Ir-Renju Unit qiegħed joqrob lejn l-implimentazzjoni ta' wieħed mill-aktar kontrolli estensivi tat-tabakk fid-dinja, hekk kif il-Liġi dwar it-Tabakk u l-Vapes tal-Parlament qiegħda fil-qrib sabiex tingħata l-approvazzjoni rjali taħt ir-Re Karlu III.
Skont il-liġi l-ġdida, tfal ta’ 17-il sena jew iżgħar qatt ma jitħallew legalment jixtru sigaretti jew prodotti oħra tat-tabakk, u b’hekk effettivament jitneħħa gradwalment il-bejgħ legali tat-tabakk għal kull min twieled fl-1 ta' Jannar 2009 jew wara.
F’kummenti ma’ din il-gazzetta, il-kelliem tal-Partit Nazzjonalista għas-Saħħa Stephen Spiteri qal li miżuri bħal dawn għandhom jiġu kkunsidrati, iżda jinnota kontradizzjoni fil-fatt li Malta ssegwi l-linja tar-Renju Unit meta wieħed jikkunsidra l-fatt li Malta ddekriminalizzat l-użu tal-kannabis fl-2021.
Kif se taħdem il-projbizzjoni tal-età
Mill-1 ta’ Jannar 2027, l-età legali għax-xiri tat-tabakk fir-Renju Unit se tiżdied b’sena kull sena, li jfisser li l-limitu se jitla’ gradwalment minn 18 għal 19, 20, u lil hinn. Minħabba din iż-żieda kontinwa fl-età, l-adolexxenti mwielda wara l-2009 qatt mhu se jilħqu l-età meħtieġa skont il-liġi, u b’hekk ma jkunux eleġibbli b’mod permanenti biex jixtru s-sigaretti. Il-gvern jistma li l-politika tista’ tgħin sabiex tnaqqas in-numru ta’ adulti li jpejpu b’madwar 1.7 miljun sal-2075.
Restrizzjonijiet fuq il-vapes, ir-reklamar u l-ispazji pubbliċi
Il-leġiżlazzjoni tkopri wkoll prodotti tal-vaping orjentati lejn iż-żgħażagħ, bil-vapes li jintremew diġà pprojbiti fir-Renju Unit qabel il-projbizzjoni usa’. Il-Ministri se jiksbu setgħat biex jirregolaw il-prodotti tat-tabakk u n-nikotina, inklużi togħmiet, imballaġġ, u wirjiet, u sabiex jespandu ż-żoni ħielsa mit-tipjip u l-vape li issa huma fis-seħħ.
Il-projbizzjoni eżistenti tat-tipjip ġewwa se tiġi estiża għal ħafna spazji pubbliċi barra, inklużi ġonna pubbliċi, żoni barra l-iskejjel, u sptarijiet, u l-vaping se jkun ipprojbit ukoll f'dawn iż-żoni skont ir-regoli tat-tipjip.
Il-vaping ġewwa l-karozzi se jkun illegali jekk xi ħadd taħt it-18-il sena jkun preżenti, u dan huwa konformi mar-regoli dwar it-tipjip li ilhom fis-seħħ. Madankollu, il-miżuri ma jipprojbixxux it-tipjip fi djar privati jew f’postijiet fil-beraħ bħal pubs u bajjiet, li jibqgħu eżentati mir-regoli l-ġodda.
Infurzar, reġistrazzjoni u penali
Il-gvern se jintroduċi sistema ta’ reġistrazzjoni nazzjonali għall-prodotti kollha tat-tipjip u tal-vaping li jidħlu fir-Renju Unit, u b’hekk jissikka l-kontroll fuq dak li jasal fis-suq.
Il-bejjiegħa jistgħu jaffaċċjaw penali finanzjarji jekk ibigħu lil xi ħadd li mhux intitolat li jixtri prodotti tat-tabakk jew tan-nikotina, inklużi kontrolli tal-verifika tal-età li ma jgħaddux. Il-Ministri jgħidu li l-abbozz ta’ liġi huwa mfassal, kemm sabiex inaqqas l-użu tat-tabakk fost iż-żgħażagħ, kif ukoll sabiex iżid il-konformità fost il-ħwienet u l-bejjiegħa online.
Reazzjoni politika u pubblika
L-Abbozz dwar it-Tabakk u l-Vapes gawda appoġġ wiesa’ minn diversi partiti, bil-Membri Parlamentari Laburisti, Konservattivi, u Liberali Demokratiċi jappoġġjaw fil-biċċa l-kbira l-qafas tal-“ġenerazzjoni ħielsa mit-tipjip” minkejja dibattiti preċedenti dwar il-mekkaniżmu eżatt taż-żieda fl-età.
Il-Ministru tas-Saħħa Wes Streeting iddeskriva l-liġi bħala “mument storiku għas-saħħa tan-nazzjon”, u wiegħed ġenerazzjoni protetta mill-vizzju tul il-ħajja.
Stħarriġ tal-opinjoni pubblika kkummissjonat minn attivisti tas-saħħa juri li madwar żewġ terzi tal-adulti fir-Renju Unit jappoġġjaw il-projbizzjoni ġenerazzjonali, bil-maġġoranza ta’ dawk li jpejpu bħalissa jappoġġjawha.
Gruppi kummerċjali bħall-British Retail Consortium laqgħu l-protezzjonijiet tas-saħħa iżda jwissu dwar sfidi ta’ infurzar u riskji potenzjali tas-suq l-iswed jekk il-penali ma jkunux ibbilanċjati b’appoġġ prattiku għall-bejjiegħa.
Paraguni internazzjonali: New Zealand u oħrajn
Il-pjan tar-Renju Unit jirrifletti mill-qrib il-passi meħuda minn New Zealand, li għaddiet l-Att ta’ Emenda tal-2022 dwar l-Ambjenti Ħielsa mit-Tipjip u l-Prodotti Regolati, li jipprojbixxi l-bejgħ tat-tabakk affumikat lil kull min twieled fl-1 ta' Jannar 2009 jew wara u jnaqqas drastikament l-għadd ta' bejjiegħa tat-tabakk liċenzjati.
Madankollu, l-aġenda oriġinali ta’ New Zealand “Smokefree 2025” minn dakinhar ġiet imnaqqsa minn bidla fil-gvern, u dan ħassar l-immaġni preċedenti tal-ewwel darba fid-dinja.
Pajjiżi oħra, inklużi l-Kanada u diversi stati membri tal-Unjoni Ewropea, introduċew limiti aktar stretti tal-età tal-vape u projbizzjonijiet fuq ir-reklamar, iżda l-mudell tal-età tal-bejgħ li dejjem jiżdied fir-Renju Unit huwa fost l-aktar ambizzjuż.
Dawk li jappoġġjawh jargumentaw li l-approċċ tar-Renju Unit jista’ jsir pjan globali, filwaqt li l-kritiċi jinsistu li kwalunkwe suċċess jiddependi fuq infurzar robust, aċċess għal appoġġ għall-waqfien mit-tipjip, u trattament ġust għan-negozji ż-żgħar.
