L-elezzjoni għal meta?

Analiżi tal-kwistjonijiet kollha li jistgħu jinfluwenzaw id-deċiżjoni ta’ Lawrence Gonzi dwar meta se ssir l-elezzjoni tindika li l-aħjar żmien għall-Partit Nazzjonalista hu Frar ta’ l-2008. KURT SANSONE jirrapporta.

Mhemm xejn fiċ-ċert iżda analiżi loġika tal-kwistjonijiet li jistgħu jinfluwenzaw id-data ta’ l-elezzjoni turi li Frar hu l-iktar xahar ‘tajjeb’ għall-PN.
Biċ-ċelebrazzjonijiet kbar li mistennija jsiru fil-Belt lejlet l-ewwel tas-sena marbuta mad-dħul ta’ l-ewro u ċ-ċelebrazzjoni formali li se ssir fit-12 ta’ Jannar u li għaliha se jkunu mistednin il-kapijiet ta’ l-Istat tal-pajjiżi fiż-żona Ewro u funzjonarji għolja oħra minn Brussels, il-Prim Ministru Lawrence Gonzi se jkun jittama li l-atmosfera ta’ festa fil-pajjiż tagħtih spinta ’l quddiem.
F’mument fejn l-istatura tal-Prim Ministru tkun fl-aqwa tagħha għax ikun bilqegħda ħdejn mexxejja oħra Ewropej, kwalunkwe kritika mill-oppożizzjoni trid titwieżen sew għax lanqas ma tkun trid tidher qisha qed tħassar il-festi u tqajjem skeletri dwar post Malta fl-UE.
Jekk l-elezzjoni tissejjaħ eżatt wara ċ-ċelebrazzjonijiet ta’ l-ewro, l-iktar żewġ Sibtijiet legalment possibbli u ideali jkunu is-16 u t-23 ta’ Frar f’xenarju li jfakkar fl-1992 meta l-elezzjoni ssejħet għall-għarrieda minn Eddie Fenech Adami għat-22 ta’ Frar.
Iżda daqs kemm id-dħul ta’ l-ewro jista’ jiffavorixxi lill-PN jista’ jkun ukoll l-ikbar uġiegħ ta’ ras, speċjalment fl-ewwel xhur tas-sena meta n-nies tkun għadha qed tidra t-tibdil. Apparti dan tibqa’ l-problema tal-għoli tal-ħajja, anki jekk biss perċezzjoni f’moħħ in-nies, marbuta mal-qalba tal-munita.
Iħoll u jorbot ukoll f’dan iż-żmien kemm se jibdew jinħassu mill-ewwel il-miżuri tal-baġit li beħsiebhom iħallu iktar flus fil-but ta’ kategoriji differenti ta’ nies.
Għalkemm fl-intervista ta’ llum ma’ din il-gazzetta Gonzi qed jgħid li jixtieq jara numru ta’ deċiżjonijiet marbuta ma’ investiment magħluqa qabel ma jgħajjat l-elezzjoni, mhux probabbli li dan ikun l-iktar fattur importanti, iktar u iktar meta t-tħabbir ta’ investiment ġdid ma jħallix riżultati immedjati.
Iżda minn wara l-kwinti Gonzi se jkun qed jisma’ wkoll x’jgħidlu s-Segretarju Ġenerali Joe Saliba fuq is-saħħa tal-PN skond il-polls li jkun qed jagħmel il-partit. U fl-analiżi interna tagħhom il-funzjonarji tal-PN mhux se jkunu qed iħarsu biss lejn is-saħħa tal-partit imma wkoll kif sejrin l-Alternattiva Demokratika u Azzjoni Nazzjonali.
S’issa l-PN jinsab minn taħt bil-Partit Laburista jgawdi vantaġġ sostanzjali li juri li fil-pajjiż kien hemm xaqliba lejn l-Oppożizzjoni f’dawn l-aħħar tliet snin. Madankollu iktar ma tisħon il-qiegħa l-PN se jkun qed jirkupra wkoll uħud min-nagħaġ mitlufa. L-ikbar mistoqsija tibqa’ jekk hux se jirnexxielu sa l-elezzjoni jirkupra biżżejjed nagħaġ biex jirbaħ.
Minkejja li analiżi tax-xejriet turi li l-barometru qed jipponta lejn ix-xahar ta’ Frar, m’hemm xejn miktub fil-ġebel u minn issa sa Mejju ta’ l-2008 kull Sibt, ħlief għal xi waħdiet, jistgħu jirrappreżentaw is-siegħa tad-destin għall-pajjiż fl-ewwel elezzjoni ġenerali minn mindu sirna membri ta’ l-UE.

