Il-Qorti tal-Appell ċaħdet kontestazzjoni ta’ malafama mressqa mill-attivist LGBTQI+ Silvan Agius kontra l-blogger Simon Mercieca.
Nhar l-Erbgħa, l-Imħallef Lawrence Mintoff ikkonferma sentenza tal-2025 li sabet li Agius; li dak iż-żmien kien għadu qiegħed iservi fil-kabinett tal-Kummissarju Ewropea Helena Dalli; ma kienx irnexxielu jipprova li s-sensiela ta’ artikli kkawżaw il-“ħsara serja” meħtieġa sabiex tiġi ppruvata kawża ta’ malafama.
L-intervista dwar it-‘terapija ta’ konverżjoni’
F’nofs l-2023 dehru sensiela ta’ artikli fuq il-blog ta’ Mercieca, “Simon Mercieca’s Freepress”, b’titoli bħal “How to promote Gay Conversion Therapy and Then Report Someone Else For It: Only in Malta.”
L-artiklu kienu mmirati lejn Silvan Agius wara li rrapporta lill-attivist li jiddeskrivi lilu nnifsu bħala “eks-gay” Matthew Grech u żewġ preżentaturi ta' PMNews lill-pulizija talli “rreklamaw” it-terapija ta’ konverżjoni għall-persuni LGBTIQ+.
Il-programm ta' PMNews li xxandar fl-2022 wera lil Grech jitkellem dwar l-abbandun ta’ dak li ddeskriva bħala stil ta’ ħajja gay permezz tal-fidi Nisranija tiegħu.
Agius argumenta li l-programm kien jammonta għall-promozzjoni ta’ prattiċi illegali ta’ konverżjoni skont l-Att dwar l-Affermazzjoni tal-Orjentazzjoni Sesswali, l-Identità tal-Ġeneru u l-Espressjoni tal-Ġeneru ta’ Malta.
Agius innifsu kien għen fit-tfassil ta’ din il-leġiżlazzjoni.
Iżda l-każ ħa żvolta wara li ħareġ li Agius kien qasam separatament l-istess link tal-intervista f’chat fuq Facebook ma’ membri tal-Moviment għad-Drittijiet tal-Omosesswali ta’ Malta (MGRM).
F’sensiela ta’ artikli miktuba b’mod aħrax, Mercieca ħataf dik il-kontradizzjoni, billi argumenta li Agius kien irrapporta lil oħrajn talli xerrdu kontenut li hu stess aktar tard iċċirkola.
Il-Qorti tal-Appell ripetutament irreferiet għall-“ironija” li fuqha hija bbażata t-tilwima.
“L-ironija tal-fatt li l-att ta’ ‘reklamar’ skont il-liġi li l-attur innifsu ppromwova, jista’ jinkludi wkoll iċ-ċirkolazzjoni ta’ link... kif imwettaq mill-attur innifsu,” tgħid is-sentenza.
Mercieca kien argumenta li filwaqt li l-intervista oriġinali ġibdet udjenza relattivament limitata, id-deċiżjoni ta’ Agius li jaqsamha direttament ma’ udjenza li x’aktarx kienet se tinvolvi ruħha mas-suġġett kienet tammonta għal “tieni mewġa ta’ reklamar”.
“Wieħed m’għandux għalfejn ikun wisq kreattiv sabiex jasal għall-konklużjoni li intervista... ma’ udjenza żgħira ġiet għall-attenzjoni ta’ aktar nies għax kien ir-rikorrent innifsu li bagħat il-link,” osservat il-qorti.
Affermat d-dritt li wieħed jikkritika bi kliem iebes
Fis-sentenza tiegħu ta’ 50 paġna, l-Imħallef Mintoff irrefera għad-dritt ta' kummentaturi sabiex jużaw lingwaġġ qawwi meta jiddiskutu kwistjonijiet ta’ interess pubbliku.
Il-qorti qalet li “kritiku m’għandux għalfejn joqgħod lura meta jikkundanna dak li ma jaqbilx miegħu,” u huwa “intitolat li jgħaddas il-pinna tiegħu għall-finijiet ta’ kritika leġittima”.
