Politika Kronaka Soċjali Intervisti Zekzik Poodle Għawdex Qrati u Pulizija Kummerċjali

Iż-żgħir u l-batut fuq l-aġenda Ewropea

James J. Piscopo / 27 t'April 2014 14:19
Mario Farrugia Borg għandu 43 sena u minn Ħal Qormi
Fit-tieni sular ta’ Kastilja, ftit passi ’l bogħod mill-uffiċċju tal-Prim Ministru niltaqa’ ma’ Mario Farrugia Borg, kandidat Laburista għall-Parlament Ewropew u wieħed mis-segretarji ta’ Joseph Muscat. 

Madwar mejda mimlija karti u lmenti minn nies li qed jitolbu intervent mill-Prim Ministru, Farrugia Borg jgħid li l-Gvern ma nesiex l-inġustizzji li saru matul is-snin imma kien hemm prioritajiet nazzjonali oħra fosthom it-traħħis tad-dawl u l-ilma. 

Il-kandidat Laburista mhux meqjus bħala wieħed mill-favoriti li jkun elett fi Brussell, imma dan ma jaqtagħlux qalbu biex ikompli jaħdem sal-aħħar u jikkonvinċi l-votanti jivvutaw għalih u għall-partit.

X’kien li ħajrek tikkontesta għall-elezzjonijiet tal-Parlament Ewropew?

Kien il-Prim Ministru li talabni nikkontesta u nammetti li sa dak il-mument ma kinitx tgħaddili minn rasi. Kont ħdimt il-kampanja elettorali mill-kwartieri u qatt ma ddejjaqt li naħdem minn ġewwa. Meta bagħat għalija l-Prim Ministru spjegali għalfejn xtaqni u wara din id-diskussjoni, ħassejt li kienet okkażjoni biex nimbotta temi li jolqtu liż-żgħir u lil batut mhux biss fuq l-aġenda tal-politika lokali iżda wkoll fuq dik Ewropea.

X’taħseb li ra fik il-Prim Ministru? Għalfejn ried il-kandidatura tiegħek?

Naħseb aħjar issaqsi lilu. Imma li naħdem fis-segretarjat tiegħu tfisser li ngawdi l-fiduċja tiegħu għax kieku miniex hawn. Kien ukoll pass naturali wara li għent fil-kampanja u dħalt fis-segretarjat. Imma jekk ikolli ngħid, naħseb li fehem li għandi lealtà assoluta lejh u lejn il-partit Laburista…

Il-lealtà assoluta lejn il-partiti kienet diskussa ħafna fl-aħħar snin b’mod speċjali fl-aħħar sena tal-amministrazzjoni Gonzi; kemm għadha rilevanti l-lealtà lejn il-partit illum il-ġurnata?

Importanti ħafna, jekk m’intix lest li tkun leali lejn il-partit allura għandek tikkontesta bħala indipendenti. Partit iġib l-isem miegħu, huwa grupp ta’ nies bl-istess ideat avolja ma jfissirx li kulħadd se jaqbel dejjem. Imma jekk tħoss li l-partit m’għandux l-istess prinċipji tiegħek mela warrab. Fuq kollox, l-interess nazzjonali għandu dejjem jiġi l-ewwel.

…kif għamilt int mill-PN għall-PL?

Jien ma qlibtx mil-lum għal għada. Vera għamilt żmien meta mmilitajt fil-partit Nazzjonalista fit-tmeninijiet u d-disgħinijiet… imma għamilt ukoll għaxar snin wieqaf mill-politika. F’dak iż-żmien wieqaf kont inħoss x’jiġbidni biex nerġa’ mmur lura fil-partit Laburista, fuq kollox kont imrobbi minn nanniet Mintoffjani ħorox. Imma ma kontx konvint. Kien meta ħa t-tmexxija Joseph Muscat li bdejt inħoss din ix-xewqa titqawwa. Inqabbel dak li ġrali mal-parabbola tal-iben il-ħali, dak l-iben li telaq mid-dar għax ħaseb li se jkun aħjar x’imkien ieħor iżda kien żbaljat. Soċjalist u xellugi bqajt dejjem.

"“Qed nieħu l-kandidatura bħala avventura, qed naħdem daqslikieku kont favorit imma qed inżomm saqajja mal-art”"
James J. Piscopo
Il-kandidatura għall-Parlament Ewropew hu d-debutt politiku tiegħek. Ma taħsibx li bdejt bl-iebes mal-ewwel?

Iva, minn dejjem kont ngħid li għal kandidat żewġ distretti huma ħafna aħseb u ara għalina li nikkontestaw it-tlettax li huma. Imma mhux waħdi bid-debutt, hemm kandidati oħra li qatt ma kkontestaw elezzjoni. 

