muscat, il-Koħħu, filwaqt li Darren Debono, it-Topo, kien fost il-persuni marbuta ma’ investigazzjonijiet fuq serqiet armati oħra.
Il-każ tal-HSBC f’Ħal Qormi sar wieħed mill-aktar hold-ups magħrufa ta’ dawk is-snin u wassal ukoll għall-arrest tal-eks spettur tal-pulizija u avukat David Gatt, li ġie mixli mhux biss b’rabta ma’ dak il-każ iżda wkoll ma’ serqiet oħra, fosthom is-serqa ta’ madwar €1 miljun mill-HSBC f’Ħal Balzan fl-2007. Gatt kien dejjem ċaħad l-allegazzjonijiet u fl-2017 ġie meħlus mill-akkużi relatati ma’ din is-sensiela ta’ serqiet.
Matul dawk il-proċeduri ssemmew diversi persuni li aktar tard reġgħu dehru f’investigazzjonijiet kriminali oħra, fosthom George u Alfred Degiorgio. Il-każ għalhekk kiseb importanza mhux biss minħabba s-serqa nnifisha, iżda għax fil-proċeduri ġudizzjarji beda joħroġ mappa ta’ rabtiet bejn diversi persuni magħrufa fil-kriminalità Maltija.
Fil-kontro-eżami ta’ Melvin Theuma fil-ġuri ta’ Yorgen Fenech, id-Difiża qed terġa’ tqajjem dawn il-każijiet biex teżamina kemm Theuma kien jaf lill-persuni involuti, x’kien jaf dwar is-serqiet, u għaliex talab li l-proklama tiegħu tkopri reati li hu llum qed jinsisti li ma kienx involut fihom direttament
Id-Difiża tkompli tistaqsi lil Melvin Theuma dwar ir-relazzjoni tiegħu ma’ Darren Debono, it-Topo, u dwar il-fiduċja li kien hemm bejniethom.
Theuma jgħid li f’okkażjoni minnhom kienu fdawh biex isibilhom tabib għat-Topo, u jiftakar li riedu “tabib taż-żwiemel”, persuna li hu kien jaf kif isibha.
L-avukata Gianella de Marco terġa’ tagħfas fuq kemm Theuma kien jasal għal konklużjonijiet tiegħu stess. Ix-xhud jgħid li fil-passat kien jagħmel ħafna suppożizzjonijiet u jorbot l-affarijiet waħdu, iżda jinsisti li llum qed iżomm mal-verità biss.
Theuma jgħid li kien Neville Camilleri li saħaq miegħu biex ma jżidx interpretazzjonijiet tiegħu u jgħid biss dak li jaf bħala fatt.
Fuq l-appartament li kien kera lit-Topo u lil Vince Muscat, il-Koħħu, Theuma jgħid li wara li dawn ġew arrestati ma kellux aktar kuntatt magħhom biex jitlob iċ-ċavetta u għalhekk, biex jidħol fil-flat, kellu jisgassa l-bieb ta’ barra.
Aktar tard, waqt li d-Difiża tkompli tistaqsih dwar il-proklama li ngħata, Theuma jinsisti:
“Jien il-proklama just kemm iffirmajtha, ma qrajtha qatt.”
Id-Difiża ddur fuq is-serqa tal-HSBC f’Ħal Qormi, b’Melvin Theuma jikkonferma li Darren Debono, it-Topo, kien indarab.
Il-mistoqsijiet imbagħad jiffukaw fuq appartament li Theuma kien kera lit-Topo u lil Alfred Degiorgio, il-Fulu. Skont ix-xhud, it-tnejn talbuh flat għal madwar xahar, u dan seħħ wara l-hold-up.
Theuma jgħid li kienu jafdawh biżżejjed biex jitolbuh l-appartament u li hu ma staqsiehomx għaliex kellhom bżonnu.
Meta d-Difiża tistaqsih min aktar kien involut fis-serqa, Theuma jgħid li ma jafx.
Melvin Theuma jkompli jinsisti li ma kienx involut fis-serqiet li dwarhom ingħata proklama, u jagħmel distinzjoni bejn dawk il-każijiet u l-assassinju ta’ Daphne Caruana Galizia.
