L-elezzjonijiet każwali tal-Partit Nazzjonalista mistennija jkollhom impatt dirett fuq kemm se jiżdied id-daqs tal-Parlament permezz tal-mekkaniżmu korrettiv tal-ġeneru.
Jekk nhar it-Tlieta l-PN jeleġġi mara oħra fil-Kamra tad-Deputati, il-mekkaniżmu jista’ ma jkollux għalfejn jalloka l-massimu ta’ 12-il siġġu addizzjonali previsti mil-liġi.
Bħalissa hemm 14-il mara eletta fil-Parlament wara li l-Partit Laburista eleġġa erba’ kandidati nisa waqt l-elezzjonijiet każwali tal-Ġimgħa. Ramona Attard, Naomi Cachia, Rebecca Buttigieg u Mariah Meli kollha kisbu siġġu fil-Kamra tad-Deputati, u b’hekk żdied in-numru ta’ deputati nisa.
Jekk wara l-elezzjonijiet każwali tal-PN in-numru ta’ nisa eletti jitla’ għal 15, il-kalkolu tal-mekkaniżmu tal-ġeneru jista’ jinbidel.
Il-mekkaniżmu korrettiv jidħol fis-seħħ meta n-nisa jirrappreżentaw inqas minn 40% tad-deputati eletti mill-partiti li jkunu kisbu rappreżentanza parlamentari. Wara l-elezzjoni ġenerali tat-30 ta’ Mejju u l-applikazzjoni tal-mekkaniżmu ta’ proporzjonalità, il-Parlament huwa magħmul minn 67 siġġu.
Erbgħin fil-mija ta’ 67 jammonta għal 26.8 siġġu. Jekk il-Parlament ikun fih 15-il mara eletta qabel ma jidħol fis-seħħ il-mekkaniżmu tal-ġeneru, iż-żieda ta’ 12-il deputata oħra twassal biex jinqabeż il-livell meħtieġ biex jintlaħaq il-bilanċ previst mill-Kostituzzjoni.
Jekk din l-interpretazzjoni tiġi adottata mill-Kummissjoni Elettorali u mir-rappreżentanti tal-partiti, il-mekkaniżmu jkun jeħtieġ iżid biss 10 siġġijiet ġodda, ħamsa għal kull partit, minflok il-massimu ta’ 12-il siġġu.
Madankollu, jekk il-figura ta’ 26.8 tiġi mdawra għal 27 siġġu, allura l-mekkaniżmu jista’ xorta jalloka s-6 siġġijiet addizzjonali għal kull partit, jiġifieri total ta’ 12-il siġġu.
L-elezzjonijiet każwali tal-PN se jsiru nhar it-Tlieta li ġej. S’issa, Graziella Attard Previ hija l-unika kandidata mara li ressqet in-nomina tagħha, għalkemm il-proċess għadu miftuħ.
Il-mekkaniżmu korrettiv tal-ġeneru ddaħħal permezz ta’ emendi kostituzzjonali approvati fl-2021 u ġie applikat għall-ewwel darba wara l-elezzjoni ġenerali tal-2022. L-għan tiegħu huwa li jżid ir-rappreżentanza tan-nisa fil-Parlament, fejn storikament kienu sottorappreżentati.
L-elezzjoni ta’ din is-sena diġà wriet żieda sinifikanti fin-numru ta’ nisa eletti. Fil-fatt, in-numru ta’ kandidati nisa li kkontestaw l-elezzjoni tela’ għal 29.2% tal-kandidati kollha, meta mqabbel ma’ 24.6% fl-2022 u 11.1% biss fl-2008.
Barra minn hekk, mill-14-il mara li kisbu siġġu fil-Parlament qabel ma ġie applikat il-mekkaniżmu korrettiv, ħamsa kienu daħlu għall-ewwel darba fil-Kamra tad-Deputati permezz tal-istess mekkaniżmu wara l-elezzjoni tal-2022, indikazzjoni li l-miżura qed tgħin biex aktar nisa jidħlu fil-politika attiva.