Novembru

Favurih
Baġit tajjeb – Il-Gvern ikun għadu kif ħabbar il-baġit f’Ottubru u kif tradizzjonalment jiġri, wara baġit tajjeb il-fiduċja tan-nies fil-Gvern dejjem tiżdied.

Jevita l-ewro – Il-Gvern jista’ jiftaħar bis-suċċess tiegħu li rnexxielu jdaħħal lil Malta fiż-żona ewro tliet snin wara sħubija mingħajr ma jkollu għalfejn iħabbat wiċċu mad-diffikultajiet li ġġib magħha qalba fil-munita.

Il-kaċċa mhux kwistjoni – Bl-istaġun tal-kaċċa fil-ħarifa miftuħ sa l-aħħar ta’ Jannar, il-kaċċa f’dan iż-żmien mhix problematika daqs dik fir-rebbiegħa u jekk l-infurzar isir kif suppost m’għandhiex tkun kwistjoni li tinkwieta lill-Gvern.

Iż-żjara tar-Reġina - Iż-żjara privata tar-Reġina f’Novembru, anki jekk mhux se tkun akkumpanjata bil-pompa kollha ta’ żjara statali, tista’ sservi biex tgħolli l-profil politiku ta’ Lawrence Gonzi anki jekk sa dak iż-żmien ikun fil-kariga ta’ Prim Ministru bħala caretaker.

L-għeruq tal-partit – Jekk tinżamm ir-rankatura li ħa l-Partit Nazzjonalista fil-festi ta’ l-Indipendenza, l-għeruq tal-partit ikunu għadhom mimlijin ħeġġa, xi ħaġa importanti ħafna għal waqt kampanja elettorali.

Il-moll ta’ l-Imġarr – Jekk tinżamm id-data tat-tlestija l-Prim Ministru jkollu pedina x’jilgħab f’Għawdex fejn il-Partit Nazzjonalista ħa daqqa ’l isfel f’dawn l-aħħar snin.

Kontrieh
Baġit fuq il-karta – Anki jekk il-baġit ikun tajjeb għall-bwiet tan-nies, il-miżuri tiegħu mhux se jinħassu mill-ewwel anki għaliex id-diskussjoni dwaru ma tkunx għadha saret fil-Parlament.

L-ekonomija – Jekk il-baġit ma jkunx għadda mill-Parlament u l-miżuri mħabbra jispiċċaw f’nofs il-kontroversja politika ta’ kampanja elettorali tista’ tinħoloq klima ta’ inċertezza għan-negozju.

Iż-żmien – Ma fadalx wisq żmien minn issa sa Novembru biex il-Gvern jirnexxielu jirkupra u jnessi l-akkużi ta’ korruzzjoni, skandli, riżenji u nuqqas ta’ kompetenza fi proġetti pubbliċi li ħarġu f’dawn l-aħħar xhur.

Is-sigurtà – Bil-muniti ta’ l-ewro maħżuna f’Malta għal meta ssir il-qalba, kampanja elettorali bejn Ottubru u Novembru tista’ toħloq uġigħ ta’ ras kbira għall-forzi tas-sigurtà li se jkunu mpenjati b’għassa stretta fuq l-imħażen f’Ħal Far.

Mater Dei – Minkejja l-ftuħ ta’ l-isptar il-ġdid sa dan iż-żmien it-trasferiment mill-isptar San Luqa jkun għadu ma seħħx u għalhekk il-Prim Ministru ma jkunx jista’ jieħu l-vantaġġ politiku kollu ta’ dan l-investiment pubbliku enormi.

Proġetti pubbliċi – Il-pont Manuel Dimech u l-pavimentar ta’ Triq Merkanti fil-Belt se jkunu għadhom nofs leħja mingħajr ħjiel ċar ta’ meta se jitlestew u allura jiftħu l-bieb beraħ għal akkużi ta’ nuqqas ta’ kompetenza.

