Wenzu Mintoff | 23 ta’ Diċembru 2007 Nr 60

Ażżard

Il-lublieba tal-logħob ta’ l-ażżard ġejja minn żmien żemżem. Saħansitra fl-Iskrittura hemm referenza għal logħob ta’ l-ażżard proprju fil-ġrajja tal-Golgota wara li Ġesù Kristu ssallab, is-suldati Rumani lagħbu d-dadi biex jaraw min minnhom kienet se tmissu x-xorti li jieħu ċ-ċraret imċappsa bid-dmija li kien liebes Kristu fil-Kalvarju.
Naturalment dawn is-suldati qajla setgħu jissoponu li dawn iċ-ċraret kien se jkollhom valur imprezzabbli bħala relikwa ta’ dik il-ġrajja li biddlet l-istorja tad-dinja.
Interessanti xi darba jsir studju storiku, forsi mhux bil-mod estremament xettiku ta’ Geoffrey Chaucer, dwar minn fejn huma meħudin eżattament ir-relikwi li jiġu vvenerati fil-knejjes tagħna għax nafu nieħdu xi sorpriża jew tnejn.
L-istint annimalesk fis-suldati Rumani ġegħilhom saħansitra jilagħbu fuq il-miżerja ta’ ħaddieħor.
Sa ftit snin ilu l-fenomenu tal-logħob ta’ l-ażżard kont issibu fix-xifer tas-soċjetà, fl-underworld u fl-illegalità. L-aktar li kienu jhedew f’dawn it-tip ta’ logħob kienu l-pezzenti u l-kriminali, dawk li altrimenti mhumiex kapaċi jaqilgħu l-għixien tagħhom b’mod onest. Fl-imgħoddi kien hawn ċerti postijiet f’Malta bħad-dawra tas-suq tal-Belt u quddiem Fra Diegu l-Ħamrun li kienu famużi għal-logħob fuq l-idejn fejn kienu jintlagħbu l-imħatri dwar kull ħaġa li setgħet tiġri jew tiċċaqlaq taħt il-kappa tax-xemx. Ibda mir-riżultat ta’ xi partita futbol kompli b’xi ġlieda tas-sriedaq jew tal-klieb u spiċċa bir-riżultat ta’ xi elezzjoni ġenerali.
Skond ma nismagħhom jgħidu ġieli ntlagħbu flus anki dwar pereżempju tnejn min-nies li jkunu mexjin fuq il-bankina flimkien dwar min minnhom se jaqsam it-triq l-ewwel. Qabel il-miġja fostna tas-sondaġġi ta’ l-opinjoni pubblika li temminhom jekk trid bit-toqba kbira li jkun fihom minn terz sa nofs tan-nies intervistati li ma jkunux iridu jikkommettu ruħhom, l-andament u ’l hekk imsejħa odds fl-imħatri kienu l-uniku termometru mxellef ta’ kif kien jitkejjel l-appoġġ elettorali virtwali li kellhom il-partiti politiċi.
Sa llum għadek issib imħuħ morda iffissati bil-partiġġaniżmu li għandhom iktar fiduċja fix-xamma politika tal-lagħba milli fil-kompetenza xjentifika ta’ min jagħmel is-sondaġġi.

