Il-kampanja Ġustizzja għal Artna laqgħet id-dokument ta' konsultazzjoni pubblika dwar ir-riforma tal-appelli tal-ippjanar, u qalet li finalment jintroduċi r-riforma li ilha tisħaq għaliha. Fl-istess waqt, wissiet lill-gvern biex ma jagħmilx bidliet tal-aħħar minuta biex jakkomoda "interessi b'saħħithom li qed jaħdmu minn wara l-kwinti."
Fi stqarrija, il-kampanja qalet li, kuntrarjament għall-abbozzi ta' riforma "kumplessi u malizzjużi" ppreżentati s-sena li għaddiet, il-proposti l-ġodda huma ċari u jilħqu l-għan tagħhom: li jissospendu x-xogħlijiet ta' kostruzzjoni matul il-proċess kollu tal-appell u jagħmlu l-proċess aktar effiċjenti għall-partijiet kollha.
Il-kampanja qalet li ilha ssejjaħ għal din ir-riforma wara li rat individwi u komunitajiet jiġu mċaħħda mill-ġustizzja, anke meta jirnexxielhom jikkontestaw b'suċċess deċiżjonijiet illegali tal-Awtorità tal-Ippjanar.
Id-dokument ta' konsultazzjoni jasal tliet snin wara li l-Prim Ministru Robert Abela kien wiegħed li jirriforma s-sistema tal-appelli sabiex ix-xogħlijiet ma jkunux jistgħu jibdew qabel ma jintemmu l-appelli kollha.
F'Mejju tal-2023, Abela kien wiegħed li jibdel il-liġi biex ix-xogħlijiet ta' kostruzzjoni jiġu sospiżi matul l-appelli. Għalkemm il-Kabinett kien approva abbozz ta' riforma f'Settembru tal-istess sena u nfetħet konsultazzjoni pubblika, il-miżuri qatt ma ġew implimentati.
Is-sena li għaddiet, il-gvern ippreżenta din il-miżura bħala parti minn pakkett ferm usa' ta' riformi fl-ippjanar li qajmu kontroversja kbira. L-Abbozzi tal-Liġi 143 u 144 kienu jillimitaw is-setgħat tal-qrati li jirrevokaw permessi, jagħtu aktar diskrezzjoni lill-bordijiet tal-ippjanar biex jiddevjaw mill-politiki eżistenti u jillimitaw l-appelli biss għall-oġġezzjonijiet li jkunu tqajmu qabel ma jinħareġ il-permess.
Dawn il-proposti kienu ġew ikkundannati minn għaqdiet ambjentali u organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili bħala "wishlist tal-iżviluppaturi". Sussegwentement kien twaqqaf bord ta' konsultazzjoni biex jintlaħaq kompromess, iżda ma ntlaħaq l-ebda qbil. Bl-xoljiment tal-Parlament qabel l-elezzjoni ġenerali, iż-żewġ abbozzi skadew u issa jridu jerġgħu jitressqu fil-leġiżlatura l-ġdida.
Skont is-sistema attwali, ix-xogħlijiet jistgħu jibdew fuq il-bażi ta' permess maħruġ mill-Awtorità tal-Ippjanar, anke jekk dak il-permess ikun qed jiġi kkontestat quddiem it-Tribunal ta' Reviżjoni tal-Ambjent u l-Ippjanar jew il-qrati.
Ġustizzja għal Artna qalet li din is-sitwazzjoni ċċaħħad lill-appellanti mid-drittijiet tagħhom u tippermetti lill-iżviluppaturi jagħmlu profitt minn binjiet mibnija fuq il-bażi ta' permessi li jkunu nħarġu bi ksur tal-liġijiet u l-politiki tal-ippjanar.
Il-kampanja esprimiet it-tama li r-riforma tiġi approvata mill-aktar fis u appellat lill-gvern biex ma jintroduċix tibdil tal-aħħar minuta biex jissodisfa interessi partikolari.
Żiedet li s-sospensjoni tax-xogħlijiet matul l-appelli hija biss il-minimu meħtieġ biex is-sistema tal-ippjanar tkun aktar ġusta, filwaqt li insistiet li hemm bżonn ta' aktar riformi, fosthom infurzar aktar effettiv, reviżjoni ta' politiki li jiffavorixxu lill-iżviluppaturi u l-istabbiliment ta' awtoritajiet u bordijiet tassew indipendenti.
L-istqarrija ġiet iffirmata f'isem BirdLife Malta, Din l-Art Ħelwa, Flimkien għal Ambjent Aħjar, Friends of the Earth Malta, Front Żgħażagħ għall-Ambjent, Għawdix, Moviment Graffitti, Nature Trust Malta, ir-Ramblers' Association of Malta u Wirt Għawdex.
.png)