Hi xi ħaġa massiva biex taħdem tlettax-il distrett, umanament mhux possibli li tiltaqa ma’ kulħadd. Xi kultant issaqsi kif ħa jirnexxielek tiltaqa’ mal-akbar ammont ta’ votanti filwaqt li taċċetta l-limiti tiegħek. 

Mario Farrugia Borg x’għandu differenti minn kandidati oħra? 

L-ewwel nett jien parti minn tim b’kandidati validissimi. Jekk issaqsini fuqiex nemmen jien ngħidlek fuq il-kuntatt man-nies. Il-politiku postu biex jisma’, jifhem, u jipprova jgħin lin-nies. Politiku li tikbirlu rasu u jinqata’ man-nies għandu jinqata’ wkoll mill-politika. 

Tħoss li Muscat uża l-kandidatura tiegħek biex jattira faxxa partikolari tas-soċjetà?

Kull kandidat se jattira faxex partikolari tas-soċjetà, però kull kandidat jaf li ma jistax jibbaża fuq settur wieħed biss. Kull kandidat jaf li jrid jipprova jieħu voti minn faxex oħra.

Xi jkun riżultat pożittiv għalik f’din l-elezzjoni?

Qed nieħu l-kandidatura bħala avventura, qed naħdem daqslikieku kont favorit imma qed inżomm saqajja mal-art. Mhux qed nagħmel għanijiet ta’ nkunx elett jew le, jew ammont ta’ voti. Imma ovvjament nagħmel li nista’ biex nikseb l-aħjar rizultat possibli kemm għalija u kemm għall-ġid tal-partit. 

Kemm taħseb se jkun fattur importanti fl-elezzjonijiet dawk il-Laburisti li qed jheddu li jastjenu għax għadhom mhux moqdija wara 25 sena?

Bla dubju kull vot hu importanti. Imma kif qal l-Erbgħa li għadda l-Prim Ministru, l-ewwel bdejna nindirizzaw temi li jolqtu l-mases, bħal kontijiet tad-dawl u ilma. Imbagħad ħdimna għal minoranzi li jaffettwaw faxex kbar fis-soċjetà, bħall-unjoni ċivili. Issa nindirizzaw it-temi li jolqtu l-individwi. 

25 sena ta’ gvern Nazzjonalista tfisser ħafna nies imweġġgħin għax kienu ddiskriminati sempliċiment għax Laburisti. F’25 sena dawn tilfu ħafna. Kulħadd irid jifhem li kulma ilna fil-gvern sena u xahrejn u rridu l-ħin biex insolvu dawn l-inġustizzji. Però l-prestazzjoni tal-gvern kienet waħda brillanti u min ma jivvutax minħabba hekk irid jifhem li jkun qed jobżoq għas-sema biex jiġi f’wiċċu. 

Ma taħsibx li sfortunatament dan juri li l-politika Maltija għadha mtappna bil-klijenteliżmu?

Malta żgħira u kulħadd jaf lil xulxin, hi parti mill-kultura tagħna li jekk ħdimt għal xi ħadd tistenna li dan jgħinek meta tkun fil-bżonn. Ma nara xejn ħażin fiha sakemm dak li qed titlob hu ġust u jista’ jingħatalek. 

X’idejqek l-aktar fil-politika Maltija?

Meta bniedem jheddek bil-vot anke meta ma jkollux raġun. Trid tieħu paċenzja u tipprova tfehmu anke jekk ma jkollux raġun.

B’mod ġenerali taħseb li l-Maltin huma tolleranti lejn il-minoritajiet f’pajjiżna sew jekk huma abbażi ta’ reliġjon kif ukoll ta’ nazzjonalità?

Il-Maltin huma tolleranti, imma meta jħossu li b’xi mod jistgħu ikunu mhedda ma tantx jibqgħu. Eżempju ejja nieħdu l-immigrazzjoni illegali. Fil-karità dejjem konna nkunu minn tal-ewwel li nibgħatu l-flus l-Afrika għal missjoni imma meta bdew jiġu influss kbir ta’ Afrikani bdiet tidher li m’aħniex komdi għax għandna l-limiti tagħna. 

Lejn il-minoranzi l-Maltin huma tolleranti, kif jixhed lejn il-komunità LGBTI bl-unjoni ċivili u nemmen ukoll lejn il-minorità tal-kaċċaturi u nassaba jekk ikun hemm referendum… 

“Kien il-Prim Ministru li talabni nikkontesta u nammetti li sa dak il-mument ma kinitx tgħaddili minn rasi” - Farrugia Borg
…Jiġifieri taqbel mal-kaċċa u l-insib?

