ILLUM

Aħbarijiet | 23 ta’ Diċembru 2007 Nr 60

Franica Pulis
fpulis@mediatoday.com.mt

Ġorġ Mifsud-Chircop. Ħafna jitnikktu għall-vojt li ħalla warajh l-aktar fejn tidħol riċerka fil-folklor inkluż dak modern li jmur lil hinn sew mill-quċċija u l-irġiel bil-qorq u l-ġewlaq. Oliver Friggieri jsostni li “Malta tilfet wieħed mill-folkloristi moderni tagħha li ta bixra moderna lill-folklor Malti”.
Fil-fatt il-folklorista kien jara l-ktieb tal-poeżiji Il-Qawsalla, li ilu fis-sillabu ta’ l-iskejjel sekondarji bħala irrelevanti għal ġenerazzjoni ta’ issa ħlief għal xi sitt poeżiji. “Il-folklor ħafna drabi hu ippreżentat b’dija ta’ romantiċiżmu – li hu ’l bogħod mill-verità. Il-folklor hu ħaj,” kien qal f’intervista li ta lil MaltaToday fi Frar tas-sena li għaddiet.
Mifsud-Chircop kien attiv f’ħafna oqsma tal-Malti. Minbarra li kien jgħallem il-Malti fil-Junior College u fl-Università kien waqqaf l-Għaqda tal-Għalliema tal-Malti (GGM) li fis-sentejn li damet attiva kellha 300 membru u kienet l-unika għaqda li torganizza attivitajiet kulturali Maltin għat-tfal.
Min-nies li jiftakruh mill-għaqda hemm il-kittieba Clare Azzopardi li għaliha kien bniedem b’qalbu tad-deheb li dejjem ħadem għall-Malti.
“Ħafna kienu jaħsbu li hu ċajtier għax kien ġabar iċ-ċajt u l-praspar ta’ Ġaħan iżda kien bniedem serju. In-natural tiegħu kważi ma kienx imur ma’ dak li studja dwaru. Il-Ġaħan tiegħu mhuwiex dak il-karattru stupidu li kulħadd jaħseb li hu imma fl-istupidità tiegħu kien intelliġenti.”
Olvin Vella, li llum hu s-Segretarju fil-Kunsill Nazzjonali tal-Malti, ukoll ħadem ma’ Mifsud-Chircop fil-GGM u jgħid, “Il-bniedem trid tieħdu sħiħ. Ġorġ jista’ jkun li ma kienx l-aktar bniedem ferrieħi tad-dinja. Imma kien raġel li ħabb ħafna lill-poplu tagħna u l-kultura tiegħu, studja ħafna dwaru, u kien ixandar l-istudju tiegħu.
“Ma kienx studjuż maqtugħ mill-poplu, josservah bil-lenti mill-bogħod, għax kien iħobbu. Nimpressjona ruħi kif kull għannej kien jafu, kull wieħed li jiġbor il-qwiel kien jafu, kull wieħed li jħobb xi karatteristika Maltija kien jafu.
“Ġorġ kien jagħti dinjità lil tant nies li fid-dehra huma komuni u (skond ħafna) bla kultura... imma fil-fatt huma awtentiċi.
“Lil Malta awtentika Ġorġ ħabbha u ddokumentaha. Naħseb li b’mewtu l-poplu tagħna naqaslu punt ta’ riferiment importanti.”
Fil-fatt il-folklorista jibqa’ ferm magħruf għall-interess li kellu fl-għana u kemm ħadem għaliha biex timxi ’l quddiem. Hu kien li beda jorganizza l-Festival Nazzjonali tal-Għana fl-1998 u li siefer lill-għannejja Maltin. L-għannej iż-Żubina jarah bħala bniedem li ta spinta lill-għana għalkemm mhux dejjem kien mifhum.
“Il-kultura tħoss iktar mill-individwu. L-individwu jiftakar u jinsa imma l-kultura tnin. Meta tkun ħadet daqqa jkollha bżonn l-għajnuna. Ġorġ taha spinta għalkemm kien hemm xi affarijiet li ma bdewx jifhmuh fihom jew li hu ma fehemx lill-għannejja u lill-kitarristi.
“Fis-settur tal-għana hawn daqsxejn ta’ firda. Ġorġ ħoloq għaqda li tfisser firda wkoll. L-għana ma tiflaħx li tifred imma trid tgħaqqad. Bil-progress ikun hemm daqsxejn rigress u kultant ir-rigress jinħass xi ftit aktar.
“Fil-fehma tiegħi kien bniedem ta’ skola u ippretenda wisq mill-għannej. L-għannej mhuwiex tal-pinna u l-klamar u mhux se jagħtik iktar milli għandu. L-għannej tinteressah aktar id-di natura, dak li jitwieled bih għax mhux kulmin jgħajjat għandu l-bejgħ. Ġorġ kellu skola kbira li għall-għannej mhix importanti.”
Żewġ kollegi tiegħu jitkellmu fuq iż-żmien li qattgħu jaħdmu flimkien jew fuq il-proġetti li kien qed jiddiskuti magħhom. Immanuel Mifsud, li kien jaħdem kamra ma’ kamra miegħu, iqisu bħala awtorità fil-istudju tiegħu fil-folklor u xempju ċar ta’ workaholic.
“F’moħħi għadu jaqra u jiġri minn ħaġa għall-oħra. L-iktar ħaġa li għandi ċara f’moħħi dwaru hu qabel ma skulajna fis-sajf. Għamilna sigħat nitkellmu fuq il-fatt li mhumiex magħrufin ħafna l-għanjiet tas-sajjieda u li xtaq jaħdem fuqhom. Kien bniedem ta’ ftit kliem, mhux għax ma kienx soċjevoli, imma iktar kien jisma’ milli jitkellem,” qal Mifsud.
Mario Azzopardi, li ħadem għal snin sħaħ miegħu fil-qasam tal-pubblikazzjonijiet kritiċi għall-istudenti fosthom Mis-Sillabu u Analiżi, jgħid li kien jammira lil Mifsud-Chircop “għall-funzjoni organika tiegħu bħala akkademiku u intellettwali. Ma kien jiddejjaq xejn jidħol fl-isfera pubblika biex jiskava l-għeruq. Kien jemmen ħafna fil-funzjoni soċjali ta’ l-awtur u kien iqisu bħala l-istrument l-aktar importanti biex iwessa’ l-possibiltajiet kollha tal-lingwa.
“Dwar l-awturi lokali hu kien jgħid li kellhom l-obbligu li joħolqu kuxjenza fil-Maltin, li jinvolvu ruħhom u jidħlu fi kwistjonijiet speċifiċi. Dan it-twemmin hu konsonanti ħafna ma’ dak li dejjem emmint jien. Forsi għalhekk kellna daqshekk rispett u fehma reċiproka lejn xulxin. Il-mewt ta’ Ġorġ Mifsud-Chircop tfaqqar lil Malta f’ħafna sensi tal-kelma.”
Kienu bosta dawk li xtaqu jagħti l-aħħar tislima fosthom il-Kunsill Nazzjonali tal-Ktieb, l-Għaqda tal-Malti fl-Università u l-għannejja. Din il-gazzetta tingħaqad magħhom f’dan iż-żmien ta’ niket.