Frar

Favurih
Sħubija fiż-żona ewro – Il-Prim Ministru jkun jista’ jiftaħar li taħt it-tmexxija tiegħu rnexxielu jdaħħal il-munita ewro f’pajjiżna f’mument meta l-ekonomija wkoll qed tirpilja. Iċ-ċelebrazzjonijiet kbar li mistennija f’Jannar jistgħu jħallu impatt pożittiv fuq in-nies apparti li jkabbru l-istatura tal-Prim Ministru.

Miżuri tal-baġit – Bid-diskussjoni dwar il-baġit magħluqa sa l-aħħar tas-sena, in-nies tkun tista’ tibda tħoss l-ewwel effetti tal-miżuri tal-baġit, speċjalment jekk dawn jinkludu tnaqqis tat-taxxa jew żidiet relatati ma’ xi benefiċċji soċjali.

Iż-żmien – Bid-diskussjoni politika ffukata fuq il-miżuri tal-baġit u bil-festi tal-Milied u ċ-ċelebrazzjonijiet ta’ l-ewro jiksru l-monotonija, il-Gvern ikollu ċ-ċans jirkupra mill-akkużi ta’ korruzzjoni.

Mater Dei – Jekk l-affarijiet jimxu kif pjanat u t-trasferiment isir kollu sa l-aħħar tas-sena, il-Gvern ikun jista’ jiftaħar bit-tnedija ta’ l-isptar il-ġdid u l-kwalità ta’ ħajja aħjar li se jgawdu minnha l-pazjenti.

Sant ta’ 60 – Il-Kap ta’ l-Oppożizzjoni jagħlaq 60 sena u anki jekk uffiċjalment il-PN ma jagħmilx kapital politiku mill-fatt li Sant ‘xjaħ’, fuq livell ta’ għeruq l-argument żgur li se jintuża minn kandidati u attivisti tal-partit biex jikkonvinċu lin-nies tivvota għal Gonzi iktar ‘żagħżugħ.’

Triq Merkanti – Il-Gvern se jagħmel minn kollox biex Triq Merkanti tkun lesta għall-festi tal-Milied u ċ-ċelebrazzjonijiet marbuta mad-dħul ta’ l-Ewro. Jekk ikun il-każ ikun proġett ieħor li l-Gvern jista’ jiftaħar bih.

Kontrieh
L-għoli tal-ħajja – L-introduzzjoni ta’ l-ewro, anki jekk fir-realtà ma tgħollix il-prezzijiet, se tħalli impatt negattiv fuq il-perċezzjoni tan-nies bħalma ġara f’pajjiżi oħra Ewropej. In-nies tkun għadha qed tidra l-munita l-ġdida u għalhekk se jkun hemm ħafna garr dwar il-prezzijiet.

Toqba fil-but – Apparti l-introduzzjoni ta’ l-ewro, iż-żmien bejn l-aħħar ta’ Jannar u Frar kollu hu kkaratterizzat minn inqas flus fl-idejn għax in-nies tkun għadha qed tirkupra mill-ispejjeż kbar li tkun għamlet fil-festi tal-Milied u ta’ l-Ewwel tas-Sena u s-sales ta’ Jannar.

Il-kaċċa – Fl-aħħar ta’ Jannar jagħlaq l-istaġun tal-kaċċa u għal din il-ħabta jerġa’ jibda d-diskors dwar jekk il-Gvern hux se jerġa’ jiftaħ l-istaġun tar-rebbiegħa. Kull deċiżjoni tal-Gvern dwar l-istaġun tal-kaċċa fir-rebbiegħa se tnaffar lil xi ħadd: lill-kaċċaturi jekk ma jiftħux u lill-ambjentalisti jekk jiftħu.

Proġetti pubbliċi – Il-pont ta’ Manuel Dimech mhux se jkun lest u ftit hu mistenni li l-Gvern se jkollu indikazzjoni ċara dwar x’se jiġri mill-mollijiet taċ-Ċirkewwa għax probabbli jkun għadu qed jistenna risposta mill-UE fuq fondi strutturali.

Marzu

Favurih
Ir-referendum – Ir-raba’ anniversarju mir-referendum tal-2003 dwar sħubija fl-UE jista’ jservi ta’ tfakkira lin-nies għall-mod kif Alfred Sant iddikjara li l-partnership rebaħ f’wieħed mill-agħar mumenti tal-Kap ta’ l-Oppożizzjoni.