Jekk il-kaċċa u l-insib isir skont kif stipulat mil-liġi iva, naqbel. 

B’mod kontroversjali inti tippreferi tuża t-terminu immigrazzjoni illegali flok irregolari. Apparti d-diskors legali għax żgur mhux se naqblu jekk għandux ikun irregolari jew illegali, ma taħsibx li kliem bħal dan jirrifletti kemm hu diffiċli l-integrazzjoni ma’ dawn il-persuni?

Aħna favur l-integrazzjoni imma din possibbli biss jekk ikollok numri sostenibbli. F’Ħal Balzan l-integrazzjoni kienet possibli b’100 immigrant u komunità żgħira, imma l-Marsa ma kellekx l-istess stampa trankwilla. Huma n-numri li jagħmlu d-differenza, u għalhekk qed ninsistu għal ‘burden sharing’ u ftehim ieħor ta’ ripatrijazzjoni. 

Is-sajf li għadda l-gvern kien qed hedded li juża l-pushbacks u jibgħat lura dgħajjes b’immigranti lura minn fejn ġew. Qbilt ma’ din il-pożizzjoni? 

M’għidniex li ħa nużaw il-pushback; Il-Prim Ministru kien qal biss li kien qed jikkonsidra l-għażliet kollha, anke li jiżdiedu sodod fl-isptarijiet jekk ikun hemm il-bżonn għal dawn l-immigranti. Sadanittant infakkar li kien biss gvern Nazzjonalista ta’ Fenech Adami li għamel pushback u bagħat immigranti lura għat-tortura jekk mhux ukoll għal qatla tagħhom.

Il-pożizzjoni tiegħi hi li jekk persuna hija intitolata għall-protezzjoni umanitarja, tingħatalha u merħba biha. Imma fl-istess ħin, min kellu l-applikazzjoni miċħuda u ma jikkwalifikax għall-protezzjoni postu mhux hawn. Kif għamilna bil-ftehim riċenti man-Niġerja, dawn il-persuni għandhom jintbagħtu lura u nassiguraw li jkunu integrati fis-soċjetà lura f’pajjiżhom. Kull pajjiż hekk jagħmel, ma narax għalfejn għandna nkunu l-eċċezzjoni. 

X’taħseb li għandhom ikunu l-prioritajiet ta’ MEP Laburista li jitla’ Brussell ghal dawn il-ħames snin?

MEP Malti dejjem irid jara li jġib l-interess nazzjonali l-ewwel u qabel kollox. Qas tgħaddili minn rasi li nħammeġ isem Malta u niġġieled fil-Parlament Ewropew biex isem Malta jibqa’ f’reżoluzzjoni biex tiġi kkritikata mill-pajjiżi l-oħra. Dan mhux xogħol fl-interess tal-Maltin u l-Għawdxin. 

Jiena nidħaq meta nisma’ lil Simon Busuttil jgħid li n-Nazzjonalisti jaġixxu għall-interess nazzjonali, għax fil-kwistjoni taċ-ċittadinanza ħlief l-interess partiġġjan ma ġabux. Riedu jagħmlu ħsara politika għax jafu li jekk il-programm taċ-ċittadinanza jikseb suċċess kien ħa jġib investiment sostanzjali fil-kaxxi ta’ Malta u konsegwentament il-poplu jappoġġja aktar lil partit Laburista. 

X’tirrispondi għal min hu xettiku li Malta verament jista’ jkollha leħen fil-Parlament Ewropew minħabba li qegħdin 6 MEPs biss?

Fil-Parlament Ewropew m’hemm l-ebda pajjiż li għandu l-maġġoranza, m’hemmx pajjiż li għandu nofs l-MEPs tiegħu. Kulħadd bħalna qiegħed fil-minoranza u b’hekk jinħtieġ il-kompromess. Ghalhekk jgħodd li jkollok MEPs influwenti fil-lobbying, biex jikkonvinċu MEPs minn pajjiżi oħra u jivvutaw favur dak li jaqbel lil Malta.

James J. Piscopo joined MaltaToday in 2013 after starting his career as a journalist with Newsbook.com.mt and RTK radio. He graduated in European Studies and International Relations from the University of Malta in 2012. Piscopo presented current affairs programme 'X'Hemm Gdid' on RTK radio before joining MaltaToday. Closely following national and EU politics, he interviewed several politicians such as European Socialists' leader Hannes Swoboda and EU commissioner Laszlo Andor among others. He also writes for Maltese language newspaper Illum.
Stħarriġ
Segwina fuq Facebook