L-Arċisqof ta’ Malta Charles Scicluna kkritika b’mod qawwi deċiżjoni riċenti tal-Kummissarju għall-Istandards fil-Ħajja Pubblika, u qal li “bilkemm wieħed jemmen” kif deputat parlamentari mhux marbut etikament jgħid il-verità.
F’kumment fuq il-midja soċjali, l-Arċisqof iddeskriva interpretazzjoni “pożittivista” tal-liġi bħala “insult għad-diċenza umana”, b’reazzjoni għal deċiżjoni li tgħid li l-Membri Parlamentari m’għandhomx obbligu formali li jkunu veritieri fid-diskors pubbliku tagħhom.
Il-kontroversja nħolqot wara rapport ippubblikat din il-ġimgħa mill-Kummissarju Joe Azzopardi, li waqqaf investigazzjoni dwar allegazzjonijiet li d-Deputata tal-Oppożizzjoni Claudette Buttigieg tat informazzjoni falza dwar proġett kbir ta’ trattament tal-iskart. Azzopardi kkonkluda li, minkejja li Buttigieg tat “impressjoni falza” dwar dak li kien jgħid studju ambjentali dwar faċilità proposta ta’ trattament termali fil-Magħtab, l-aġir tagħha ma kienx jikser il-kodiċi ta’ etika li jirregola lill-MPs.
Fir-rapport tiegħu, il-Kummissarju spjega li skont ir-regoli eżistenti, il-Membri Parlamentari mhumiex soġġetti għal obbligu espliċitu ta’ verità. Dan minħabba li fil-kodiċi ta’ etika għall-ministri hemm inkluż l-obbligu tal-onestà, filwaqt li dan ma jinstabx fil-kodiċi applikabbli għall-MPs.
Anke l-NGO Repubblika esprimiet tħassib dwar id-deċiżjoni, u sostniet li l-istandards etiċi m’għandhomx jitkejlu biss fuq interpretazzjoni litterali ta’ dak li hemm miktub. L-għaqda qalet li hemm bżonn kultura ta’ integrità fil-ħajja pubblika, ibbażata fuq l-aspettattiva raġonevoli tal-pubbliku li r-rappreżentanti eletti tagħhom ifittxu l-verità u ma jqarqux bin-nies.
Repubblika qalet li d-deċiżjoni turi kemm il-qafas etiku attwali huwa nieqes, u saħqet dwar l-urġenza li jiġi aġġornat il-Kodiċi ta’ Etika għall-Membri Parlamentari. Skont l-NGO, għandu jkun hemm obbligi ċari li jirriflettu n-normi fundamentali tad-demokrazija, fosthom il-verità, l-onestà fil-komunikazzjoni pubblika u r-responsabbiltà għal min jqarraq bl-informazzjoni.
L-għaqda wissiet ukoll dwar ir-riskju li l-istandards jitnaqqsu għal eżerċizzju ta’ interpretazzjonijiet tekniċi, minflok ma jkunu qafas ta’ prinċipji li jiggwidaw l-imġiba ta’ dawk fil-kariga pubblika, u saħqet li l-irwol tal-istituzzjonijiet tal-integrità hu li jiżguraw onestà u rispett lejn il-fiduċja demokratika mogħtija miċ-ċittadini.
