Antoine Muscat, il-kreatur u d-direttur oriġinali tal-programm televiżiv Espresso, rebaħ kawża dwar id-drittijiet tal-awtur kontra ONE Productions wara li l-qorti sabet li l-istazzjon kompla juża diversi elementi kreattivi maħluqa minnu mingħajr il-permess tiegħu.
F’sentenza mogħtija nhar it-Tnejn, l-Imħallef Ian Spiteri Bailey ddeċieda li d-drittijiet ta’ proprjetà intellettwali ta’ Muscat kienu nkisru meta l-istazzjon baqa’ juża s-sett, l-għamara, il-props u l-mużika tematika tal-programm, kollha xogħlijiet li kienu nħolqu minn Muscat bejn l-2015 u l-2016.
Il-qorti sabet ukoll li nkisru d-drittijiet morali tiegħu bħala awtur, peress li għal snin twal ma ngħatax rikonoxximent fil-krediti tal-programm.
Din ma kinitx l-ewwel darba li Muscat fetaħ kawża kontra ONE Productions. Fl-2018 kien ressaq proċeduri fejn sostna li l-użu kontinwu tal-isem Espresso kien jammonta għal kompetizzjoni żleali. Madankollu, dik il-kawża ma rnexxietx wara li l-qorti ddeċidiet li l-isem kien terminu ġeneriku. Minkejja dan, il-qorti kienet osservat li l-ilment ewlieni ta’ Muscat kien jidher li kien marbut mad-drittijiet tal-awtur aktar milli mal-isem tal-programm.
Waqt il-proċeduri, Muscat spjega li kien hu li ħoloq il-format tal-programm, iddisinja s-sett modern tiegħu, għaqqad diversi props personalment biex inaqqas l-ispejjeż u anke kkompona l-jingle distintiv tal-produzzjoni. Huwa qal ukoll li kien involut fl-għażla tal-preżentaturi Wayne Aquilina u Paulette Gafa.
Muscat xehed li wara l-ewwel staġun spiċċa barra mill-produzzjoni mingħajr mistenni. L-aħħar programm tiegħu xxandar fit-23 ta’ Settembru 2016, iżda tlett ijiem wara Espresso reġa’ deher fuq l-iskrin mingħajru.
Matul il-kawża, iċ-chairperson ta’ ONE Productions Ruth Micallef ammettiet li d-drittijiet artistiċi tal-programm kienu jappartjenu lil Antoine Muscat jew Kenneth Mizzi. L-imħallef osserva li din l-istqarrija kienet diffiċli biex tiġi rrikonċiljata mal-argument tal-kumpanija li l-programm kien inbidel radikalment wara t-tluq tiegħu.
Il-qorti kkonkludiet li l-evidenza ppreżentata kienet turi b’mod ċar li Muscat kien ħoloq xogħlijiet protetti bil-copyright u li ONE Productions kompliet tużahom mingħajr awtorizzazzjoni. Instab ukoll li għal madwar ħames snin il-krediti tal-programm attribwew id-drittijiet kollha lill-istazzjon mingħajr ma semmew lil Muscat bħala l-awtur tagħhom.
Muscat kien talab ukoll kumpens ibbażat fuq il-profitti li allegatament iġġenera l-programm wara t-tluq tiegħu. Huwa sostna li Espresso ġab aktar minn €600,000 f’dħul mir-reklamar. Madankollu, esperti finanzjarji li xehdu fil-kawża qalu li wara li tqiesu l-ispejjeż kollha relatati mal-produzzjoni, il-programm fil-fatt irreġistra telf ta’ aktar minn €232,000 bejn l-2016 u l-2022.
Għalkemm l-imħallef osserva li kien ikun stramb li programm jibqa’ jixxandar għal snin jekk ikun qed jitlef il-flus b’mod konsistenti, huwa ma sab l-ebda raġuni biex jiddubita l-kontijiet awditjati u għalhekk ċaħad it-talba għal restituzzjoni ta’ profitti.
Il-qorti ordnat lil ONE Productions tieqaf tuża l-elementi maħluqa minn Muscat, fosthom is-sett, l-għamara, il-props u l-jingle tal-programm. Madankollu, Espresso kien diġà waqaf jixxandar f’Ġunju tal-2022 wara aktar minn 1,700 programm.
.png)
.png)