Il-qorti aċċettat li t-tikkettar ta’ xi ħadd bħala ipokrita jista’ jagħmel ħsara lir-reputazzjoni għax jammonta għal “attakk fuq il-karattru morali tal-persuna”.
Madankollu, iddeċidiet li f’dan il-każ l-akkuża tammonta għal “opinjoni onesta” protetta għax kienet ibbażata fuq fatti li kienu sostanzjalment veri.
L-Imħallef Mintoff qal li “persuna onesta” tista’ raġonevolment tikkonkludi li Agius “ma applikax għalih innifsu l-istess kriterju” li ried japplika għal oħrajn.
Nuqqas ta' prova ta' 'dannu serju'
Il-limitu ta' "dannu serju" introdott mill-Att dwar il-Midja u d-Diffamazzjoni tal-2018 kien wieħed mir-raġunijiet għaliex il-każ ta' Agius naqas milli jissostanzja l-aggravji tiegħu.
Skont il-liġi, l-atturi jridu juru mhux biss li d-dikjarazzjonijiet kienu offensivi jew ta' ħsara għar-reputazzjoni, iżda li kkawżaw; jew x'aktarx li jikkawżaw; dannu serju.
Agius argumenta li bħala uffiċjal tal-Unjoni Ewropea, huwa ffaċċja skrutinju istituzzjonali intens u li l-artikoli setgħu jipperikolaw l-impjieg "prekarju" tiegħu fi Brussell.
Madankollu, il-qorti ma sabet l-ebda evidenza "storika" jew fattwali ta' dannu bħal dan.
Ma kien hemm l-ebda twissija mill-Kummissjoni Ewropea, l-ebda terminazzjoni ta' kuntratti marbuta mal-blog, u l-ebda prova li r-reputazzjoni tiegħu fost il-"qarrej ordinarju u raġonevoli" kienet ġiet imħassra.
"Mingħajr prova li l-Kummissjoni... wissietu dwar il-kondotta tiegħu jew ikkunsidrat il-kondotta allegata bħala ksur potenzjali tar-regolamenti... tali opinjonijiet ma jistgħux jitqiesu bħala impatt ta' dannu serju," iddeċieda l-imħallef.
‘Tagħna Lkoll’
Il-qorti injorat ukoll l-ilmenti ta’ Agius dwar tikketti politiċi.
Mercieca kien irrefera għal Agius bħala “Tagħna Lkoll” u “kelliem għal gvern korrott”, u f’każ wieħed, “bully”.
Il-frażi “Tagħna Lkoll”, qal l-imħallef, filwaqt li spiss tintuża ironikament sabiex tindika benefiċjarji politiċi tal-Partit Laburista, ma timplikax intrinsikament li persuna hija “opportunista” jew “inkompetenti”.
Bl-istess mod, li ssejjaħ gvern “korrott” kien meqjus bħala kritika politika ġenerika li ma attribwietx personalment atti illegali lil Agius innifsu.
Huwa sab ukoll li d-deskrizzjoni ta’ Agius bħala bully kellha ftit potenzjal li tikkawża t-tip ta’ ħsara fir-reputazzjoni prevista mill-Att.
Kritika mmirata lejn il-kondotta tal-pulizija
Ħafna mill-aktar kritika qawwija ta’ Mercieca kienet immirata inqas lejn Agius personalment u aktar lejn il-kondotta u l-konsistenza tal-korp tal-pulizija, irrimarkat il-qorti.
L-artikli ssuġġerew li l-pulizija kienet segwiet lil xi individwi skont il-liġi tat-terapija ta’ konverżjoni filwaqt li għalqet għajnejha għal oħrajn.
Il-“messaġġ mhux daqshekk sottili” li kien għaddej mill-blog posts, qalet il-qorti, kien li l-pulizija setgħet aġixxiet b’mod differenti skont il-pożizzjoni politika ta’ persuna.
Dik il-kritika, iddeċidiet il-qorti, kienet tifforma parti minn dibattitu pubbliku leġittimu dwar l-infurzar tal-liġi u l-leġiżlazzjoni dwar l-ugwaljanza.
L-appell ġie miċħud fl-intier tiegħu, b’Agius ordnat iħallas l-ispejjeż legali fiż-żewġ każijiet.
-2.png)
