Malta ma kinitx fost il-11-il pajjiż tal-Unjoni Ewropea li appoġġjaw proposta biex il-Kummissjoni Ewropea tressaq restrizzjonijiet kummerċjali fuq prodotti li ġejjin minn insedjamenti Iżraeljani illegali fix-Xatt tal-Punent okkupat.
Kif żvelat MaltaToday, Malta minflok favur li kwalunkwe restrizzjoni tiġi adottata permezz tal-Politika Estera u ta' Sigurtà Komuni (CFSP) tal-UE, li tirrikjedi qbil unanimu bejn l-istati membri – triq li hija meqjusa diffiċli ħafna biex tintlaħaq.
Il-proposta kienet qed tfittex li tintroduċi restrizzjonijiet fuq prodotti li joriġinaw minn dawn l-insedjamenti, fejn organizzazzjonijiet internazzjonali ilhom iwissu dwar l-espansjoni tal-kolonji, il-konfiska tal-art, il-vjolenza mill-kolonizzaturi u ksur tad-drittijiet tal-bniedem.
Il-kwistjoni ġiet diskussa qabel u matul il-laqgħa tal-Kunsill tal-Affarijiet Barranin tal-UE tat-13 ta' Lulju.
Malta minflok qalet li tippreferi li kwalunkwe restrizzjoni tiġi adottata permezz tal-Politika Estera u ta' Sigurtà Komuni (CFSP) tal-UE, li tirrikjedi qbil unanimu bejn il-27 stat membru.
Sors tal-Gvern qal li Malta tqis dawn ir-restrizzjonijiet bħala deċiżjoni politika li għandha tittieħed permezz tal-qafas tal-politika barranija sabiex ikun hemm aktar ċertezza legali.
Madankollu, l-istess sors insista li dan m'għandux jiġi interpretat bħala oppożizzjoni għar-restrizzjonijiet fuq prodotti mill-insedjamenti illegali.
Skont is-sors, il-Ministru għall-Affarijiet Barranin Chris Fearne m'għandu l-ebda intenzjoni jostakola inizjattivi oħra li jistgħu jwasslu biex jitwaqqfu dawn l-importazzjonijiet permezz tar-regoli tal-kummerċ.
"Ġejna mistoqsija u weġibna," qal is-sors, filwaqt li spjega li Malta sempliċement indikat il-mekkaniżmu legali li tippreferi.
Il-kwistjoni qed tqajjem dibattitu fl-UE dwar jekk dawn ir-restrizzjonijiet għandhomx jiġu introdotti bħala miżura kummerċjali, li tista' tiġi approvata b'maġġoranza kwalifikata, jew bħala deċiżjoni ta' politika barranija li teħtieġ qbil unanimu.
Il-Kap tad-Diplomazija tal-UE, Kaja Kallas, qalet li s-Servizz Legali tal-Kunsill huwa tal-fehma li r-restrizzjonijiet jistgħu jiġu adottati permezz tal-proċedura tal-kummerċ b'maġġoranza kwalifikata, jekk ikun hemm biżżejjed appoġġ politiku.
Min-naħa tiegħu, Martin Konečný, direttur tal-European Middle East Project (EuMEP), qal li l-pożizzjoni ta' Malta kienet sorprendenti fid-dawl tal-appoġġ tagħha fil-passat għad-drittijiet Palestinjani u għall-opinjoni konsultattiva tal-Qorti Internazzjonali tal-Ġustizzja tal-2024.
Huwa sostna li l-insistenza fuq l-unanimità tfisser, fil-prattika, li x'aktarx ma tittieħed l-ebda azzjoni, peress li xi stati membri bħal il-Ġermanja u r-Repubblika Ċeka x'aktarx jimblukkaw kwalunkwe deċiżjoni ta' dan it-tip.