Żjara ta’ rutina fil-ħabs lejn l-aħħar tal-2024 inbidlet f’investigazzjoni interna estensiva wara li s-sieħba tal-priġunier ikkundannat Erin Tanti allegatament daħħlet test tat-tqala waqt żjara, u dan qanqal tfittxija għal min seta’ ffaċilita l-ksur tal-protokolli stretti tas-sigurtà.
Uffiċjali tal-Aġenzija għas-Servizzi Korrettivi (CSA) bdew investigazzjoni interna profonda wara li rċevew informazzjoni, madwar Novembru u Diċembru 2024, li s-sieħba ta’ Erin Tanti, Marisa Gallo, kienet daħħlet test tat-tqala fil-faċilità waqt żjara.
Minħabba li Tanti, li fl-2019 ġie kkundannat għal 20 sena u sitt xhur priġunerija, għadu qed jiskonta s-sentenza tiegħu, din l-iskoperta immedjatament qajmet dubji serji dwar x’seta’ seħħ.
Tanti, is-sieħba tiegħu Marisa Gallo u l-fundatur tal-Isptar St James, Josie Muscat, jinsabu mixlija li użaw, ittrasferixxew jew ifferrtilizzaw ċelloli ġerminali umani mingħajr awtorizzazzjoni f’Novembru 2024.
Il-COO Etienne Scicluna xehed li s-suspetti inizjali kienu ffukati fuq il-possibbiltà li kien hemm abbuż jew nuqqas ta’ attenzjoni matul il-perjodi ta’ leave mill-ħabs mogħtija lil Tanti.
Madankollu, verifiki sussegwenti dwar l-avvenimenti marbuta mal-leave ikkonfermaw li l-possibbiltà ta’ kuntatt sesswali matul dawk il-perjodi kienet “remota ħafna”.
Iż-żewġ membri tal-persunal li kellhom jakkumpanjaw lil Tanti waqt il-leave ġew intervistati separatament u kkonfermaw li ma kien hemm “ebda possibbiltà ta’ kuntatt sesswali”.
Wara li ġiet eskluża t-teorija tal-leave mill-ħabs, l-investigazzjoni ċċaqlaq l-attenzjoni tagħha fuq il-monitoraġġ ta’ telefonati rrekordjati li ġew estratti mis-sistema ta’ reġistrazzjoni tal-ħabs. L-analiżi ta’ dawn it-telefonati wriet indikazzjonijiet ta’ involviment ta’ persuni minn barra l-ħabs.
B’mod partikolari, konversazzjonijiet li kienu jinvolvu lit-tabib Christopher Cremona u lill-infermiera Doris Spiteri wrew li, meta kienu jiġu diskussi affarijiet sensittivi, it-ton tal-konversazzjoni kien jinbidel u r-referenzi kienu jinħbew jew jinbidlu b’mod deliberat.
Dawn is-sejbiet saħħew is-suspetti li individwi fi ħdan il-faċilità korrettiva, b’mod partikolari fiċ-ċentru mediku, kienu jafu u kienu qed jiffaċilitaw b’mod attiv l-attivitajiet taħt investigazzjoni.
Bħalissa għaddejjin proċeduri amministrattivi kontra Cremona, filwaqt li l-infermiera Doris Spiteri ammettiet il-proċeduri amministrattivi kontrieha.
Il-psikjatra Marija Axiak, li tmexxi sessjonijiet ta’ erba’ sigħat kull ġimgħa fil-Ħabs ta’ Kordin, xehdet li kienet saret familjari ma’ Erin Tanti u t-tħassib tiegħu dwar is-sieħba tiegħu li hija ikbar fl-età, u l-ansjetà tiegħu dwar li jkollu wild magħha.
Tanti, li ilu l-ħabs sa mill-2014, kien bagħat nota mill-ħabs f’nofs Ġunju 2024 biex jibda l-proċess.
Il-koppja, imħassba li Gallo kienet se jkollha 46 sena sa meta tintemm is-sentenza ta’ Tanti, talbet inseminazzjoni artifiċjali fil-klinika HOPE, iżda l-applikazzjoni ġiet finalment miċħuda mill-Embryo Protection Unit.
Il-qorti minn dakinhar ċaħdet it-talba tal-Aġenzija għas-Servizzi Korrettivi biex tiddaħħal fil-proċeduri bħala parte civile.
L-Ispetturi tal-Pulizija Lydon Zammit u Stephen Gulia qed imexxu l-prosekuzzjoni, filwaqt li l-avukati Jason Azzopardi, Joseph Bugeja u Nicolai Bugeja qed jirrappreżentaw lil Josie Muscat.
Erin Tanti u Marisa Gallo qed jiġu assistiti mill-avukat Matthew Xuereb.