“Ara, fil-qtil ta’ Caruana Galizia kont imdaħħal, għax bagħatni Yorgen inkellem lid-Degiorgio,” jgħid Theuma.
Id-Difiża tistaqsih jekk talabx maħfra fuq reati li, skontu, ma kien jaf xejn dwarhom. Theuma jgħid li mexa fuq il-pariri legali li kienu tawh l-avukati tiegħu.
“Int ibqa’ għid li trid għax qed tagħmel xogħlok, però jien ma kontx imdaħħal,” jgħid lil Gianella de Marco.
Id-Difiża tkompli tagħfas: “Tlabt maħfra ta’ xejn?”
Theuma, viżibbilment aġitat, iwieġeb: “Fuq dawk it-tlieta mhux imdaħħal, le.”
Il-kontro-eżami mbagħad jerġa’ jdur fuq il-Tinda tal-Patata, b’Theuma jgħid li tul iż-żmien kollu forsi mar hemm madwar tliet darbiet biss.
L-avukata Gianella de Marco tkompli tistaqsi lil Melvin Theuma dwar il-konoxxenzi tiegħu fil-Marsa, u tirrimarka li fl-2007, meta kellu 29 sena, kien diġà joqgħod fil-ħanut biswit it-Tinda tal-Patata.
Theuma jgħid li kien Darren Debono, it-Topo, li għall-ewwel daħħalhom fil-grupp tagħhom.
Il-kontro-eżami mbagħad idur fuq is-serqa tal-Casino di Venezia. Theuma jinsisti li f’okkażjoni minnhom kien sarraf $3,000 f’dollari Amerikani lit-Topo.
Ix-xhud jgħid li llum jissuspetta li dawk il-flus setgħu kienu ġejjin minn dik is-serqa.
F’dan il-punt, de Marco tagħfas fuq il-bażi ta’ dik is-suspett u tistaqsih:
“Mela bis-suspett tagħti proklama?”
Melvin Theuma jkompli jinsisti li ma kienx involut fis-serqa tal-HSBC, hekk kif l-avukata Gianella de Marco tkompli tagħfsu dwar ir-raġuni għaliex talab li l-proklama tkopri wkoll dak il-każ.
“Daħħalha ġo moħħok, Sinjura Avukata, jien ma kontx imdaħħal,” jgħid Theuma.
Huwa jżid li, skontu, il-maħfra kellu bżonnha prinċipalment b’rabta mal-lottu klandestin u mal-qtil ta’ Daphne Caruana Galizia.
De Marco tistaqsih jekk, mela, għandhiex titneħħa mill-proklama r-referenza għas-serqa tal-HSBC.
Theuma jwieġeb li dik mhix deċiżjoni tiegħu: “Dik l-avukata tiegħi tiddeċiedi!”
L-avukata Gianella de Marco tkompli tagħfas lil Melvin Theuma dwar il-hold-up tal-HSBC, b’Theuma jinsisti li ma kienx involut fis-serqa tal-bank u li r-rwol tiegħu kien limitat għal li jibdel il-flus.
Theuma jgħid li ma kienx jaf li l-flus li ngħata kienu ġejjin mis-serqa. Jispjega li hu sempliċement għamel il-“plus u minus” biex jibdilhom.
“Kont taf min kien involut?” tistaqsih de Marco.
“Le, ma kontx naf,” iwieġeb Theuma.
Ix-xhud jispjega li kien ra l-flus kontanti “ġodda fjamanti”, u jgħid li George Degiorgio qallu: “Dawn ma nistgħux nużawhom.” Skont Theuma, Degiorgio għalhekk talbu jibdillu madwar €60,000.
Id-Difiża tistaqsi lil Melvin Theuma dwar il-hold-up tal-HSBC f’Ħal Balzan, u dwar ċirkostanzi fejn, skont ix-xhud, George Degiorgio kien talbu jibdillu madwar €60,000, għax kien jaf li Theuma kien bookmaker.
