Tilwima legali dwar biċċa art fis-Siġġiewi li fuqha topera organizzazzjoni ta’ salvataġġ taż-żwiemel ġiet sospiża temporanjament wara li l-Qorti tal-Appell ikkonfermat deċiżjoni li twaqqaf il-proċeduri ta’ żgumbrament.
L-art, li tkopri madwar 3,072 metru kwadru fiż-żona ta’ Tal-Providenza, hija okkupata mill-RMJ Horse Rescue and Rehabilitation Voluntary Organisation, li tmexxi santwarju għal żwiemel salvati.
Sid l-art allegat, Spiridione Farrugia, ilu mill-2023 jitlob lill-Qorti biex l-organizzazzjoni titneħħa mis-sit, hekk kif sostna li qed tokkupa l-art mingħajr titolu legali validu.
Madankollu, f’Ottubru tal-2024 il-Gvern intervjena u ħareġ dikjarazzjoni ta’ esproprjazzjoni, fejn sostna li l-art kienet meħtieġa għal skop pubbliku relatat mat-tħaddim ta’ ċentru ta’ salvataġġ għaż-żwiemel.
Din id-deċiżjoni fetħet proċeduri separati quddiem il-Bord tal-Arbitraġġ tal-Artijiet, fejn Farrugia qed jikkontesta l-legalità tal-esproprjazzjoni u qed jinsisti li t-teħid tal-proprjetà tiegħu ma jservix ġenwinament interess pubbliku.
F’deċiżjoni mogħtija nhar it-Tlieta, il-Qorti qalet li l-każ taż-żgumbrament ma jistax jimxi ’l quddiem qabel ma jiġu deċiżi l-kwistjonijiet fundamentali dwar il-proprjetà tal-art.
Il-Qorti wissiet ukoll dwar ir-riskju ta’ deċiżjonijiet kontradittorji.
Il-bank tal-Qorti, magħmul mill-Prim Imħallef Mark Chetcuti, l-Imħallef Robert Mangion u l-Imħallef Simone Grech, sostna li jekk l-organizzazzjoni titneħħa mill-art issa, iżda aktar tard il-Bord tal-Arbitraġġ jikkonferma l-esproprjazzjoni, jista’ jinħoloq xenarju assurd fejn l-istess organizzazzjoni jkollha dritt terġa’ lura fuq l-istess sit.
Skont il-Qorti, dan joħloq “vakwu” legali li jista’ jagħmel ħsara wkoll lill-ħidma volontarja tal-organizzazzjoni fil-kura taż-żwiemel.
Farrugia argumenta li s-sospensjoni tal-każ qed tikser id-drittijiet tiegħu għall-proprjetà kif protetti mill-Kostituzzjoni u mill-Konvenzjoni Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem.
Huwa sostna li sakemm ma tkunx tħallset kumpensazzjoni, il-proprjetà tibqa’ legalment tiegħu.
Barra minn hekk, allega li l-RMJ Horse Rescue qed tokkupa aktar art minn dik koperta bil-permess ta’ encroachment li kien ingħata mid-Dipartiment tal-Artijiet fl-2019.
Min-naħa tagħha, l-organizzazzjoni dejjem sostniet li l-preżenza tagħha fuq is-sit hija bbażata fuq dak il-permess, li kien ingħata proprju biex jiffaċilita l-ħidma ta’ salvataġġ u rijabilitazzjoni taż-żwiemel.
Fil-kummenti tagħha, il-Qorti ammettiet li d-deċiżjoni tfisser aktar dewmien għall-appellant.
“Iż-żmien jidher li se jtawwal sostanzjalment kontra l-appellant,” osservaw l-imħallfin.
Madankollu, żiedu li “l-ġustizzja trid tieħu l-kors tagħha” meta jkun hemm bażi legali soda biex il-proċeduri jiġu sospiżi.
Il-Qorti ddeskriviet dawn is-sospensjonijiet bħala miżuri straordinarji, iżda qalet li huma meħtieġa meta każ parallel jista’ jiddetermina kwistjonijiet li jinsabu fil-qalba ta’ kawża oħra.
Fl-istess ħin, l-imħallfin saħqu li kemm il-qrati kif ukoll it-tribunali għandhom jagħmlu minn kollox biex il-proċeduri quddiem il-Bord tal-Arbitraġġ tal-Artijiet jiġu konklużi “bl-akbar ċelerità possibbli”.
L-appell ta’ Farrugia ġie miċħud u ġie ordnat iħallas l-ispejjeż tal-kawża.
L-avukat Maxine Gatt dehret għal Farrugia, filwaqt li l-avukati Reuben Balzan u Naomi Galea rrappreżentaw lill-RMJ Horse Rescue and Rehabilitation.
-2.png)