Iż-żmien – It-tul ta’ żmien jista’ jkun favur Gonzi għax bid-distrazzjonijiet li joħolqu l-festi tal-Milied u ċelebrazzjonijiet oħra, flimkien mal-miżuri tal-baġit, in-nies tista’ ma tkunx fil-burdata li tibqa’ tiftakar l-akkużi ta’ korruzzjoni u maniġġar ħażin ta’ proġetti pubbliċi.

Il-miżuri tal-baġit – Sa dan iż-żmien il-miżuri tal-baġit ikunu bdew jinħassu sew u l-effett tagħhom jista’ jkollu effett pożittiv anki fuq l-infiq tan-nies.

Kontrieh
Ir-randan – Il-kampanja elettorali ssir fir-randan u apparti l-iskumdità ta’ kampanja qalila fi żmien li suppost hu ta’ riflessjoni, Gonzi jrid iħoss il-polz ta’ l-elettorat Nazzjonalista li hu iktar konservattiv u sensittiv għal dawn il-kwistjonijiet.

L-ewro – L-impatt negattiv ta’ l-ewro fuq l-għoli tal-prezzijiet se jkun għadu qed jinħass anki jekk ikun biss frott il-perċezzjoni tan-nies.

Iż-żmien – Daqs kemm jista’ jkun ta’ vantaġġ li Gonzi jtawwal il-ħajja tal-Gvern għax ikollu ċ-ċans li joħroġ mid-dell ta’ l-iskandli, ikun ukoll qed jirriskja li jfaqqgħu oħrajn ġodda. Gvern fl-aħħar ta’ żminijietu hu vulnerabbli għal skandli marbutin ma’ amministrazzjoni pubblika speċjalment jekk in-nies ‘magħżula’ jħossu li ġejja bidla fil-Gvern.

Il-kaċċa – Il-kwistjoni tal-kaċċa fir-rebbiegħa tkun fl-aqwa tagħha u l-Gvern għandu biss x’jitlef minnha.

April

Favurih
Dħul fl-UE – L-anniversarju tar-rebħa elettorali ta’ l-2003 u s-sħubija eventwali fl-UE jistgħu jservu ta’ pjattaforma għall-Partit Nazzjonalista biex ifakkru lin-nies dwar il-flejjes kbar li ġejjin minn Brussels biex jiffinanzjaw numru ta’ proġetti.

L-ewro – L-impatt negattiv ta’ l-ewro jista’ jibda jintesa hekk kif in-nies tkun drat tuża l-munita l-ġdida u tkun assorbit kwalunkwe żidiet li setgħu irriżultaw mill-qalba.

Il-Baġit – Miżuri tal-baġit li jirrikjedu iktar żmien biex jibdew jinħassu jibdew iħallu l-impatt tagħhom. Miżura li tħabbret fl-2006, dik tar-rifużjoni fuq parti mill-ispiża li ssir biex jintbagħtu t-tfal fiċ-ċentri ta’ ħarsien, tibda tirrifletti fl-income tax returns li jkunu jridu jimtlew fl-2008.

Iż-żmien – Lawrence Gonzi se jkollu iktar żmien biex isaħħaħ it-tmexxija tiegħu f’mument meta l-ekonomija mistennija tirranka jekk ma tintlaqatx mid-deni ta’ l-elezzjoni. Numru ta’ deċiżjonijiet dwar investiment jistgħu jimmaturaw sa dan iż-żmien.

Kontrieh
KMB – Iktar ma’ Gonzi jtawwal iż-żmien tiegħu fil-poter iktar jikber ix-xebħ tiegħu mat-tmexxija ta’ Karmenu Mifsud Bonnici li baqa’ jittama sa l-aħħar fl-1987. Diġà hemm xebħ bejn it-tnejn għall-fatt li saru Prim Ministri waqt leġislatura.

Iż-żmien – Għal darb’oħra, it-tul ta’ żmien jaf ikun kiefer ma’ Gonzi għax jikber iċ-ċans li jfaqqgħu iktar problemi u sitwazzjonijiet li jimbarazzaw lill-Gvern.

Il-kaċċa – Id-dibattitu dwar il-kaċċa fir-rebbiegħa jkun għadu għaddej u jekk ikun infetaħ l-istaġun kapaċi tasal ukoll twissija oħra mill-UE.

L-ekonomija – Wara l-ewwel tas-sena, iktar ma’ jtul iż-żmien iktar jiżdied ir-riskju li l-ekonomija tiġġammja minħabba l-inċertezza li kampanja elettorali u elezzjoni jġibu magħhom.