L-Iran ħabbar li reġa’ daħħal fis-seħħ kontroll strett fuq l-Istrett ta’ Hormuz, wara li l-Istati Uniti rrifjutaw li jneħħu l-imblokk fuq portijiet Iranjani fil-Golf Persjan — żvilupp li qed jerġa’ jqanqal tħassib dwar l-istabbiltà ekonomika globali.
F’stqarrija, il-kmand konġunt tal-forzi armati Iranjani qal li “l-kontroll tal-Istrett ta’ Hormuz reġa’ lura għall-istat preċedenti tiegħu”, u li dan il-passaġġ strateġiku issa jinsab taħt “ġestjoni u kontroll strett” mill-militar Iranjan.
L-Istrett ta’ Hormuz, li huwa wieħed mill-aktar rotot marittimi importanti fid-dinja għall-esportazzjoni taż-żejt, kien diġà ġie ddikjarat effettivament magħluq mill-Iran fit-28 ta’ Frar, ftit wara l-bidu tal-attakki Amerikani. Dak iż-żmien, l-awtoritajiet Iranjani kienu speċifikaw li bastimenti setgħu jgħaddu biss b’permess tagħhom — u mhux jekk kienu marbuta mal-Istati Uniti jew ma’ Iżrael.
Fil-prattika, ftit ħafna vapuri għaddew minn dan il-passaġġ, b’disturb kbir fuq il-kummerċ internazzjonali u żieda qawwija fil-prezzijiet tal-enerġija.
Aktar kmieni din il-ġimgħa, il-Ministru għall-Affarijiet Barranin Iranjan, Abbas Araghchi, kien ħabbar li l-istrett se jkun “kompletament miftuħ” għal vapuri kummerċjali matul il-perjodu ta’ waqfien mill-ġlied ta’ 10 ijiem fil-Libanu. Madankollu, il-flotta navali tal-Gwardja Rivoluzzjonarja Iżlamika (IRGC) imponiet kundizzjonijiet ċari, inkluż il-ħtieġa ta’ awtorizzazzjoni minn qabel biex bastimenti jgħaddu.
Il-President tal-Parlament Iranjan, Mohammad Bagher Ghalibaf, kien ukoll wissa li l-istrett jerġa’ jingħalaq jekk l-Istati Uniti ma jneħħux l-imblokk tagħhom, filwaqt li semma li kwalunkwe passaġġ ikun permess biss minn rotot speċifiċi u taħt kontroll Iranjan.
Għalkemm kien hemm sinjali ta’ ftit moviment ta’ vapuri — partikolarment is-Sibt filgħodu — dan baqa’ limitat ħafna. Il-President Amerikan Donald Trump irringrazzja lill-Iran talli fetħu l-passaġġ temporanjament, iżda sostna li l-Istati Uniti mhux se jneħħu l-imblokk fuq portijiet Iranjani sakemm ma jintlaħaqx ftehim.
Il-militar Iranjan qal li kien “aġixxa b’rieda tajba” meta ppermetta l-passaġġ limitat ta’ numru żgħir ta’ tankers u vapuri kummerċjali, iżda akkuża lill-Istati Uniti li komplew bil-miżuri restrittivi tagħhom. Skont l-istess stqarrija, is-sitwazzjoni fl-istrett se tibqa’ taħt kontroll strett sakemm ma jkunx hemm libertà sħiħa ta’ moviment lejn u mill-Iran.
Min-naħa tagħha, il-Kmand Ċentrali tal-Istati Uniti qalet li mill-bidu tal-imblokk fit-13 ta’ April, 21 bastiment daru lura u reġgħu marru lejn l-Iran minħabba r-restrizzjonijiet.
Trump indika li l-imblokk jista’ jitneħħa ladarba jintlaħaq ftehim, u esprima fiduċja li dan jista’ jseħħ fil-futur qarib. Fl-istess ħin, huwa ċaħad rapporti li l-Iran jista’ jintroduċi tariffi jew ħlasijiet għall-passaġġ mill-istrett, u qal b’mod ċar li dan mhux se jkun permess.
Madankollu, il-kumpaniji ewlenin tat-tbaħħir qed jibqgħu kawti, b’inċertezza dwar is-sigurtà u l-kundizzjonijiet tal-passaġġ. Hekk kif it-tensjonijiet jibqgħu għoljin, l-Istrett ta’ Hormuz jerġa’ jsib ruħu fil-qalba ta’ kunflitt li jista’ jkollu konsegwenzi globali.
.jpg)