Diżunur
Il-logħob ta’ l-ażżard kellu wkoll l-effett li għal tant snin jiddiżonora l-futbol Malti u kien għamel minnu farsa liema bħalha speċjalment fiż-żmien li kien għadu jintlagħab il-logħob fl-istadium tal-Gżira fejn il-partiti kienu jiġu ‘rranġati’ mill-lagħaba ferm qabel il-miġja ta’ Luciano Moggi fl-Italja.
Maż-żmien il-logħob ta’ l-ażżard illegali firex it-tentakoli tiegħu għal-lottu klandestin u anki għall-pools tal-futbol internazzjonali. L-organizzaturi ta’ dan il-logħob bnew sistema fejn il-logħob ta’ l-ażżard, l-użura u t-tisrif taċ-ċekkijiet tar-relief kienu jitħalltu ħallata ballata flimkien taħt umbrella waħda, kollox fuq l-idejn u karti xejn. L-ironija hi li l-aktar li jixxettell u jaqbad għeruq il-logħob ta’ l-ażżard mhux fejn hemm ix-xaba’ u l-ħela u fejn il-flus ma jixxuttaw qatt, imma l-aktar li jsib għalqa fertili fejn hemm il-miżerja, il-faqar u l-għaks.
Sa ftit tas-snin ilu min kien jażżarda jittanta xortih f’dan it-tip ta’ logħob kien qed jirriskja, apparti li jitlef għaqlu u għarqubu, li jxellef difrejh mal-Liġi. Imma din kienet possibbiltà pjuttost remota għax dan ir-racket kien isir taħt imnieħer il-Pulizija li kienet tippreferi f’sitwazzjonijiet bħal dawn tagħmel bħat-tliet xadini proverbjali.
Illum il-ġurnata dak li sa ftit tas-snin ilu kien ikkunsidrat li jmur kontra l-Liġi u l-morali, taħt dan il-Gvern Demokristjan għal ġieħna, ġie legalizzat, tħalla jinfirex u jkattar b’mod inkredibbli. Tant hu hekk li l-industrija tal-gambling u l-betting f’Malta hi fost dawk il-ftit li f’dawn l-aħħar snin kellhom rata ta’ tkabbir inkredibbli u fenomenali.
Morna mill-estrem tas-Snin 60 meta l-Arċisqof Gonzi kien ħadha qatta bla ħabel kontra l-ftuħ tal-Casino tad-Dragonara, mill-estrem tas-Snin 80 meta fi żmien il-Perit Mintoff id-dħul għal dan il-Casino kien ristrett għall-barranin biss, għall-estrem tal-laxkezza kbira u libertinaġġ liema bħalu li ninsabu fih illum.
Għal Casino wieħed issa hawn tlieta bil-possibbiltà li anki jinfetaħ ir-raba’ wieħed f’Għawdex apparti l-eluf ta’ casinos fuq l-internet. Biex ikomplu jqabbdu l-lublieba tal-logħob lin-nies il-casinos ta’ Malta saħansitra joffrulek snack b’xejn li jiswa ftit soldi ħalli tmur taħraq u tberbaq għandhom il-mijiet u l-eluf tal-liri. Apparti l-lottu tradizzjonali, issa hawn ukoll lotterija bin-numri li titla’ kull kwarta waqt li tkun qed tieħu tè u pastizz f’xi kafetterija.
Hawn is-Super 5 li ġabet super ġenn kbir fost il-Maltin. Hawn il-pools fuq il-futbol barrani, imħatri fuq iż-żwiemel u kull kwalità ta’ logħob ieħor. Tant hu hekk li anki biex tagħmel karità ma’ ħaddieħor iħeġġuk tittanta xortik biex forsi tirbaħ xi rigal sabiħ li jkun jiswa ferm iktar mill-ħames liri jew għaxar liri li tkun tajt fl-Istrina. Qalbu l-kunċett tas-solidarjetà ta’ taħt fuq, tas-sabiħ li tagħti mingħajr ma tippretendi xejn lura.
Biex tkompli tgħaxxaqha l-logħob ta’ l-ażżard infirex bħal kankru fis-soċjetà tagħna proprju fi żmien meta l-lottu u l-lotteriji f’Malta ġew privatizzati u ttrasferiti lill-kumpanija Griega. Issa jekk kien hawn baqra li verament taħleb, xemx u xita mingħajr l-ebda problemi kien id-Dipartiment tal-Lottu Pubbliku.
Fl-imbierka sapjenza tiegħu dan il-Gvern għażel li jbigħ din il-baqra lil dawn il-Griegi li biex jimmassimizzaw il-profitti tagħhom jiġu jaqgħu u jqumu mill-impatt li jista’ jħalli dan il-kankru tal-logħob fuq it-tessut soċjali ta’ dan il-pajjiż.
Imma l-aħħar tibna li proprju qasmet dahar il-ġemel, u li akkost ta’ kollox ma nistax inġerrah, hu l-ftuħ ta’ diversi ħwienet tal-logħob fil-qalba ta’ l-irħula u l-ibliet tagħna bieb u għatba mad-djar tagħna u esposti għall-għajnejn inkwiżittivi tat-tfal.
Minflok xi ħanut tal-merċa li ma setax ikampa bl-ispejjeż jew xi ħanut tal-lingerie li ma jiflaħx ibigħ iktar tangas u wonderbras, jew minflok id-dar ta’ xi ġâra anzjana li tkun għadha kif ħallietna, issa qed jinfetħu dawn il-ħwienet tal-logħob ma’ l-erbat irkejjen ta’ Malta.
Rajthom b’għajnejja f’Ħaż-Żabbar, il-Fgura, ir-Rabat u l-Ħamrun bil-ħġieġ matt, bid-dawl bati u faċċata mill-iktar diskreta imma li fl-istess ambjent li jqanqal iktar u iktar kurżità.
Fejnhom l-awtoritajiet ta’ dan il-pajjiż f’dan kollu? Fejnhom is-Sedqa, l-Appoġġ, il-Kummissarju għat-Tfal, il-MEPA, il-Pulizija biex inkun semmejt biss ftit minnhom, u fuq kollox, fejn hi l-Knisja?

Nixtieq Milied kemm jista’ jkun hieni lil kulħadd!