Theuma jgħid li talab il-proklama wkoll fuq il-każ tal-HSBC Ħal Balzan għax ħass li seta’ kien hemm xi ħaġa ħażina marbuta ma’ dak li kien għamel. Jispjega li l-avukata tiegħu kienet qaltlu biex isemmi kollox fejn seta’ kien involut.
“Jien ġejt imdaħħal fiha wara, mhux qabel,” jgħid Theuma.
Id-Difiża mbagħad tistaqsih direttament dwar ħasil ta’ flus.
Theuma jinsisti li, skontu, dak li qed jingħad dwar il-flus tal-HSBC ma kienx il-money laundering li fuqu kien ġie akkużat. Jgħid li l-akkuża ta’ ħasil ta’ flus li ħa kienet marbuta mal-logħob illegali u l-lottu klandestin.
L-avukata Gianella de Marco tistaqsih diversi drabi jekk jafx x’inhu money laundering.
Theuma jibqa’ jwieġeb li hu “ħadu fuq il-logħob”.
Meta jiġi mistoqsi jekk jaqbilx li dak il-logħob kien klandestin u illegali, Theuma jwieġeb: “Iva.”
Kuntest: Theuma kien ingħata proklama fuq diversi reati u attentati ta’ serq, fosthom il-każ tal-HSBC Ħal Balzan, l-attentat fuq l-HSBC f’Ħal Qormi u dak tal-Casino di Venezia.
Waqt il-kontro-eżami, l-avukata Gianella de Marco tistaqsi lil Melvin Theuma jekk kienx jaf lil David Gatt.
Theuma jgħid li darba rah il-Qorti u Gatt sellimlu. Jispjega li dak il-ħin kien hemm pulizija miegħu u staqsiehom min kien, bil-pulizija jgħidulu li kien David Gatt.
De Marco tistaqsih jekk ma kienx għarfu, u tirreferi wkoll, b'mod ironiku għall-fatt li dik id-darba Gatt kien liebes.
Theuma xorta jinsisti li ma kienx jafu u jgħid: “Sellimtlu lura għax sellimli.”
Jibda l-kontro-eżami ta’ Melvin Theuma, bl-avukata Gianella Demarco tistaqsih dwar ir-relazzjonijiet tiegħu ma’ diversi persuni li semma fix-xhieda tiegħu, fosthom Yorgen Fenech, Johann Cremona, Keith Schembri u Kenneth Camilleri.
Theuma jiġi mistoqsi minn fejn hu. Jgħid li twieled Birkirkara, iżda trabba l-Marsa.
Id-Difiża tistaqsih ukoll kemm kien jaf lill-aħwa Degiorgio u lil Vincent Muscat, il-Koħħu. Theuma jgħid li lill-Koħħu kien jafu minn żmien il-logħob, filwaqt li lil Alfred Degiorgio kien jafu aktar, fost oħrajn għax f’perjodu minnhom kien kera flat mingħandu.
Meta jiġi mistoqsi jekk kienx jinżel fit-Tinda tal-Patata, Theuma jgħid li ma kienx imur ta’ spiss, għalkemm kien jinżel il-ħanut.
Id-Difiża mbagħad tirreferi għax-xhieda ta’ Lolly, li qal li Theuma kien mill-parti t’isfel tal-Marsa u li kienu trabbew flimkien.
Theuma jiċħad dan: “Le, mhux vera.”
Meta jiġi mistoqsi direttament jekk, skontu, Lolly kienx qed jigdeb, Theuma jwieġeb: “Iva.”
L-għodwa t-tajba u merħba għal-live blog tagħna mill-Qorti.
L-Imħallef Edwina Grima u l-ġurati għadhom kemm daħlu fl-awla, hekk kif mistenni jibda l-kontro-eżami ta’ Melvin Theuma fil-ġuri ta’ Yorgen Fenech dwar l-assassinju ta’ Daphne Caruana Galizia.
Wara diversi jiem ta’ mistoqsijiet mill-Prosekuzzjoni u eżami ta’ recordings, chats u telefonati, illum id-Difiża mistennija tibda tittestja fid-dettall il-verżjoni ta’ Theuma.