Il-Partit Nazzjonalista laqa’ deċiżjoni li sabet lill-Ministru għall-Mobbiltà Sostenibbli Chris Bonett fi ksur tal-Kodiċi tal-Etika wara li uża d-Dipartiment tal-Informazzjoni tal-Gvern biex joħroġ stqarrija li, skont il-PN, kienet tinkludi attakki partiġġjani u allegazzjonijiet mhux sostanzjati.
Id-deċiżjoni ttieħdet mill-Kumitat Permanenti dwar l-Istandards fil-Ħajja Pubblika, li adotta r-rapport tal-Kummissarju għall-Istandards wara lment imressaq mid-deputati Nazzjonalisti Mark Anthony Sammut u Joe Giglio.
Il-Kummissarju kien diġà wissa lill-ministri li stqarrijiet maħruġa permezz tad-DOI għandhom ikunu oġġettivi u m’għandhomx jinkludu materjal partiġġjan, wara numru ta’ każijiet simili.
Il-PN qal li filwaqt li ministri oħra kienu skużaw ruħhom u taw assigurazzjonijiet li każijiet bħal dawn ma jerġgħux iseħħu, Bonett baqa’ ma jiddistingwix bejn ir-rwol tiegħu bħala ministru u dak tiegħu bħala membru ta’ partit politiku.
Ir-rapport ġie adottat waqt il-laqgħa tal-kumitat parlamentari tat-Tnejn wara li ż-żewġ membri nominati mill-Prim Ministru, il-Ministri Byron Camilleri u Jonathan Attard, astjenew. Iż-żewġ membri sostituti nominati mill-Kap tal-PN Alex Borg, Paula Mifsud Bonnici u Michael Piccinino, ivvutaw favur.
Il-Partit Nazzjonalista esprima wkoll diżappunt li, fi kliemu, il-gvern għadu qed ikaxkar saqajh biex jagħti saħħa legali lil linji gwida rakkomandati mill-Uffiċċju tal-Kummissarju għall-Istandards.
Dawn il-linji gwida jispjegaw kif għandu jiġi interpretat il-Kodiċi tal-Etika għall-ministri u s-segretarji parlamentari, b’mod partikolari fir-rigward ta’ reklamar tal-gvern u materjal promozzjonali.
Skont il-PN, in-nuqqas li dawn jiġu inkorporati formalment wassal għal tilwim ripetut dwar rapporti tal-Kummissarju għall-Istandards relatati ma’ allegat użu ħażin ta’ reklamar tal-gvern. Fil-laqgħa tat-Tnejn biss, il-kumitat ikkunsidra tliet rapporti ta’ dan it-tip.
Il-partit qal li l-Ispeaker Carmelo Abela “mexxa fuq il-passi tal-predeċessur tiegħu” billi vvota kontra t-tliet rapporti.
Il-PN fakkar li fl-2021 l-eks Speaker Anġlu Farrugia kien astjena fuq rapport simili għax ma kienx hemm linji gwida li jistabbilixxu kriterji ċari biex jiddistingwu bejn reklamar leġittimu tal-gvern u pubbliċità personali għall-ministri.
Ftit xhur wara, il-Kummissarju għall-Istandards ippubblika dokument b’linji gwida dwar kif għandu jiġi interpretat il-Kodiċi tal-Etika f’dan il-qasam. Il-PN qal li d-dokument tqassam lill-Membri Parlamentari kollha u ma tqajmu l-ebda oġġezzjonijiet.
Madankollu, il-partit qal li kemm Farrugia kif ukoll l-Ispeaker attwali Carmelo Abela minn dak iż-żmien ivvutaw kontra rapporti tal-Kummissarju li sabu ksur etiku minn ministri jew segretarji parlamentari fuq l-użu ta’ fondi pubbliċi għal reklamar u promozzjoni personali.
Skont il-PN, il-ġustifikazzjoni li tingħata hi li dawn il-linji gwida m’għandhomx saħħa legali, filwaqt li fl-istess ħin il-gvern ma ħax passi biex idaħħalhom formalment fil-Kodiċi tal-Etika.
Il-partit sostna li dan ħoloq sitwazzjoni fejn ministri u segretarji parlamentari jistgħu jinjoraw dawn ir-regoli mingħajr konsegwenzi effettivi, partikolarment meta l-kumitat jirrifjuta rapport permezz tal-vot deċiżiv tal-Ispeaker minkejja sejbiet ta’ ksur mill-Kummissarju.
Filwaqt li rrikonoxxa li xi ministri msemmija f’rapporti bħal dawn skużaw ruħhom volontarjament u f’xi każijiet ħallsu lura fondi, il-PN qal li oħrajn komplew jirrepetu l-istess imġiba.
Il-Partit Nazzjonalista għalhekk talab lill-gvern jadotta mingħajr aktar dewmien il-linji gwida tal-Kummissarju għall-Istandards, filwaqt li sostna li sakemm dan ma jsirx, ministri u segretarji parlamentari se jibqgħu jistgħu jaġixxu mingħajr konsegwenzi f’dan il-qasam.
